Η Κίνα καλείται να εντάξει δικαστές από το εξωτερικό και να διευρύνει τα πιλοτικά προγράμματα διαιτησίας, προκειμένου να ενισχύσει τη διεθνή επιρροή του νομικού της συστήματος. Αυτή την πρόταση έκανε ο Xiong Xuanguo, πρώην υφυπουργός Δικαιοσύνης (2016-2023) και νυν μέλος της Κινεζικής Λαϊκής Πολιτικής Συμβουλευτικής Διάσκεψης. Όπως τόνισε, το σημερινό νομικό σύστημα της Κίνας δεν είναι πλήρως ενσωματωμένο με τα αντίστοιχα παγκοσμίως, γεγονός που καθιστά δύσκολη την εκτέλεση των κινεζικών δικαστικών αποφάσεων στο εξωτερικό.
Για να ξεπεραστεί αυτό το εμπόδιο, ο Xiong πρότεινε την εκπαίδευση των Κινέζων διαιτητών ώστε να ανταποκρίνονται στα παγκόσμια πρότυπα, αλλά και την πρόσληψη έμπειρων ξένων διαιτητών. “Θα πρέπει να στρατολογήσουμε ορισμένους αναγνωρισμένους διεθνείς διαιτητές και διαμεσολαβητές για να καθοδηγήσουν τους οργανισμούς διαιτησίας και διαμεσολάβησης στην παγκόσμια πορεία τους, ώστε να αυξηθεί η προβολή των διαιτητικών μας φορέων και να ανταγωνιστούμε δίκαια στο εξωτερικό,” δήλωσε χαρακτηριστικά.
Στο πλαίσιο συζήτησης στην επιτροπή κοινωνικών επιστημών, ο Xiong επεσήμανε ότι περιοχές όπως η Σαγκάη, η επαρχία Γκουανγκντόνγκ και το Χονγκ Κονγκ θα πρέπει να αναπτύξουν σχέσεις με διεθνώς αναγνωρισμένους οργανισμούς εμπορικής διαμεσολάβησης, ενθαρρύνοντας παράλληλα την ίδρυση πιλοτικών κέντρων διεθνούς εμπορικής διαιτησίας σε περισσότερες περιοχές της Κίνας.
Η προσπάθεια της Κίνας να επεκτείνει τη διεθνή εμβέλεια του νομικού της πλαισίου αποτελεί μέρος του πενταετούς σχεδίου της έως το 2030, το οποίο αναμένεται να επικυρωθεί στο τέλος των “δύο συνεδριάσεων”. Το σχέδιο, όπως παρουσιάστηκε, κάνει λόγο για τη δημιουργία ενός “πλαισίου προστασίας στο εξωτερικό” για την αντιμετώπιση κυρώσεων, παρεμβάσεων και “δικαιοδοσίας μακράς εμβέλειας” από άλλες χώρες. Επίσης, προβλέπεται η εμβάθυνση της διεθνούς συνεργασίας σε θέματα επιβολής του νόμου και ασφάλειας, καθώς και η βελτίωση των διεθνών μηχανισμών εμπορικής διαμεσολάβησης, διαιτησίας και δικαστικών διαδικασιών.
Σύμφωνα με το προσχέδιο, ο Διεθνής Οργανισμός Διαμεσολάβησης (IOMed) με έδρα το Χονγκ Κονγκ θα πρέπει να διαδραματίσει “πιο ουσιαστικό ρόλο”. Το Χονγκ Κονγκ, μαζί με τη Σιγκαπούρη, κατέλαβε την πρώτη θέση στην περιοχή Ασίας-Ειρηνικού και τη δεύτερη θέση παγκοσμίως, μετά το Λονδίνο, ως η προτιμώμενη έδρα διαιτησίας, σύμφωνα με την έρευνα International Arbitration Survey 2025.
Η ανάγκη για την επιτάχυνση αυτού του έργου υπογραμμίζεται από την αύξηση των διεθνών διαφορών που αφορούν κινεζικά συμφέροντα τα τελευταία χρόνια. Ο πρόεδρος του Ανωτάτου Λαϊκού Δικαστηρίου, Zhang Jun, ανέφερε ότι το δικαστικό σύστημα διαχειρίστηκε 159.000 “υποθέσεις σχετικές με αλλοδαπούς” τα τελευταία πέντε χρόνια, σημειώνοντας αύξηση 67% σε σχέση με την προηγούμενη πενταετία, ιδιαίτερα σε υποθέσεις πνευματικής ιδιοκτησίας και ναυτιλιακών διαφορών.
Ωστόσο, ο Xiong επισήμανε ότι η Κίνα υστερεί ακόμα σε σύγκριση με διεθνείς νομικούς κόμβους όπως η Σιγκαπούρη, όπου η διαιτησία, η διαμεσολάβηση και τα δικαστήρια λειτουργούν αρμονικά. “Οι συμφωνίες διαμεσολάβησης και οι δικαστικές μας αποφάσεις συχνά δεν αναγνωρίζονται ή δεν εκτελούνται αποτελεσματικά στο εξωτερικό,” δήλωσε ο Xiong, τονίζοντας την ανάγκη για ένα απρόσκοπτο “εργαλειοθήκη” σύμφωνο με τα διεθνή πρότυπα.
Ο IOMed, που ιδρύθηκε στο Χονγκ Κονγκ τον Μάιο, αποτελεί κεντρικό στοιχείο της κινεζικής στρατηγικής, με στόχο να “καλύψει ένα θεσμικό κενό” στην παγκόσμια διακυβέρνηση. Ο Xiong, πάντως, προειδοποίησε ότι ο οργανισμός βρίσκεται ακόμα στα σπάργανα και χρειάζεται χρόνο για να αποδείξει την αποτελεσματικότητά του.
