Η αυξανόμενη σύγκρουση μεταξύ Ιράν και Σαουδικής Αραβίας, με αμερικανο-ισραηλινές επιθέσεις στο Ιράν και ιρανικές απαντήσεις σε στόχους του Κόλπου, δημιουργεί μια εξαιρετικά δύσκολη κατάσταση για το Πακιστάν. Η χώρα, η οποία μοιράζεται χερσαία σύνορα με το Ιράν και διαθέτει εκατομμύρια εργαζομένους σε χώρες του Κόλπου, όπως η Σαουδική Αραβία, καλείται να διαχειριστεί τις συμμαχικές της υποχρεώσεις, αποφεύγοντας παράλληλα την άμεση αντιπαράθεση με την Τεχεράνη.
Το Πακιστάν έχει ενισχύσει τις σχέσεις του με τη Σαουδική Αραβία, υπογράφοντας τον Σεπτέμβριο του 2025 μια αμυντική συμφωνία που ορίζει οποιαδήποτε επίθεση κατά της μίας χώρας ως επίθεση κατά και των δύο. Ωστόσο, μετά τις αμερικανο-ισραηλινές επιθέσεις που στοίχισαν τη ζωή στον Ανώτατο Ηγέτη του Ιράν, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, στις 28 Φεβρουαρίου 2026, και τις επακόλουθες ιρανικές επιθέσεις σε κράτη του Κόλπου, η ισορροπία κλονίστηκε.
Ο Υπουργός Εξωτερικών του Πακιστάν, Ισάκ Νταρ, πραγματοποίησε εκτενείς επαφές τόσο με την Τεχεράνη όσο και με τη Ριάντ, υπενθυμίζοντας στις ιρανικές αρχές την αμυντική συμφωνία του Πακιστάν με τη Σαουδική Αραβία. Εξασφάλισε διαβεβαιώσεις από τη Ριάντ ότι το έδαφός της δεν θα χρησιμοποιηθεί για επιθέσεις κατά του Ιράν, συμβάλλοντας, όπως αναφέρεται, στον περιορισμό της κλίμακας των ιρανικών επιθέσεων στο βασίλειο. Ωστόσο, η κατάσταση παραμένει ρευστή, με τη Σαουδική Αραβία να ανακοινώνει αργότερα την αναχαίτιση τριών βαλλιστικών πυραύλων που στόχευαν αεροπορική βάση.
Αναλυτές εκτιμούν ότι η ισορροπία του Πακιστάν μεταξύ των δύο χωρών γίνεται ολοένα και πιο δύσκολη. Η αμυντική συμφωνία με τη Σαουδική Αραβία, αν και ισχυρή, εξαρτάται από την πολιτική βούληση και τους υπολογισμούς. Το Πακιστάν, στο παρελθόν, είχε αρνηθεί να συμμετάσχει στον συνασπισμό κατά της Υεμένης, διατηρώντας ουδέτερη στάση.
Η σχέση με το Ιράν, ωστόσο, είναι εξίσου περίπλοκη. Η κοινή μεθόριο, οι εμπορικοί δεσμοί και η πρόσφατη διπλωματική προσέγγιση καθιστούν αδύνατη την αντιμετώπιση του Ιράν ως απλού αντιπάλου. Η αστάθεια στο Ιράν και η πιθανότητα επέκτασης της ισραηλινής επιρροής στα δυτικά σύνορα του Πακιστάν αποτελούν σοβαρές ανησυχίες.
Επιπλέον, οι εσωτερικές εξελίξεις στο Πακιστάν, όπως οι διαδηλώσεις και οι συγκρούσεις που προκλήθηκαν από τη δολοφονία του Χαμενεΐ, επιδεινώνουν την κατάσταση. Η παρουσία της Σιιτικής κοινότητας, η δράση της ιρανικής δύναμης Zainabiyoun Brigade και οι εντάσεις στην επαρχία Μπαλουχιστάν προσθέτουν επιπλέον επίπεδα κινδύνου.
Οι επιλογές του Πακιστάν είναι περιορισμένες. Άμεση στρατιωτική δράση κατά του Ιράν θεωρείται μη ρεαλιστική. Η παροχή επιχειρησιακής υποστήριξης στη Σαουδική Αραβία, ίσως στον τομέα της αεράμυνας, παρουσιάζεται ως μια πιο βιώσιμη λύση, αν και με πιθανούς κινδύνους για την ίδια την αεράμυνα του Πακιστάν.
Η διπλωματία παραμένει το ισχυρότερο χαρτί του Πακιστάν, αξιοποιώντας τις σχέσεις του και με τις δύο πλευρές. Η μεσολάβηση και η διατήρηση της ουδετερότητας, όπου είναι δυνατόν, θεωρούνται οι πλέον ρεαλιστικές στρατηγικές, καθώς οι κίνδυνοι άμεσης εμπλοκής υπερτερούν των πιθανών οφελών. Ωστόσο, η οικονομική κατάσταση του Πακιστάν, που εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις εμβασμάτων των εργαζομένων στον Κόλπο και την ενεργειακή του τροφοδοσία, καθιστά οποιαδήποτε περιφερειακή σύγκρουση εξαιρετικά επιζήμια.
