Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα (ΗΑΕ) προχώρησαν στο κλείσιμο των βασικών χρηματιστηρίων τους, σε μια κίνηση που συνδέεται με την κλιμάκωση της περιφερειακής σύγκρουσης μετά από επιθέσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά του Ιράν. Ο οικονομικός ρυθμιστικός φορέας της χώρας ανακοίνωσε την Κυριακή ότι τα κύρια χρηματιστήρια σε Ντουμπάι και Άμπου Ντάμπι δεν θα ανοίξουν αμέσως μετά το Σαββατοκύριακο, εξαιτίας των επιπτώσεων των επιθέσεων ΗΠΑ-Ισραήλ, οι οποίες οδήγησαν στον θάνατο του Ανώτατου Ηγέτη του Ιράν, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ.
Η ανακοίνωση για την παρατεταμένη διακοπή λειτουργίας του Χρηματιστηρίου του Άμπου Ντάμπι (Abu Dhabi Securities Exchange) και της Χρηματιστηριακής Αγοράς του Ντουμπάι (Dubai Financial Market) για τη Δευτέρα και την Τρίτη, έγινε αφού τα ΗΑΕ δέχθηκαν εκατοντάδες ιρανικές επιθέσεις με πυραύλους και drones. Μια από αυτές τις επιθέσεις έπληξε το κύριο αεροδρόμιο του Άμπου Ντάμπι, προκαλώντας έναν θάνατο και επτά τραυματισμούς. Η Αρχή Κεφαλαιαγοράς των ΗΑΕ δήλωσε ότι θα συνεχίσει να παρακολουθεί τις εξελίξεις στην περιοχή και “να αξιολογεί την κατάσταση σε συνεχή βάση, λαμβάνοντας περαιτέρω μέτρα, όπως κρίνεται απαραίτητο”.
Ο λόγος για το κλείσιμο των χρηματιστηρίων, πέρα από τις προγραμματισμένες αργίες, δεν έχει διευκρινιστεί πλήρως από τον ρυθμιστικό φορέα. Η πρακτική αυτή, αν και ασυνήθιστη παγκοσμίως, ειδικά στην εποχή του ηλεκτρονικού εμπορίου, δεν είναι πρωτοφανής. Συνήθως, οι χρηματοπιστωτικές αρχές αναστέλλουν τη διαπραγμάτευση μετοχών κατά τη διάρκεια κρίσεων για να αποτρέψουν μαζικές πωλήσεις (panic selling), καθώς οι επενδυτές, σε περιόδους ακραίας μεταβλητότητας, τείνουν να ρευστοποιούν τις θέσεις τους για να αποφύγουν μεγάλες απώλειες. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε έναν φαύλο κύκλο που, αν δεν ελεγχθεί, μπορεί να καταλήξει σε κατάρρευση της αγοράς.
Παράλληλα, οι αγορές παγκοσμίως έχουν καταγράψει σημαντικές απώλειες, ενώ οι τιμές του πετρελαίου έχουν σημειώσει απότομη άνοδο. Το χρηματιστήριο της Σαουδικής Αραβίας (Tadawul All Share Index) σημείωσε πτώση άνω του 4% την Κυριακή, ενώ το Egyptian EGX 30 υποχώρησε περίπου 2,5%. Στην Ασία, τα κύρια χρηματιστήρια έκλεισαν πτωτικά τη Δευτέρα, με τον δείκτη Nikkei 225 της Ιαπωνίας και τον Hang Seng Index του Χονγκ Κονγκ να καταγράφουν πτώση 1,4% και 2,2% αντίστοιχα.
Η πρακτική του κλεισίματος των αγορών για την αποτροπή πανικού είναι αμφιλεγόμενη. Ενώ οι υποστηρικτές της ισχυρίζονται ότι προστατεύει από την κατάρρευση, οι επικριτές τονίζουν ότι περιορίζει την πρόσβαση των επενδυτών σε ρευστότητα και στρεβλώνει τα σήματα της αγοράς. “Οι επενδυτές δεν ανέχονται την αβεβαιότητα, και σε περιόδους πίεσης στην αγορά, η ρευστότητα είναι το πιο σημαντικό. Φαίνεται ότι τα ΗΑΕ μόλις την αφαίρεσαν”, δήλωσε ο Burdin Hickok, καθηγητής στο New York University’s School of Professional Studies. “Αυτή η κίνηση μπορεί να μειώσει το status του Ντουμπάι ως μιας πραγματικά μεγάλης αγοράς και να αποδυναμώσει την εμπιστοσύνη των επενδυτών στις αγορές του Ντουμπάι. Υπάρχει ανησυχία για φυγή κεφαλαίων και αρνητικές επιπτώσεις.”
Τα ΗΑΕ έχουν κλείσει τα χρηματιστήριά τους και στο παρελθόν, αν και όχι λόγω περιφερειακής σύγκρουσης. Το 2022, η αναστολή έγινε ως ένδειξη πένθους για τον θάνατο του Προέδρου Khalifa bin Zayed Al Nahyan, ενώ παρόμοια παύση σημειώθηκε το 2006 μετά τον θάνατο του κυβερνήτη του Ντουμπάι, Sheikh Maktoum bin Rashid Al Maktoum. Ιστορικά, ουδένα κράτος της Μέσης Ανατολής, συμπεριλαμβανομένου του Ισραήλ, έχει κλείσει το χρηματιστήριό του κατά τη διάρκεια περιφερειακής σύγκρουσης, με το Ισραήλ να τροποποιεί μόνο τις ώρες λειτουργίας του.
Άλλες χώρες έχουν κλείσει τα χρηματιστήριά τους σε περιόδους έντονων αναταραχών, όπως το χρηματιστήριο της Μόσχας για σχεδόν ένα μήνα μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022, ή το χρηματιστήριο του Καΐρου για σχεδόν δύο μήνες κατά την Αραβική Άνοιξη το 2011. Μετά τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου 2001 στις ΗΠΑ, το New York Stock Exchange και το Nasdaq διέκοψαν τις συναλλαγές για έξι ημέρες.
Η αγορά αξιών των ΗΑΕ, αν και σχετικά μικρή σε παγκόσμιο επίπεδο, έχει σημειώσει σημαντική πρόοδο. Το Abu Dhabi Securities Exchange και το Dubai Financial Market έχουν συνολική κεφαλαιοποίηση περίπου 1,1 τρισεκατομμυρίων δολαρίων. Σε σύγκριση, το New York Stock Exchange έχει κεφαλαιοποίηση περίπου 44 τρισεκατομμυρίων δολαρίων, ενώ το Saudi Exchange της Σαουδικής Αραβίας, το μεγαλύτερο στη Μέση Ανατολή, αποτιμάται πάνω από 3 τρισεκατομμύρια δολάρια.
Πριν από την τρέχουσα κρίση, οι μετοχές που είναι εισηγμένες στα ΗΑΕ κατέγραφαν κέρδη. Ο δείκτης Dubai Financial Market General Index είχε σημειώσει άνοδο άνω του 29% στους 12 μήνες έως τις 27 Φεβρουαρίου. Ενώ αναμένεται κάποια εκροή ξένων κεφαλαίων, η οικονομία των ΗΑΕ παραμένει ισχυρή. Μια προσωρινή διακοπή λειτουργίας του χρηματιστηρίου θα έχει περιορισμένο αντίκτυπο στις μακροπρόθεσμες οικονομικές μεταβλητές, εφόσον οι θεμελιώδεις δείκτες παραμένουν ισχυροί. Η κίνηση αυτή θεωρείται προληπτική παρέμβαση και όχι σημάδι δομικής αδυναμίας.
