Ο πρόεδρος της Σερβίας, Αλεξάνταρ Βούτσιτς, είναι μια αμφιλεγόμενη προσωπικότητα, του οποίου η πορεία στην εξουσία, από τα νεανικά του χρόνια ως φοιτητής νομικής και οπαδός της ποδοσφαιρικής ομάδας Red Star Belgrade, μέχρι την άσκηση της προεδρίας, έχει σημαδευτεί από έντονα πολιτικά και κοινωνικά γεγονότα. Οι αντι-κυβερνητικές διαμαρτυρίες στη Σερβία, που συνεχίζονται για δεύτερο χρόνο, θέτουν ερωτήματα για τον τρόπο που διατηρεί την ισχύ του ο Βούτσιτς και πώς αντιλαμβάνεται τον κόσμο.
Η ιστορία του Βούτσιτς συνδέεται στενά με τις ταραχώδεις δεκαετίες του ’90, την εποχή του κατακερματισμού της Γιουγκοσλαβίας. Ως νεαρός φοιτητής νομικής, ο Βούτσιτς βρέθηκε στο επίκεντρο των γεγονότων που σημάδεψαν τον βίαιο διαχωρισμό της χώρας. Τα γεγονότα στο στάδιο Maksimir της Ζάγκρεμπ το 1990, όπου συγκρούστηκαν οπαδοί της Red Star Belgrade και της Dinamo Zagreb, αποκάλυψαν τις εθνοτικές εντάσεις που θα οδηγούσαν στην αιματηρή διάλυση της Γιουγκοσλαβίας. Ο Βούτσιτς, περιγράφοντας τα γεγονότα, δήλωσε: “Ήταν ήδη μια σύγκρουση μεταξύ Σέρβων και Κροατών, όχι οπαδών της Red Star και της Dinamo. Το ποδόσφαιρο είναι πάντα απλώς μια αντανάκλαση αυτών που συμβαίνουν στην κοινωνία.”
Η πολιτική του καριέρα ξεκίνησε στο ακροδεξιό Σερβικό Ριζοσπαστικό Κόμμα, με κύριο σύνθημα τη δημιουργία μιας “Μεγάλης Σερβίας”. Κατά τη διάρκεια των Γιουγκοσλαβικών πολέμων, ανέπτυξε μια σκληρή ρητορική, ενώ αργότερα, έχοντας ιδρύσει ένα πιο κεντρώο κόμμα, καταδίκασε τις θηριωδίες της Σρεμπρένιτσα, αν και αρνήθηκε να τις χαρακτηρίσει γενοκτονία. Παράλληλα, η Σερβία υπό την ηγεσία του επιδίωξε την ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ενισχύοντας ταυτόχρονα τις σχέσεις της με την Κίνα και τη Ρωσία.
Από το 2017, ως πρόεδρος, ο Βούτσιτς έχει εδραιώσει την εξουσία του, περιορίζοντας κατά περιόδους τις δημοκρατικές ελευθερίες. Κατηγορίες για διαφθορά και οι συνεχείς αντι-κυβερνητικές διαδηλώσεις, που κλιμακώθηκαν μετά την κατάρρευση της οροφής στο σιδηροδρομικό σταθμό της Νόβι Σαντ τον Νοέμβριο του 2024, θέτουν ερωτήματα για την αντοχή της διακυβέρνησής του.
Η σχέση του Βούτσιτς με τα μέσα ενημέρωσης είναι επίσης αντικείμενο κριτικής, με πολλούς να υποστηρίζουν ότι η πλειοψηφία των μέσων ελέγχεται από συμμάχους του, ενώ τα ανεξάρτητα μέσα δέχονται πιέσεις και απειλές. Ο ίδιος, ωστόσο, παρουσιάζεται ως θυσιαζόμενος για τη χώρα, που επιδιώκει να αναβαθμίσει το βιοτικό επίπεδο και να ενισχύσει την υποδομή της Σερβίας.
Η ικανότητά του να διατηρεί μια λεπτή ισορροπία μεταξύ Ανατολής και Δύσης, να διαχειρίζεται εσωτερικές εντάσεις και να αντιμετωπίζει την κριτική, αποτελεί το επίκεντρο της πολιτικής του πορείας. Η διατήρηση της εξουσίας, σύμφωνα με αναλυτές, παραμένει η υπ’ αριθμόν ένα προτεραιότητά του, διαμορφώνοντας την πολιτική του ατζέντα και τις σχέσεις του με διεθνείς δυνάμεις.
