Η Ζιμπάμπουε ανακοίνωσε την άμεση αναστολή εξαγωγών όλων των ακατέργαστων ορυκτών και συμπυκνωμάτων λιθίου, σηματοδοτώντας μια ευρεία πολιτική αλλαγή με στόχο την προώθηση της τοπικής επεξεργασίας και τον αυστηρότερο έλεγχο του τομέα εξόρυξης της χώρας της νότιας Αφρικής. Ο Υπουργός Ορυκτών, Πολίτε Καμπουμούρα, δήλωσε σε δημοσιογράφους την Τετάρτη ότι η απαγόρευση, η οποία ισχύει ακόμη και για φορτία που βρίσκονται καθ’ οδόν, θα παραμείνει σε ισχύ «μέχρι νεωτέρας».
Ο κ. Καμπουμούρα ανέφερε ότι το μέτρο ελήφθη «προς το εθνικό συμφέρον» και επικαλέστηκε «ευρέως διαδεδομένες κακοδιαχείριση και διαρροές εξαγωγών» στο εμπόριο ακατέργαστων ορυκτών. «Αυτά τα μέτρα εφαρμόζονται… για να ενισχυθεί η τοπική προστιθέμενη αξία και η επεξεργασία των ορυκτών, να προωθηθούν οι τοπικοί ωφελούμενοι και να μεγιστοποιηθεί η διατήρηση αξίας εντός της χώρας», δήλωσε ο Καμπουμούρα.
Η Ζιμπάμπουε είναι ο μεγαλύτερος παραγωγός λιθίου στην Αφρική, ένα βασικό συστατικό για τις μπαταρίες ηλεκτρικών οχημάτων και τα συστήματα αποθήκευσης ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές. Το 2025, η χώρα εξήγαγε περισσότερους από 1,1 εκατομμύρια τόνους συμπυκνώματος σποδουμένης που περιέχει λίθιο, με την πλειοψηφία να κατευθύνεται στην Κίνα, όπως αναφέρει το Reuters.
Η νέα οδηγία επεκτείνει προηγούμενα κυβερνητικά σχέδια για τον περιορισμό εξαγωγών ακατέργαστου λιθίου, καθώς οι αρχές πιέζουν τις εταιρείες εξόρυξης να κατασκευάσουν τοπικά εργοστάσια επεξεργασίας. Οι τιμές του λιθίου στην Κίνα σημείωσαν άνοδο μετά την ανακοίνωση. Το συμβόλαιο ανθρακικού λιθίου με τις περισσότερες συναλλαγές στο Guangzhou Futures Exchange αυξήθηκε περισσότερο από 6% την Πέμπτη, σύμφωνα με το Reuters. Κινεζικές εταιρείες, όπως η Zhejiang Huayou Cobalt και η Sinomine – κύριοι επενδυτές σε έργα λιθίου της Ζιμπάμπουε – έχουν δεσμευτεί στο παρελθόν να κατασκευάσουν τοπικές μονάδες επεξεργασίας.
Το Υπουργείο Ορυκτών δήλωσε ότι ο περιορισμός εξαγωγών θα αρθεί μόνο εάν οι μεταλλωρύχοι συμμορφωθούν με τις απαιτήσεις της κυβέρνησης. Η κίνηση της Χαράρε ακολουθεί παρόμοιους περιορισμούς από άλλες γειτονικές χώρες. Το Μαλάουι επέβαλε απαγόρευση εξαγωγών ακατέργαστων ορυκτών τον περασμένο Οκτώβριο σε μια προσπάθεια να ενισχύσει τις επενδύσεις στην τοπική δυναμικότητα επεξεργασίας, ενώ η Ναμίμπια απαγόρευσε τις μαζικές εξαγωγές ακατέργαστων μεταλλευμάτων το 2023 με σκοπό την ενθάρρυνση της εγχώριας επεξεργασίας. Ο Πρόεδρος της Νότιας Αφρικής, Σίριλ Ραμαφόζα, ένας από τους πιο ένθερμους επικριτές των εξαγωγών πρώτων υλών στην ήπειρο, έχει επανειλημμένα παροτρύνει τις αφρικανικές κυβερνήσεις να επεκτείνουν την εγχώρια δυναμικότητα επεξεργασίας αντί να εξάγουν ακατέργαστους πόρους στο εξωτερικό. Μιλώντας μετά από σύνοδο κορυφής της Αφρικανικής Ένωσης στην Αντίς Αμπέμπα της Αιθιοπίας στις 15 Φεβρουαρίου, δήλωσε ότι είναι καιρός η ήπειρος «να μην εξάγει πλέον πέτρες, χώμα και σκόνη» χωρίς να ωφελείται από την κατάντη επεξεργασία και την παραγωγή.
