Σε μια αιφνιδιαστική εξέλιξη, εφετείο του Χονγκ Κονγκ ανέτρεψε την καταδίκη για απάτη κατά του υπέρμαχου της δημοκρατίας και μεγιστάνα των μέσων ενημέρωσης Jimmy Lai. Η απόφαση αυτή έρχεται λίγες μόλις εβδομάδες αφότου ο Lai είχε καταδικαστεί σε 20ετή φυλάκιση για ξεχωριστό αδίκημα σχετικό με τον νόμο περί εθνικής ασφάλειας.
Το Δικαστήριο Πρώτης Βαθμίδας έκρινε την Πέμπτη ότι αποδέχεται την έφεση του Lai και ενός άλλου κατηγορούμενου στην υπόθεση, κρίνοντας ότι ο δικαστής του κατώτερου δικαστηρίου είχε «υποπέσει σε σφάλμα». «Αποδεχόμαστε τις εφέσεις, ακυρώνουμε τις καταδίκες και αναιρούμε τις ποινές», ανέφεραν οι δικαστές στην αιτιολογική τους έκθεση.
Η καταδίκη που ανατράπηκε αφορούσε παλαιότερη υπόθεση απάτης, όπου οι εισαγγελείς υποστήριξαν ότι μια συμβουλευτική εταιρεία που διατηρούσε ο Lai, 78 ετών, για προσωπική του χρήση, είχε καταλάβει χώρο γραφείων που το –πλέον ανενεργό– ειδησεογραφικό του μέσο, το Apple Daily, ενοικίαζε για σκοπούς έκδοσης και εκτύπωσης. Σύμφωνα με τους εισαγγελείς, αυτό συνιστούσε παραβίαση των όρων της μίσθωσης που είχε υπογράψει το Apple Daily με κρατική εταιρεία και ισοδυναμούσε με απάτη.
Για τις δύο κατηγορίες απάτης, ο Lai είχε καταδικαστεί σε φυλάκιση πέντε ετών και εννέα μηνών το 2022. Ο Wong Wai-keung, πρώην στέλεχος του Apple Daily, ο οποίος κατηγορήθηκε στην ίδια υπόθεση, είχε καταδικαστεί σε 21 μήνες φυλάκιση.
Οι δικαστές του Εφετείου ανέφεραν στην απόφασή τους ότι, ενώ το Apple Daily Printing είχε παραβιάσει τους όρους της μίσθωσης επιτρέποντας στην άλλη εταιρεία να χρησιμοποιεί μέρος του χώρου, δεν είχε υποχρέωση να αποκαλύψει αυτή την παραβίαση. Πρόσθεσαν ότι, ακόμη και αν είχε υποχρέωση και την είχε παραβιάσει, η ίδια ευθύνη δεν μπορούσε να αποδοθεί στον Lai και τον Wong ως θέμα δικαίου. Οι δικαστές κατέληξαν ότι η «αιτιολόγηση των δικαστών για την κατάληξη στο συμπέρασμα ότι οι αιτούντες ήταν υπεύθυνοι για την απόκρυψη, όπως ισχυρίστηκε η εισαγγελία, δεν μπορεί να υποστηριχθεί».
Κανένας από τους δύο κατηγορούμενους δεν εμφανίστηκε στο δικαστήριο. Η απόφαση αυτή μειώνει ελαφρώς τον συνολικό χρόνο φυλάκισης του Lai. Οι δικαστές που χειρίστηκαν την υπόθεση εθνικής ασφάλειας του Lai είχαν επιτρέψει οι δύο ποινές να εκτίονται ταυτόχρονα για δύο μόνο χρόνια, με τα υπόλοιπα 18 χρόνια να προστίθενται μετά την έκτιση της ποινής για απάτη. Η πολυετής ποινή –που αφορά δύο κατηγορίες για συνωμοσία με σκοπό τη συνεργασία με ξένες δυνάμεις και μία για δημοσίευση προκλητικού υλικού– έχει προκαλέσει ανησυχίες ότι μπορεί να περάσει το υπόλοιπο της ζωής του στη φυλακή.
Τα παιδιά του Lai έχουν εκφράσει την ελπίδα ότι μια επίσκεψη του Προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών Donald Trump στο Πεκίνο θα μπορούσε να βοηθήσει στην εξασφάλιση της απελευθέρωσης του πατέρα τους, ο οποίος είναι Βρετανός πολίτης. Ο Λευκός Οίκος έχει επιβεβαιώσει ότι ο Trump θα ταξιδέψει στην Κίνα από τις 31 Μαρτίου έως τις 2 Απριλίου για να συναντηθεί με τον Κινέζο ηγέτη Xi Jinping. Η Υπουργός Εξωτερικών του Ηνωμένου Βασιλείου Yvette Cooper δήλωσε ότι ο Lai καταδικάστηκε για την άσκηση του δικαιώματός του στην ελευθερία της έκφρασης και κάλεσε τις αρχές του Χονγκ Κονγκ να τον απελευθερώσουν για ανθρωπιστικούς λόγους.
Οι αρχές της Κίνας και του Χονγκ Κονγκ έχουν υπερασπιστεί την καταδίκη του Lai στην υπόθεση εθνικής ασφάλειας, δηλώνοντας ότι αντανακλά το πνεύμα του κράτους δικαίου. Υποστήριξαν επίσης ότι ο νόμος περί ασφάλειας είναι απαραίτητος για τη σταθερότητα της πόλης.
Σε ξεχωριστή απόφαση την Πέμπτη, δικαστήριο του Χονγκ Κονγκ καταδίκασε τον πατέρα μιας καταζητούμενης υπέρμαχου της δημοκρατίας σε οκτώ μήνες φυλάκιση βάσει του νόμου περί εθνικής ασφάλειας της πόλης, για προσπάθεια ανάληψης κεφαλαίων που ανήκαν σε «φυγά». Ο Kwok Yin-sang, 69 ετών, κρίθηκε ένοχος στις 11 Φεβρουαρίου για «απόπειρα διαχείρισης, άμεσα ή έμμεσα, οποιωνδήποτε κεφαλαίων ή άλλων οικονομικών περιουσιακών στοιχείων ή οικονομικών πόρων» μετά την προσπάθειά του να τερματίσει την ασφάλεια ζωής της κόρης του, Anna Kwok, και να αποσύρει τα κεφάλαια. Είναι το πρώτο πρόσωπο στην πόλη που κατηγορήθηκε και καταδικάστηκε για αυτό το παράπτωμα. Είχε δηλώσει αθώος και δεν κατέθεσε στη δίκη.