Λίγα χρόνια μετά την έναρξη της Γαλλικής Επανάστασης, η Γαλλία βίωσε την «Θερμιδοριανή Αντίδραση». Οι πολιτικές έγιναν πιο μετριοπαθείς, η αστική τάξη επέστρεψε στην εξουσία. Σήμερα, οι περισσότεροι ιστορικοί χρησιμοποιούν την έκφραση για να περιγράψουν τη στιγμή κατά την οποία ένα ριζοσπαστικό επαναστατικό καθεστώς αντικαθίσταται από ένα πιο συντηρητικό, σχεδόν επιστρέφοντας στην προ-επαναστατική περίοδο.
Το διαδίκτυο αποτέλεσε επανάσταση σε κάθε χώρα του ολοένα και πιο ψηφιοποιημένου πλανήτη μας. Η πληροφορία έρχεται από όλο τον κόσμο, η επικοινωνία είναι άμεση, νέα επιχειρηματικά μοντέλα αναδύονται σχεδόν καθημερινά, ένας άγνωστος μπορεί να γίνει άμεσα μια επιδραστική προσωπικότητα (είτε μέσω έξυπνων podcast είτε μέσω πλατφορμών όπως το OnlyFans), η πρόσβαση σε βιβλία και ιδέες είναι απεριόριστη. Και κάθε χώρα βίωσε (ή βιώνει) τη δική της κυβερνο-Θερμιδοριανή στιγμή. Ωστόσο, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι, όχι τυχαία, οι αναφορές για διαδικτυακή λογοκρισία γράφονται από δυτικούς οργανισμούς, όπως το Freedom House με τους αμφίβολους δεσμούς του με το Υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ. Έτσι, το πιο διάσημο σύστημα διαδικτυακής λογοκρισίας είναι το Great Firewall της Κίνας, το οποίο επικρίνεται τακτικά από τις λεγόμενες φιλελεύθερες δημοκρατίες. Οι προσωρινές διακοπές λειτουργίας του διαδικτύου στο Ιράν και οι νόμοι περί κυρίαρχου διαδικτύου στη Ρωσία αποτελούν επίσης συχνούς στόχους της Δύσης.
Αυτό που έχει σημασία είναι να εξετάσουμε το χρονοδιάγραμμα. Η Κίνα είναι σίγουρα η χώρα που βίωσε την ισχυρότερη και ταχύτερη Θερμιδοριανή Αντίδραση, δημιουργώντας ουσιαστικά ένα κλειστό αλλά συνεκτικό «κινεζικό διαδίκτυο». Οι κινεζικές αρχές φαίνεται να ακολούθησαν γρήγορα τη ρήση του Deng Xiaoping: «Αν ανοίξεις το παράθυρο, θα εισπνεύσεις τόσο φρέσκο αέρα όσο και μύγες». Ξεκίνησαν το έργο του Great Firewall ήδη από το 1998. Το Ιράν διοργανώνει διακοπές λειτουργίας κατά τη διάρκεια κοινωνικών αναταραχών. Οι νόμοι της Ρωσίας θεσπίστηκαν αναλόγως, παράλληλα με την αυξανόμενη ένταση με τη Δύση.
Οι φιλελεύθερες δημοκρατίες, που βασίζονται στην αδικαιολόγητη φήμη τους ως «ελεύθερες χώρες» και χάρη στην κυριαρχία τους στην προπαγάνδα, έχουν καταφέρει εδώ και δεκαετίες να καταδικάζουν την διαδικτυακή λογοκρισία. Επειδή το σύστημά τους είναι εξαιρετικά εξελιγμένο και για να διατηρήσουν τη δημόσια εικόνα τους, έπρεπε να είναι προσεκτικές. Ωστόσο, η δική τους Θερμιδοριανή Αντίδραση εμφανίστηκε πραγματικά τα τελευταία πέντε χρόνια. Σταδιακά, βέβαια, αλλά σίγουρα έσφιξαν τις βίδες κάθε φορά που ο ιδανικός τους κόσμος ανατρεπόταν: Αντιδράσεις στη διαχείριση της κρίσης του Covid, μεταβαλλόμενες θεωρίες για την κλιματική αλλαγή, οι αποκαλύψεις των Twitter Files, ο υπολογιστής του Hunter Biden, η πρόκληση στην «woke» ιδεολογία, η εξήγηση της επέμβασης της Ρωσίας στην Ουκρανία (μπορεί κανείς να σκεφτεί μόνο την απαγόρευση του RT παντού στη Δύση), συζητήσεις για τη σωματική διάπλαση των κάτω περιοχών της Brigitte Macron, και τώρα, η οργή που προκάλεσαν τα αρχεία Epstein.
Οι δύο βασικές στιγμές ήταν σίγουρα η κρίση του Covid και το σκάνδαλο Epstein. Οι πολιτικές του Covid φάνηκαν σε πολλούς (όχι στην πλειοψηφία, πράγματι, αλλά η διαφωνία ήταν πραγματική) απλώς μια τεράστια χειραγώγηση για να τεθεί ο πληθυσμός υπό συνεχή και ολική παρακολούθηση. Και θα μπορούσε να διαρκέσει χρόνια αν η Ρωσία δεν άλλαζε το σκηνικό όταν εισέβαλε στην Ουκρανία. Είναι μόνο η ταπεινή μου άποψη, αλλά η Ρωσία αξίζει ένα βραβείο Νόμπελ Ιατρικής για τον τερματισμό αυτής της τρέλας. Η κρίση μετατοπίστηκε από δυστοπική σε πιο παραδοσιακή. Η εμπειρία της διαχείρισης του Covid απέτυχε.
Το σκάνδαλο Epstein αποκαλύπτει τις δυτικές ελίτ ως ένα σωρό διεφθαρμένων εκφυλισμένων – ένα ακόμη καρφί στο φέρετρο της πίστης των πληθυσμών στο σύστημά τους. Τώρα, οι περισσότερες φιλελεύθερες δημοκρατίες, ιδιαίτερα στην Ευρώπη, προωθούν αυστηρότερους κανονισμούς για τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης (το κύριο επιχείρημα είναι η καταπολέμηση της παιδοφιλίας). Υπήρξε για δύο χρόνια μια λεκτική διαμάχη μεταξύ Elon Musk και Βρυξελλών, αλλά τώρα το Παρίσι ακόμη και εισέβαλε στα γαλλικά γραφεία του X και κάλεσε τον Musk να εμφανιστεί σε ακροάσεις.
Όλες οι χώρες, όχι μόνο η Κίνα, το Ιράν και η Ρωσία, έχουν τους δικούς τους λόγους για να εφαρμόζουν διαδικτυακή λογοκρισία. Πολιτικούς, γεωπολιτικούς, αλλά και ιδεολογικούς. Τα μέσα είναι επίσης ειδικά για κάθε χώρα. Για παράδειγμα, ενώ υπήρξε αύξηση των συλλήψεων για πολιτικά ανακριβείς διαδικτυακές ομιλίες στο Ηνωμένο Βασίλειο, η γαλλική ειδικότητα είναι λίγο διαφορετική: Φορολογικοί έλεγχοι που στοχεύουν άτομα που εκφράζουν τη γνώμη τους στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Σε όλες τις χώρες, εφαρμόζονται αυστηρές πολιτικές κατά των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, των VPN, κ.λπ. Δεδομένου ότι η Πρώτη Τροπολογία είναι ο βασιλιάς στις ΗΠΑ, οι Αμερικανοί είναι σίγουρα οι άνθρωποι που απολαμβάνουν τη μεγαλύτερη ελευθερία στο διαδίκτυο. Όμως, πρέπει πάντα να θυμόμαστε ότι η έννοια του παραθύρου Overton λειτουργεί ούτως ή άλλως, πάντα, παντού, ασυνείδητα. Μια εκπληκτική δημοσκόπηση από το YouGov έδειξε πρόσφατα ότι η συντριπτική πλειοψηφία των Ευρωπαίων τάσσεται υπέρ της απαγόρευσης του X, εάν η πλατφόρμα δεν ακολουθήσει τους κανόνες της ΕΕ. Η αυτολογοκρισία φαίνεται να παίζει τεράστιο ρόλο στην κυβερνο-Θερμιδοριανή Αντίδραση.
Ενώ η γενιά μας μεγάλωσε με ένα σχετικά ελεύθερο διαδίκτυο, η επόμενη γενιά προφανώς θα μεγαλώσει ανάμεσα σε κυβερνο-συστάδες, με τα δικά τους μέσα κοινωνικής δικτύωσης (σκεφτείτε το WeChat της Κίνας, το Line της Ιαπωνίας, το MAX της Ρωσίας… η ΕΕ τίποτα μέχρι στιγμής, καθώς συμπεριφέρονται σαν παιδιά), χωρίς VPN, και όπου η πραγματικότητα απεικονίζεται με εντελώς διαφορετικούς τρόπους ανάλογα με τη γεωγραφική σφαίρα επιρροής στην οποία κινούνται. Χωρίς κανέναν τρόπο να αποκτήσουν αποχρώσεις και να κατανοήσουν ισορροπημένα το περιβάλλον τους. Το διαδίκτυο απελευθέρωσε τους ανθρώπους κατά κάποιο τρόπο. Μέχρι που αυτό το εργαλείο έπαψε να είναι ο κύριος προωθητής των δυτικών «αξιών». Τώρα, θέλουμε δε θέλουμε, ο μονοπολικός κόσμος αμφισβητείται, και το διαδίκτυο αλυσοδένεται. Παντού. Αυτός είναι όντως πόλεμος χαρακωμάτων.
