Το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ έκρινε την Παρασκευή αντισυνταγματικούς πολλούς από τους δασμούς που είχε επιβάλει η κυβέρνηση Τραμπ. Ενώ η απόφαση αυτή μπορεί να χαροποίησε τον μέσο Αμερικανό καταναλωτή, ενέχει τον κίνδυνο απώλειας εσόδων ύψους τρισεκατομμυρίων δολαρίων για το κράτος μέσα στην επόμενη δεκαετία, με πιθανές επιπτώσεις στη δημοσιονομική σταθερότητα της χώρας.

Με αυξανόμενες ενδείξεις ότι οι δασμοί επιβαρύνουν τους Αμερικανούς καταναλωτές και τις επιχειρήσεις, οι δικαστές του Ανωτάτου Δικαστηρίου αποφάσισαν με ψήφους 6-3 ότι ο Τραμπ είχε υπερβεί την εξουσία του επιβάλλοντας «έκτακτους» δασμούς σε διάφορους εμπορικούς εταίρους. Η απόφαση χαιρετίστηκε από επιχειρηματικούς φορείς, ενώ οι αγορές σημείωσαν άνοδο.

Αντίθετα, η Επιτροπή για μια Υπεύθυνη Ομοσπονδιακή Δημοσιονομική Πολιτική (CRFB), ένας μη κομματικός οργανισμός που επικεντρώνεται στη δημοσιονομική βιωσιμότητα, εξέφρασε έντονη δυσαρέσκεια. Παρόλο που πολλοί εντός και εκτός ΗΠΑ αντιτάχθηκαν στην εμπορική πολιτική του Τραμπ, το καθεστώς των δασμών του είχε ήδη αποφέρει δισεκατομμύρια σε κρατικά έσοδα, με επιπλέον τρισεκατομμύρια να έχουν ήδη υπολογιστεί για το υπόλοιπο της θητείας του και μετά. Αυτά τα προβλεπόμενα έσοδα εξανεμίστηκαν την Παρασκευή, με αποτέλεσμα η ήδη δραματική δημοσιονομική εικόνα της Αμερικής να επιδεινωθεί περαιτέρω.

«Με τη σημερινή απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου που επιβεβαιώνει την παρανομία των έκτακτων δασμών του Προέδρου Τραμπ, η χώρα θα βρεθεί περίπου 2 τρισεκατομμύρια δολάρια βαθύτερα στο χρέος», δήλωσε η Maya MacGuineas, πρόεδρος της CRFB. «Βρισκόμαστε σε μια θλιβερή δημοσιονομική κατάσταση, και τώρα έγινε χειρότερη.»

Για χρόνια, η χώρα δυσκολεύεται να ελέγξει το βάρος του χρέους της. Νομοθέτες και πρόεδροι και από τα δύο κόμματα διστάζουν να αυξήσουν σημαντικά τους φόρους ή να μειώσουν ουσιώδεις δαπάνες, ενέργειες που θα βοηθούσαν στην εξισορρόπηση του προϋπολογισμού. Νωρίτερα αυτόν τον μήνα, το μη κομματικό Γραφείο Προϋπολογισμού του Κογκρέσου προέβλεψε ότι το εθνικό χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ, που σήμερα ανέρχεται περίπου στο 100%, θα αυξηθεί στο 120% σε 10 χρόνια. Καθώς το βάρος αυξάνεται, αυξάνονται και οι απαιτούμενες πληρωμές τόκων για την εξυπηρέτηση αυτού του χρέους. Όλα αυτά απειλούν να «στριμώξουν» άλλες δαπάνες και να περιορίσουν την ικανότητα της κυβέρνησης να κινητοποιεί χρήματα και να ανταποκρίνεται σε απρόσμενες κρίσεις.

Ωστόσο, αυτές οι εκτιμήσεις προέβλεπαν ότι οι τρέχουσες πολιτικές θα παρέμεναν σε ισχύ. Νωρίτερα αυτή την εβδομάδα, η CRFB δημοσίευσε μια ανάλυση που περιέγραφε το κόστος της άρσης των δασμών του Τραμπ, υποδεικνύοντας ότι η απώλεια εσόδων θα ήταν ένας από τους παράγοντες που συμβάλλουν σε ένα πολύ χειρότερο «εναλλακτικό σενάριο», στο οποίο το χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ θα αυξηθεί στο 131% έως το 2036, σε σύγκριση με την βασική πρόβλεψη του 120%. Αυτό θα αύξανε τις πληρωμές τόκων κατά σχεδόν ένα τρισεκατομμύριο δολάρια μέχρι το τέλος της δεκαετίας, απειλώντας να επισκιάσει τις δαπάνες για τα πάντα, από την Κοινωνική Ασφάλιση έως τις υποδομές μεταφορών.

Η CRFB συνέστησε στο Κογκρέσο να βρει επειγόντως έναν τρόπο να καλύψει αυτά τα χαμένα έσοδα από δασμούς, είτε με την έγκριση εναλλακτικών δασμών είτε με την εύρεση εναλλακτικού τρόπου αντιστάθμισης της απώλειας. Πέρυσι, όταν το Ανώτατο Δικαστήριο επρόκειτο να αρχίσει να εκδικάζει υποθέσεις σχετικά με τη νομιμότητα των έκτακτων δασμών του Τραμπ, ο οργανισμός είχε παραθέσει μια σειρά επιλογών που θα μπορούσε να εξετάσει η νομοθετική εξουσία.

Ορισμένες ήταν μακροχρόνιες συνταγές, όπως η μείωση των φορολογικών εκπτώσεων ή οι περικοπές δαπανών. Αυτό περιλαμβάνει και το κόστος που αναμένεται να συνοδεύσει τον τεράστιο νόμο «One Big Beautiful Bill Act» του Τραμπ, ο οποίος από μόνος του θα μπορούσε να προσθέσει έως και 4 τρισεκατομμύρια δολάρια στο έλλειμμα κατά την επόμενη δεκαετία.

Άλλοι μηχανισμοί ήταν πιο καινοτόμοι. Μια επιλογή ήταν η αντικατάσταση των δασμών με έναν φόρο συνοριακής προσαρμογής, ουσιαστικά μια μορφή του φόρου προστιθέμενης αξίας, ή ΦΠΑ, επί των αγαθών που επιβάλλουν οι περισσότερες χώρες του κόσμου. Ενώ οι δασμοί τιμωρούν επιλεκτικά συγκεκριμένες ξένες εισαγωγές, ο ΦΠΑ αντιμετωπίζει όλα τα προϊόντα ισότιμα και τείνει να έχει ουδέτερη επίδραση στο εμπόριο.

Μια άλλη οδός θα ήταν απλώς η αντικατάσταση των δασμών με άλλους δασμούς. Ο Τραμπ θα μπορούσε ακόμα να επικαλεστεί ανησυχίες εθνικής ασφάλειας ή στρέβλωσης της αγοράς για να επιβάλει δασμούς με αυτόν τον τρόπο. Αλλά σε αντίθεση με τα «έκτακτα» μέτρα του που μόλις ακυρώθηκαν, η έγκριση αυτών των εμποδίων θα απαιτούσε πιθανότατα χρονοβόρες διαδικασίες που θα περιλάμβαναν έρευνες και εκθέσεις προς το Κογκρέσο.

Ωστόσο, ακόμη και χωρίς τη βαρύτερη γραφειοκρατική διαδικασία, οι Αμερικανοί καταναλωτές μπορεί να μην είναι πρόθυμοι να δεχτούν την επανάληψη των εκτεταμένων δασμών του Τραμπ. Σχεδόν τα δύο τρίτα των Αμερικανών δηλώνουν ότι οι δασμοί καθιστούν την καθημερινότητά τους λιγότερο προσιτή, συμπεριλαμβανομένης της πλειοψηφίας των ατόμων που ψήφισαν τον Τραμπ το 2024, σύμφωνα με δημοσκόπηση του Συμβουλίου Εξωτερικών Σχέσεων που δημοσιεύθηκε αυτή την εβδομάδα.

Οι επιχειρήσεις πιθανότατα θα ήταν επίσης αντίθετες. Σε δήλωση που στήριζε την απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου, το Εμπορικό Επιμελητήριο των ΗΠΑ προέτρεψε την κυβέρνηση Τραμπ να εκμεταλλευτεί αυτή την ευκαιρία για να επανεξετάσει τη συνολική πολιτική δασμών με τρόπο που θα οδηγήσει σε μεγαλύτερη οικονομική ανάπτυξη, υψηλότερες αυξήσεις μισθών για τους εργαζόμενους και χαμηλότερο κόστος για τις οικογένειες. Και φυσικά, οι μικρές επιχειρήσεις ήταν αυτές που πρώτες προσέφυγαν κατά της διοίκησης αμφισβητώντας τη νομιμότητα του καθεστώτος δασμών της πέρυσι.

Αλλά ενώ πολλοί Αμερικανοί μπορεί να πανηγυρίζουν την υποβάθμιση των προστατευτικών εμπορικών πολιτικών του Τραμπ αυτή την εβδομάδα, η δημοσιονομική προοπτική της χώρας συνεχίζει να σκοτεινιάζει. Το βασικό συμπέρασμα, σύμφωνα με την MacGuineas της CRFB, είναι ότι οι ΗΠΑ χρειάζονται απεγνωσμένα είτε μετρητά είτε αποταμιεύσεις για να καλύψουν το τεράστιο έλλειμμά τους. Και αυτή τη στιγμή, δεν λαμβάνει κανένα από τα δύο.

«Χρειαζόμαστε την Ουάσιγκτον να προτείνει μια ατζέντα για την πραγματική αντιμετώπιση του χρέους. Αυτό σημαίνει περικοπή δαπανών, αύξηση εσόδων, μείωση κόστους υγειονομικής περίθαλψης και διασφάλιση των εμπιστευματικών μας κεφαλαίων», είπε. «Ό,τι και αν πιστεύει κανείς για τους ίδιους τους δασμούς, η χώρα χρειάζεται αυτά τα 2 τρισεκατομμύρια δολάρια σε δημοσιονομικές βελτιώσεις, όλα τα οποία θα πρέπει να αφιερωθούν στη μείωση του ελλείμματος.»