Η Βενεζουέλα έχει υιοθετήσει νόμο αμνηστίας που αναμένεται να επιτρέψει την άμεση απελευθέρωση εκατοντάδων πολιτικών, ακτιβιστών και δικηγόρων. Η νομοθεσία αυτή, η οποία υπογράφηκε την Πέμπτη, αποτελεί μια έμμεση παραδοχή της ύπαρξης πολιτικών κρατουμένων, κάτι που η κυβέρνηση αρνιόταν επί χρόνια.
Ο νόμος, ο οποίος τίθεται σε ισχύ, ανατρέφει δεκαετίες άρνησης και αποτελεί την τελευταία κυβερνητική στροφή μετά την επίθεση των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων στην πρωτεύουσα, Caracas, στις 8 Ιανουαρίου, και την απαγωγή του προέδρου Nicolas Maduro.
Από τη νέα διάταξη μπορούν να ωφεληθούν μέλη της αντιπολίτευσης, ακτιβιστές, υπερασπιστές ανθρωπίνων δικαιωμάτων, δημοσιογράφοι και άλλα άτομα που στοχοποιήθηκαν από το κυβερνών κόμμα τα τελευταία 27 χρόνια. Ωστόσο, οι οικογένειες που ελπίζουν στην απελευθέρωση των συγγενών τους εκφράζουν δυσαρέσκεια, καθώς η υπηρεσιακή πρόεδρος Delcy Rodriguez φέρεται να μην έχει εκπληρώσει προηγούμενες υποσχέσεις για αποφυλάκιση κρατουμένων. Κάποιοι από αυτούς βρίσκονται συγκεντρωμένοι έξω από κέντρα κράτησης εδώ και εβδομάδες.
Η οργάνωση Foro Penal, η οποία ασχολείται με τα δικαιώματα των κρατουμένων στη Βενεζουέλα, έχει καταγράψει 448 απελευθερώσεις από τις 8 Ιανουαρίου και εκτιμά ότι περισσότερα από 600 άτομα παραμένουν υπό κράτηση για πολιτικούς λόγους.
Ο νέος νόμος παρέχει αμνηστία για συμμετοχή σε πολιτικές διαμαρτυρίες και “βίαιες ενέργειες” που συνέβησαν κατά τη διάρκεια ενός σύντομου πραξικοπήματος το 2002, καθώς και κατά τη διάρκεια διαδηλώσεων ή εκλογών σε συγκεκριμένους μήνες από το 2004 και μετά. Δεν ορίζει λεπτομερώς τα ακριβή εγκλήματα που θα καλύπτονται από την αμνηστία, αν και ένα προηγούμενο σχέδιο προέβλεπε διάφορα, όπως η υποκίνηση παράνομης δραστηριότητας, η αντίσταση στις αρχές, η ανταρσία και η προδοσία.
Ωστόσο, άτομα που καταδικάστηκαν για “στρατιωτική ανταρσία” για τη συμμετοχή τους στα γεγονότα του 2019 εξαιρούνται. Ο νόμος επίσης δεν προβλέπει την επιστροφή περιουσιακών στοιχείων όσων κρατήθηκαν, την ανάκληση απαγορεύσεων για δημόσια αξιώματα που επιβλήθηκαν για πολιτικούς λόγους ή την ακύρωση κυρώσεων κατά μέσων ενημέρωσης.
Η αντιπολίτευση παραμένει διχασμένη. Η βουλευτής της αντιπολίτευσης Nora Bracho χαρακτήρισε τον νόμο “εξαιρετικό βήμα προς τη συμφιλίωση της Βενεζουέλας”, αν και παραδέχτηκε ότι “δεν είναι τέλειος”. Από την άλλη πλευρά, άλλοι αντιπρόσωποι της αντιπολίτευσης, όπως ο Pedro Urruchurtu, διεθνής διευθυντής σχέσεων της ηγέτιδας της αντιπολίτευσης και βραβευμένης με Νόμπελ Ειρήνης Maria Corina Machado, επέκριναν τον νόμο, χαρακτηρίζοντάς τον “άκυρο και παράνομο” και “παγίδα για να κερδίσει χρόνο”.
Από την απαγωγή του Maduro, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Donald Trump έχει επαινέσει την Rodriguez, ενώ έχει υποβαθμίσει την προοπτική υποστήριξης της αντιπολίτευσης. Η Rodriguez, από την πλευρά της, έχει υλοποιήσει αρκετές παραχωρήσεις προς τις ΗΠΑ, όπως η διακοπή των αποστολών πετρελαίου στην Κούβα και η υποστήριξη νόμου που ανοίγει την κρατικά ελεγχόμενη πετρελαϊκή βιομηχανία σε ξένες εταιρείες. Οι ΗΠΑ έχουν δηλώσει ότι θα ελέγχουν τα έσοδα από τις πωλήσεις πετρελαίου της Βενεζουέλας μέχρι να εγκατασταθεί μια “αντιπροσωπευτική κυβέρνηση”.
