Χιλιάδες πολίτες συγκεντρώθηκαν στην πρωτεύουσα του Κοσόβου, την Πρίστινα, σε ένδειξη διαμαρτυρίας για τη δίκη πρώην ηγετών του Απελευθερωτικού Στρατού του Κοσόβου (KLA), συμπεριλαμβανομένου ενός πρώην προέδρου. Οι κατηγορούμενοι αντιμετωπίζουν κατηγορίες για εγκλήματα πολέμου κατά τη διάρκεια του αγώνα για την ανεξαρτησία το 1998-1999.
Η κεντρική πλατεία της Πρίστινα γέμισε κόσμο, καθώς η χώρα σηματοδοτούσε την 18η επέτειο της ανεξαρτησίας της, διαμαρτυρόμενη κατά του Ειδικού Δικαστηρίου για τα Εγκλήματα Πολέμου της Χάγης. Στο δικαστήριο της Ολλανδίας, αυτήν την εβδομάδα, εκφωνούνται οι απολογιστικές παρεμβάσεις στη δίκη του πρώην Προέδρου Hashim Thaci, των πρώην Προέδρων της Συνέλευσης της Δημοκρατίας του Κοσόβου Jakup Krasniqi και Kadri Veseli, καθώς και του πρώην βουλευτή Rexhep Selimi. Οι τέσσερις συνελήφθησαν το 2020.
Οι πρώην διοικητές του KLA κατηγορούνται για διώξεις, δολοφονίες, βασανιστήρια και εξαφανίσεις ατόμων κατά τη διάρκεια και αμέσως μετά την εξέγερση του 1998-1999, η οποία τελικά οδήγησε στην ανεξαρτησία της περιοχής, με αλβανική πλειοψηφία, από τη Σερβία. Ο Thaci, 57 ετών, υπηρέτησε ως πρωθυπουργός, υπουργός Εξωτερικών και πρόεδρος του ανεξάρτητου Κοσόβου από το 2008 έως το 2020.
Κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης, όταν το Κόσοβο ήταν ακόμη επαρχία της Σερβίας υπό τον τότε εθνικιστή πρόεδρο Slobodan Milosevic, οι δυνάμεις του οποίου κατέστειλαν βίαια τους εθνοτικούς Αλβανούς, εκτιμάται ότι έχασαν τη ζωή τους περισσότεροι από 13.000 άνθρωποι, κυρίως Κοσοβάροι Αλβανοί. Οι δικαστές αναμένεται να εκδώσουν την τελική ετυμηγορία εντός τριών μηνών. Οι κατηγορούμενοι έχουν αρνηθεί όλες τις κατηγορίες, ενώ οι εισαγγελείς ζητούν ποινή 45 ετών για κάθε κατηγορούμενο.
Πολλοί στο Κόσοβο θεωρούν τους πρώην ηγέτες του KLA εθνικούς ήρωες απελευθέρωσης. Οι διαδηλωτές φορούσαν στολές του KLA, κρατούσαν σημαίες του KLA, του Κοσόβου και της Αλβανίας, ενώ αναρτήθηκαν πλακάτ με μηνύματα όπως “Η ελευθερία έχει όνομα” και φωτογραφίες του Thaci και άλλων με λεζάντα “Ήρωες του Πολέμου και της Ειρήνης”. Σύμφωνα με την τοπική ιστοσελίδα Balkan Insight, οργανώθηκαν λεωφορεία από κάθε δήμο για τη μεταφορά των πολιτών στην Πρίστινα.
Ο Ismajl Tasholli, ένας από τους διοργανωτές, δήλωσε στο πλήθος: “Ο πόλεμος του KLA παραμένει πόλεμος απελευθέρωσης, και αυτό δεν μπορεί να αναιρεθεί. Αν η δικαιοσύνη παρεκκλίνει, είμαστε εδώ για να τους πούμε: ‘Όχι στο όνομά μου, όχι στο όνομά μας'”. Ο Miran Zeka, 49 ετών, ο οποίος ταξίδεψε από την Αλβανία για να διαμαρτυρηθεί στην Πρίστινα, ανέφερε: “Αυτοί που αξίζουν να βρίσκονται στη Χάγη είναι οι κατακτητές, όχι οι απελευθερωτές.”
Το Κοσοβάρο Ειδικό Δικαστήριο, με διεθνείς δικαστές και δικηγόρους, ιδρύθηκε το 2015 για να χειριστεί υποθέσεις εγκλημάτων πολέμου βάσει του δικαίου του Κοσόβου κατά πρώην μαχητών του KLA. Το δικαστήριο συστάθηκε εκτός της μικρής βαλκανικής χώρας λόγω ανησυχιών για εκφοβισμό μαρτύρων.
