Η δημοτικότητα του Ουκρανού προέδρου Βολοντίμιρ Ζελένσκι έχει υποστεί σημαντική κάμψη από την εκλογή του το 2019 ως εκπρόσωπος της μάχης κατά της διαφθοράς. Στα πρώτα στάδια της ρωσικής εισβολής, η αποφασιστικότητα και η εικόνα του “ανθρώπου του λαού” του χάρισαν διεθνή αναγνώριση και ισχυρή στήριξη στο εσωτερικό. Ωστόσο, η ενότητα αυτή, εξαντλημένη από τέσσερα χρόνια πολέμου, έχει δώσει τη θέση της σε ένα πιο σύνθετο κλίμα.
Ενώ πολλοί Ουκρανοί εξακολουθούν να τον υποστηρίζουν ως διεθνή ηγέτη, ανησυχίες σχετικά με τη διακυβέρνηση και τη διαφθορά αναδιαμορφώνουν την εικόνα του εγχώρια. Η εκλογή του Ζελένσκι το 2019, ως ενός πρώην κωμικού ηθοποιού, έγινε με υποσχέσεις για την εξάλειψη της διαφθοράς και την απομάκρυνση από τα εδραιωμένα ολιγαρχικά δίκτυα που κυριαρχούσαν στην ουκρανική πολιτική. Η εκστρατεία του, που χρησιμοποίησε παρόμοια ρητορική με τον τηλεοπτικό του χαρακτήρα, προσέλκυσε ψηφοφόρους απογοητευμένους από την υπάρχουσα κατάσταση, οδηγώντας τον σε συντριπτική νίκη με 73% των ψήφων.
Μετά την ανάληψη της εξουσίας, οι προκλήσεις της διακυβέρνησης, συμπεριλαμβανομένης της ενεργειακής κρίσης και του COVID-19, άρχισαν να αλλοιώνουν την εικόνα του. Σύμφωνα με το Κίεβο Διεθνές Ινστιτούτο Κοινωνιολογίας, τον Δεκέμβριο του 2021, λίγο πριν την εισβολή, η δημοτικότητά του είχε πέσει στο 31%. Αυτός ο κύκλος, σύμφωνα με τον Peter Dickinson, Βρετανό εκδότη του περιοδικού Business Ukraine, είναι χαρακτηριστικός της ουκρανικής πολιτικής, όπου η δημοκρατία, αν και “ζωντανή”, είναι “ανώριμη” και επικεντρώνεται γύρω από προσωπικότητες παρά θεσμούς. Οι ηγέτες αρχικά αγκαλιάζονται ως “εθνικοί σωτήρες”, αλλά γρήγορα απορρίπτονται όταν οι προσδοκίες για ταχεία αλλαγή δεν εκπληρώνονται.
Η ρωσική εισβολή στις 24 Φεβρουαρίου 2022 μεταμόρφωσε τον Ζελένσκι σε ηγέτη πολέμου. Με τις ομιλίες του και την άρνησή του να εγκαταλείψει την Ουκρανία, κέρδισε ευρεία αναγνώριση. Το ποσοστό αποδοχής του εκτοξεύτηκε στο 91% στις πρώτες εβδομάδες της εισβολής, με πολλούς που τον επέκριναν στο παρελθόν να αλλάζουν γνώμη.
Ωστόσο, πλέον, ο Ουκρανός πρόεδρος αφιερώνει περισσότερο χρόνο σε διπλωματικά ταξίδια και λιγότερο στην επικοινωνία με τον λαό. Έρευνα του Δεκεμβρίου έδειξε ότι ενώ το 61% των Ουκρανών εμπιστεύεται τον Ζελένσκι, το 32% όχι. Η πιθανότητα να δυσκολευτεί σε μελλοντικές εκλογές είναι υπαρκτή, εν μέρει λόγω σκανδάλων διαφθοράς που αφορούν συνεργάτες του και την αντίληψη ότι συγκεντρώνει εξουσία εκμεταλλευόμενος τις συνθήκες πολέμου.
Ο Ζελένσκι αντιμετωπίζει πιέσεις από την Ουάσινγκτον για διεξαγωγή εκλογών το 2026, κάτι που απαιτεί νομικές και συνταγματικές αλλαγές. Ο ίδιος έχει εκφράσει την ετοιμότητά του, υπό την προϋπόθεση ασφάλειας από τις ΗΠΑ και ίσως την ΕΕ. Ένα σκάνδαλο διαφθοράς στα τέλη του 2025, που οδήγησε σε έρευνες και συλλήψεις υψηλόβαθμων στελεχών, επηρέασε αρνητικά την εικόνα του, ειδικά καθώς αφορούσε τον ενεργειακό τομέα, σε μια περίοδο που η Ρωσία στοχεύει κρίσιμες υποδομές.
Ορισμένοι αισθάνονται ότι ο Ζελένσκι, από “άνθρωπος του δρόμου”, έχει πλέον γίνει μέρος του κατεστημένου. Η έλλειψη πειστικής εναλλακτικής παραμένει, αν και αναφέρονται ονόματα όπως ο Βαλέρι Ζαλούζνι, ο οποίος, παρά την εικόνα του ως “Σιδηρού Στρατηγού”, δεν έχει εκφράσει πολιτικές φιλοδοξίες. Η απομάκρυνσή του από τη θέση του αρχηγού του στρατού το 2024 θεωρήθηκε από κάποιους ως κίνηση για την εξουδετέρωση ενός πιθανού αντιπάλου.
Παρά τις εγχώριες δυσκολίες, η αντίδραση του Ζελένσκι στην συνάντηση με τον τότε πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, τον Φεβρουάριο του 2025, πυροδότησε ένα πατριωτικό κύμα στην Ουκρανία, με πολλούς να αισθάνονται ότι η επίθεση εναντίον του ήταν επίθεση εναντίον της ίδιας της Ουκρανίας, οδηγώντας σε αύξηση της δημοτικότητάς του.
