Στο βήμα της ετήσιας Διάσκεψης Ασφαλείας του Μονάχου, ο υπουργός Εξωτερικών των Ηνωμένων Πολιτειών, Marco Rubio, απηύθυνε έκκληση στις ευρωπαϊκές χώρες να συνεργαστούν με τις ΗΠΑ για την οικοδόμηση ενός «νέου Δυτικού αιώνα», χαρακτηρίζοντας τις σχέσεις ΗΠΑ-Ευρώπης ως «πολιτισμικές». «Είμαστε μέρος ενός πολιτισμού – του Δυτικού πολιτισμού», δήλωσε.
Η ομιλία του Rubio έρχεται μετά από περισσότερο από ένα χρόνο ρητορικής του Προέδρου Donald Trump σχετικά με τη μαζική μετανάστευση στην Ευρώπη και την πρόσφατη Εθνική Στρατηγική Ασφαλείας της κυβέρνησής του, η οποία προειδοποιεί για «πολιτισμική εξαφάνιση» στην Ευρώπη. Πέρυσι, ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ JD Vance είχε επικρίνει τις ευρωπαϊκές «φιλελεύθερες αξίες» στην πρώτη του ομιλία στη διάσκεψη ασφαλείας.
Ο κορυφαίος διπλωμάτης των ΗΠΑ εστίασε σε αρκετούς βασικούς τομείς που θεωρεί επιτακτικούς για την Ευρώπη: τον τερματισμό των «φιλελεύθερων» πολιτικών που η κυβέρνηση Trump θεωρεί υπεύθυνες για την «μεταπολεμική παρακμή» της Ευρώπης, τη δημιουργία νέων αλυσίδων εφοδιασμού για τη μείωση της εξάρτησης από χώρες όπως η Κίνα, και τον τερματισμό της μαζικής μετανάστευσης, η οποία, όπως υποστήριξε, οδηγεί στην εξαφάνιση του Δυτικού «πολιτισμού». «Το έργο αυτής της νέας συμμαχίας», δήλωσε ο Rubio, «δεν πρέπει να επικεντρώνεται μόνο στη στρατιωτική συνεργασία και την ανάκτηση των βιομηχανιών του παρελθόντος. Πρέπει επίσης να επικεντρώνεται, από κοινού, στην προώθηση των κοινών μας συμφερόντων και νέων συνόρων, απελευθερώνοντας την εφευρετικότητα, τη δημιουργικότητα και το δυναμικό πνεύμα μας για να οικοδομήσουμε έναν νέο Δυτικό αιώνα».
Ο Rubio υποστήριξε ότι η «ευφορία» της Δυτικής νίκης στον Ψυχρό Πόλεμο οδήγησε σε μια «επικίνδυνη ψευδαίσθηση ότι είχαμε εισέλθει στο ‘τέλος της ιστορίας’», όπου κάθε έθνος θα ήταν φιλελεύθερη δημοκρατία και «θα ζούσε σε έναν κόσμο χωρίς σύνορα, όπου όλοι θα γίνονταν πολίτες του κόσμου». Χρησιμοποίησε αυτό ως εφαλτήριο για να επικρίνει το άνοιγμα «θυρών σε ένα πρωτοφανές κύμα μαζικής μετανάστευσης που απειλεί τη συνοχή των κοινωνιών μας, τη συνέχεια του πολιτισμού μας και το μέλλον του λαού μας». «Η μαζική μετανάστευση δεν είναι, δεν ήταν, δεν αποτελεί κάποια περιθωριακή ανησυχία μικρής σημασίας. Ήταν και συνεχίζει να είναι μια κρίση που μετασχηματίζει και αποσταθεροποιεί κοινωνίες σε όλη τη Δύση», δήλωσε. Στοχεύοντας στις φιλελεύθερες πολιτικές, πρόσθεσε ότι, για να «κατευνάσουμε έναν κλιματικό λατρευτή, έχουμε επιβάλει στον εαυτό μας ενεργειακές πολιτικές που μας φτωχαίνουν».
Σχετικά με τις νέες αλυσίδες εφοδιασμού, ο Rubio τόνισε ότι οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους πρέπει να φέρουν περισσότερη βιομηχανία και θέσεις εργασίας πίσω, όχι μόνο για την κατασκευή όπλων, αλλά και για την πρωτοπορία σε νέους, υψηλής τεχνολογίας τομείς. Πρόσθεσε ότι η Δύση πρέπει να ελέγχει βασικά ορυκτά και αλυσίδες εφοδιασμού, να επενδύσει στην διαστημική τεχνολογία και την τεχνητή νοημοσύνη, και να συνεργαστεί για να κατακτήσει αγορές στον Παγκόσμιο Νότο. Ιδιαίτερη σημασία, όπως ανέφερε, έχει η ανάγκη για μια «Δυτική αλυσίδα εφοδιασμού κρίσιμων ορυκτών, η οποία να μην είναι ευάλωτη σε εκβιασμούς από άλλες δυνάμεις».
Ευρωπαίοι ηγέτες, παρά την αρχική υποδοχή της ομιλίας του Rubio, με αμφιλεγόμενη διάθεση, φαίνεται να αντιμετωπίζουν ένα δίλημμα. Ενώ χαιρέτησαν την έκκληση για ισχυρότερους δεσμούς με τις ΗΠΑ, δεν έδωσαν έμφαση στα σχόλια του Rubio σχετικά με τη μετανάστευση και τις φιλελεύθερες αξίες.
