Η Ιαπωνία προχώρησε στην απελευθέρωση του καπετάνιου ενός κινεζικού αλιευτικού σκάφους, το οποίο φέρεται να προσπάθησε να διαφύγει από έλεγχο στα αποκλειστικά οικονομικά ύδατα (ΑΟΖ) της χώρας. Σύμφωνα με την ιαπωνική υπηρεσία αλιείας, ο καπετάνιος αφέθηκε ελεύθερος το βράδυ της Παρασκευής, αφού η Κίνα υπέβαλε έγγραφα που εγγυώνται την πληρωμή εγγύησης, όπως μετέδωσε το Σάββατο το ιαπωνικό τηλεοπτικό δίκτυο NHK.
Η υπηρεσία ανέφερε ότι το σκάφος, με την ονομασία Qiong Dong Yu, κατασχέθηκε την Πέμπτη εντός της ΑΟΖ της Ιαπωνίας, στα ανοιχτά της νοτιοδυτικής περιφέρειας Ναγκασάκι. Το σκάφος κλήθηκε να σταματήσει για έλεγχο, αλλά «δεν συμμορφώθηκε και διέφυγε». Ο 47χρονος καπετάνιος, Zheng Nianli, συνελήφθη την ίδια ημέρα.
Ως απάντηση, το Πεκίνο προέτρεψε το Τόκιο να προστατεύσει τα δικαιώματα των πληρωμάτων του. Ο εκπρόσωπος του κινεζικού υπουργείου Εξωτερικών, Lin Jian, δήλωσε την Παρασκευή: «Ελπίζεται ότι η ιαπωνική πλευρά θα τηρήσει αυστηρά τη συμφωνία αλιείας Κίνας-Ιαπωνίας, θα επιβάλει το νόμο αμερόληπτα και θα διασφαλίσει την ασφάλεια, καθώς και τα νόμιμα δικαιώματα και συμφέροντα των Κινέζων ναυτικών». Ο Lin πρόσθεσε ότι το γενικό προξενείο της Κίνας στη Φουκουόκα παρείχε βοήθεια στα Κινέζικα μέλη του πληρώματος για την επιστροφή τους.
Σύμφωνα με το NHK, η υπηρεσία αλιείας ανέφερε ότι το σκάφος ήταν ικανό να αλιεύει μεγάλες ποσότητες ψαριών, όπως σκουμπρί και ασημένια μαρένα. Η υπηρεσία υποψιαζόταν ότι το σκάφος ενδέχεται να είχε εισέλθει στην ΑΟΖ της Ιαπωνίας για να διεξάγει παράνομη αλιεία. Ωστόσο, όπως αναφέρθηκε, κατά τον έλεγχο δεν βρέθηκαν ψάρια.
Το σκάφος επέβαινε 11 μέλη πληρώματος και βρισκόταν περίπου 170 χιλιόμετρα νοτιοδυτικά του νησιού Meshima, το οποίο υπάγεται στη δικαιοδοσία της πόλης Goto. Η τοποθεσία αυτή δεν εμπίπτει σε αμφισβητούμενη περιοχή.
Η Κίνα και η Ιαπωνία ορίζουν τις ΑΟΖ τους ως τα ύδατα που εκτείνονται 200 ναυτικά μίλια (370 χιλιόμετρα) από την ακτογραμμή, αλλά διαφωνούν στον τρόπο χάραξης της θαλάσσιας οριογραμμής τους. Η Ιαπωνία υποστηρίζει ότι η γραμμή πρέπει να βασίζεται στην αρχή της ίσης απόστασης, ή στη μέση γραμμή, μεταξύ των ακτών των δύο χωρών. Η Κίνα υποστηρίζει ένα όριο που αντικατοπτρίζει την εκτεταμένη ηπειρωτική της υφαλοκρηπίδα – μια μέθοδος που θα έσπρωχνε τη γραμμή ανατολικότερα και θα της έδινε τον έλεγχο περισσότερων υποθαλάσσιων πόρων.
Το περιστατικό της Πέμπτης απείλησε να επιδεινώσει τις σχέσεις που είχαν ήδη τεταθεί από τον Νοέμβριο, μετά την πρόταση του Ιάπωνα πρωθυπουργού Sanae Takaichi ότι η χρήση στρατιωτικής δύναμης στο στενό της Ταϊβάν θα μπορούσε να θεωρηθεί «κατάσταση απειλητική για την επιβίωση» της Ιαπωνίας, κάτι που θα μπορούσε να δικαιολογήσει την ανάπτυξη των ενόπλων δυνάμεών της. Το Πεκίνο έχει διαμαρτυρηθεί επανειλημμένα για τα σχόλια του Takaichi, έχει διακόψει τις εισαγωγές ιαπωνικών θαλασσινών, έχει συμβουλεύσει τους πολίτες του να μην ταξιδεύουν ή σπουδάζουν στην Ιαπωνία και έχει μειώσει τις πολιτιστικές ανταλλαγές.
Η πιο σοβαρή ναυτική αντιπαράθεση μεταξύ Κίνας και Ιαπωνίας σχετικά με κατασχεθέντα αλιευτικά σκάφη συνέβη το 2010, όταν οι ιαπωνικές αρχές συνέλαβαν τον καπετάνιο ενός κινεζικού σκάφους για 17 ημέρες, μετά τη σύγκρουση του σκάφους με δύο περιπολικά σκάφη της Ιαπωνικής Ακτοφυλακής κοντά στα αμφισβητούμενα νησιά Diaoyu – γνωστά ως Senkakus στην Ιαπωνία – στην Ανατολική Κινεζική Θάλασσα. Ο Κινέζος καπετάνιος κρατήθηκε στην νοτιότερη ιαπωνική περιφέρεια της Οκινάουα, προκαλώντας διπλωματική κρίση και βία κατά ιαπωνικών επιχειρήσεων και ατόμων στην Κίνα. Η Ιαπωνία αργότερα απελευθέρωσε τον καπετάνιο χωρίς να του απαγγείλει κατηγορίες. Τα Diaoyus, που αποτελούνται από πέντε ακατοίκητα νησάκια και τρεις υφάλους, τελούν υπό αποτελεσματικό ιαπωνικό έλεγχο. Σύμφωνα με δημοσιεύματα, από τα τέλη του περασμένου έτους, Ιάπωνες αλιείς που δραστηριοποιούνται συνήθως κοντά στα νησιά έχουν λάβει οδηγίες από αξιωματούχους να αποφεύγουν την περιοχή, καθώς το Τόκιο επιδιώκει να μειώσει τον κίνδυνο διπλωματικών εντάσεων με το Πεκίνο.
