Στο Μπαγκλαντές, το Εθνικό Κόμμα Μπαγκλαντές (BNP) και οι σύμμαχοί του εξασφάλισαν συντριπτική πλειοψηφία στις κομβικές εθνικές εκλογές, 18 μήνες αφότου η πρώην πρωθυπουργός Σεΐχ Χασίνα αναγκάστηκε να αποχωρήσει από την εξουσία. Το BNP, ορκισμένος αντίπαλος του κόμματος Awami League της Χασίνα, το οποίο αποκλείστηκε από τις εκλογές της 12ης Φεβρουαρίου, κατέλαβε 212 από τις 300 έδρες στο κοινοβούλιο της χώρας, την Jatiya Sangsad, ξεπερνώντας κατά πολύ τις 151 που απαιτούνται για την απλή πλειοψηφία. Με την καταμέτρηση να συνεχίζεται, το κόμμα δήλωσε ότι θα σχηματίσει κυβέρνηση έως την Κυριακή.
Αυτές οι πολυαναμενόμενες εκλογές σηματοδοτούν την πρώτη εθνική αναμέτρηση στο Μπαγκλαντές από την βίαιη εξέγερση που οδήγησε στην παραίτηση της πρώην πρωθυπουργού Σεΐχ Χασίνα τον Αύγουστο του 2024. Οι κάλπες θεωρούνταν κρίσιμη δοκιμασία για την μεταβατική κυβέρνηση της χώρας, υπό την ηγεσία του νομπελίστα Ειρήνης Muhammad Yunus. «Θα προχωρήσουμε συλλογικά προς την οικοδόμηση ενός υπεύθυνου, χωρίς αποκλεισμούς και βασισμένου στη δικαιοσύνη κράτους», ανέφερε σε δήλωσή του ο καθηγητής Muhammad Yunus μετά την ολοκλήρωση της ψηφοφορίας.
Ο σχηματισμός των εκλογών ήταν μία από τις κύριες αρμοδιότητες της μεταβατικής κυβέρνησης από την ανάληψη της εξουσίας στις 8 Αυγούστου 2024. Η διοίκηση Yunus χρειάστηκε σχεδόν ένα χρόνο για να ανακοινώσει το χρονοδιάγραμμα των εκλογών, μια καθυστέρηση που προκάλεσε επικρίσεις από τις κύριες πολιτικές δυνάμεις της χώρας.
Οι εκλογικοί αξιωματούχοι ανέφεραν ότι η ψηφοφορία διεξήχθη σε μεγάλο βαθμό ειρηνικά, αν και καταγράφηκαν μεμονωμένα περιστατικά βίας σε διάφορες περιοχές. Σύμφωνα με τοπικά μέσα, τουλάχιστον 72 άνθρωποι τραυματίστηκαν σε 14 ξεχωριστές περιπτώσεις βίας την Πέμπτη, ενώ ένας υποψήφιος έχασε τη ζωή του μετά από διαπληκτισμό έξω από εκλογικό κέντρο.
Στις αγροτικές περιοχές, οι γυναίκες ψηφοφόροι εμφανίστηκαν σε μεγαλύτερους αριθμούς, όπως στην περιοχή Faridpur του νότιου Μπαγκλαντές. Η συνολική συμμετοχή ανήλθε στο 59,44%. Στο εκλογικό τμήμα Ideal Public School, η 27χρονη Naznin Ayesha εξέφρασε τον ενθουσιασμό της, λέγοντας ότι, παρόλο που ήταν ψηφοφόρος εδώ και καιρό, δεν είχε καταφέρει να ψηφίσει σε προηγούμενες εκλογές. «Νιώθω σαν να είναι γιορτή του Eid. Ήρθα να ψηφίσω με κάποιες φίλες μου», δήλωσε.
Αξίζει να σημειωθεί η συμμετοχή του Bangladesh Jamaat-e-Islami, ενός σκληροπυρηνικού ισλαμιστικού κόμματος που είχε απαγορευτεί προηγουμένως από την Χασίνα. Το Jamaat, μαζί με τους συμμάχους του, κέρδισε 77 έδρες, εκ των οποίων 68 για το ίδιο το Jamaat. Ο σύμμαχός του, το National Citizen Party (NCP), μια πολιτική δύναμη που δημιουργήθηκε από φοιτητές που ηγήθηκαν του κινήματος κατά της κυβέρνησης της Χασίνα το 2024, κατέλαβε έξι έδρες. Η σύνδεση του NCP με το Jammaat εν όψει των εκλογών αποτέλεσε μια απροσδόκητη κίνηση για πολλούς, ακόμη και για μέλη του ίδιου του κόμματος.
Μετά την αποχώρηση της Χασίνα στην Ινδία, βασικοί ισλαμιστές ηγέτες απελευθερώθηκαν από τη φυλακή και οι ισλαμιστικές ομάδες έχουν γίνει όλο και πιο διεκδικητικές. Αναλυτές επισημαίνουν ότι η πτώση της κυβέρνησης Awami League υπό την Σεΐχ Χασίνα έχει πυροδοτήσει μια σειρά εξελίξεων που έχουν συμβάλει ακούσια στην πιθανή άνοδο του ισλαμιστικού ριζοσπαστισμού στο Μπαγκλαντές.
Με το Awami League να έχει αποκλειστεί από την μεταβατική διοίκηση Yunus και την εγγραφή του να έχει ανασταλεί, το πολιτικό τοπίο έχει αλλάξει δραματικά, αφήνοντας το BNP και το Jamaat να διεκδικούν πραγματικά πρώην ισχυρές περιοχές του Awami League, όπου προηγουμένως δεν είχαν καμία ελπίδα. Το BNP, που ιδρύθηκε από τον πρώην πρόεδρο Ziaur Rahman το 1978, βρίσκεται εκτός εξουσίας εδώ και 17 χρόνια.
Σημειώνεται ότι επρόκειτο για μια διπλή ψηφοφορία, τόσο για την εκλογή νέας κυβέρνησης όσο και για την έγκριση μεγάλων συνταγματικών μεταρρυθμίσεων που προτάθηκαν από την μεταβατική κυβέρνηση. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, περίπου 48 εκατομμύρια ψήφοι δόθηκαν υπέρ του «ναι», ενώ πάνω από 22 εκατομμύρια ψηφοφόροι επέλεξαν το «όχι» στο δημοψήφισμα για την εφαρμογή του πακέτου μεταρρυθμίσεων «uly Charter of 2025».
Η κατάσταση του νόμου και της τάξης στο Μπαγκλαντές, χώρα με 175 εκατομμύρια κατοίκους, υπήρξε ιδιαίτερα ταραγμένη κατά τους τελευταίους 18 μήνες. Οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων έχουν αναφέρει τουλάχιστον 195 νεκρούς και 11.229 τραυματίες σε πολιτική βία. Καταγράφηκαν επίσης επιθέσεις σε θρησκευτικές και εθνοτικές μειονότητες.
Διεθνείς οργανισμοί δημοσιογράφων έχουν εκφράσει ανησυχία, τονίζοντας ότι δεν μπορεί να υπάρξει ανάσταση της δημοκρατίας όσο οι δημοσιογράφοι απειλούνται.
Πολιτικοί αναλυτές στο Μπαγκλαντές αναμένουν ότι οι εκλογές θα σηματοδοτήσουν μια επιστροφή στην σταθερότητα, την οικονομική ανάκαμψη και πιθανώς μια δημοκρατική μετάβαση.
Η πτώση της κυβέρνησης Χασίνα αναδιαμόρφωσε το γεωπολιτικό σενάριο στη Νότια Ασία. Οι εκλογές παρακολουθήθηκαν στενά από τους γειτονικούς και κάποιους πιο απομακρυσμένους γείτονες. Περίπου 400 διεθνείς παρατηρητές παρευρέθηκαν, αν και κανείς από την Ινδία. Οι σχέσεις μεταξύ Νέου Δελχί και Ντάκα έχουν επιδεινωθεί σημαντικά από την απομάκρυνση της Χασίνα, με την μεταβατική διοίκηση να πιέζει για την έκδοσή της.
Ο Ινδός πρωθυπουργός Narendra Modi συνεχάρη το BNP και τον ηγέτη του. Το Μπαγκλαντές παραμένει προτεραιότητα για την Ινδία, αλλά έχει επίσης γίνει σημείο τριβής μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας. Οι ΗΠΑ εξέφρασαν ανησυχία για την αυξανόμενη παρουσία της Κίνας στη Νότια Ασία και προσφέρουν στο Μπαγκλαντές αμυντικά συστήματα ως εναλλακτική λύση στο κινεζικό υλικό. Το Πεκίνο αντέδρασε, κατηγορώντας τις ΗΠΑ για «εξυπότακτους σκοπούς».
Λίγες ημέρες πριν τις εκλογές, η μεταβατική κυβέρνηση υπό τον Yunus υπέγραψε εμπορική συμφωνία με τις ΗΠΑ, η οποία περιλαμβάνει τη δέσμευση για αυξημένες αγορές άμυνας και ενέργειας από τις ΗΠΑ, καθώς και απαγόρευση αγοράς πυρηνικών αντιδραστήρων από χώρες που «θέτουν σε κίνδυνο τα ζωτικά συμφέροντα των ΗΠΑ», θέτοντας ουσιαστικά βέτο στην μελλοντική πυρηνική συνεργασία με τη Ρωσία ή την Κίνα. Η Ρωσία υλοποιεί το έργο του πυρηνικού σταθμού παραγωγής ενέργειας Rooppur, μια συμφωνία που υπεγράφη το 2011.
Μετά την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων, στελέχη του BNP δήλωσαν ότι ο σταθμός Rooppur είναι «τελειωμένη υπόθεση» και ότι το κόμμα θα μπορούσε να «επαναδιαπραγματευτεί» τη συμφωνία με τις ΗΠΑ αν κριθεί «δυσμενής» για τη χώρα.
