Πώς άραγε προέκυψε η ανάθεση μιας διασκευής μιας μεταπολεμικής αλληγορίας, η οποία αναδεικνύει με τρομακτικό τρόπο την τάση προς την τυραννία, την ευθραυστότητα της δημοκρατίας και τη λεπτή επένδυση του πολιτισμού μας, στο λαμπρό έτος 2026; Ίσως να μην μάθουμε ποτέ. Αναφέραμε ότι διαδραματίζεται σε ένα νησί όπου όλοι οι φυσιολογικοί κοινωνικοί κανόνες παύουν να ισχύουν και οι κάτοικοι προστατεύονται από οποιαδήποτε τιμωρία ή συνέπεια, ανεξαρτήτως των επιθυμιών που μπορεί να αναδυθούν; Μάλιστα. Λοιπόν, ας συνεχίσουμε.
Η νέα προσέγγιση της Jack Thorne – μετά την επιτυχημένη “Adolescence” – στο αδιάκοπα συγκλονιστικό κλασικό έργο του William Golding, “Ο Άρχοντας των Μυγών”, ένα από τα βασικά αναγνώσματα της λυκειακής εκπαίδευσης τα τελευταία 30 χρόνια, μας μεταφέρει στα βάθη της ανθρώπινης φύσης. Το μυθιστόρημα, που εκδόθηκε το 1954, γεννήθηκε ως αντίδραση του Golding στην ανάγνωση του βικτωριανού κλασικού “The Coral Island” από τον R.M. Ballantyne, ενός έργου ηρωικής τόλμης, στα παιδιά του στα τέλη της δεκαετίας του ’40. Εκείνη η ωδή στις ευγενείς και ανδρικές αρετές από τη χρυσή εποχή της αισιοδοξίας, έλαβε διαφορετική διάσταση τότε. Έτσι, ο Golding ρώτησε τη σύζυγό του αν θα έπρεπε να γράψει ένα βιβλίο για το τι θα συνέβαινε αν μια ομάδα αγοριών είχε απομονωθεί σε ένα νησί και συμπεριφερόταν όπως θα συμπεριφερόταν πραγματικά μια ομάδα αγοριών απομονωμένη σε ένα νησί. Εκείνη τον ενθάρρυνε να το δοκιμάσει. Εκείνος δανείστηκε ονόματα χαρακτήρων και έκανε άλλες αναφορές στο βιβλίο του Ballantyne στο δικό του, αλλά η ιστορία του Golding αποτελεί το σκοτεινό του αντίποδα, υπονοώντας ότι αν οι άνθρωποι αφεθούν να κυβερνήσουν τον κόσμο ανεξέλεγκτα, σύντομα δεν θα απομείνουν πολλοί από αυτούς, ούτε πολύς κόσμος, για να κυριαρχήσουν. Το ξέρω – τι φαντασία, ε;
Η τετράπτυχη διασκευή της Thorne αναδεικνύει έναν διαφορετικό χαρακτήρα σε κάθε επεισόδιο. Ξεκινάμε με τον Piggy (David McKenna, σε μια εξαιρετική ερμηνεία στην πρώτη του εμφάνιση στην οθόνη) να συνέρχεται μετά τη συντριβή που άφησε ένα αεροπλάνο γεμάτο αγόρια σε ένα τροπικό νησί. Τα εξαιρετικά σημαντικά γυαλιά του είναι άθικτα. Προς το παρόν. Ω, Piggy.
Συναντά τον Ralph (Winston Sawyers) και μαζί συγκεντρώνουν τους υπόλοιπους επιζώντες. Συμπεριλαμβανομένων, δυστυχώς, των χορωδών υπό την ηγεσία του Jack (Lox Pratt) – ένα παιδί με έμφυτη κατανόηση της ανθρώπινης αδυναμίας και του πώς να την εκμεταλλευτεί. Καθώς ο Piggy αγωνίζεται να ακουστούν οι λογικές του λέξεις σχετικά με την ανάγκη φροντίδας των “μικρών” και την εγκαθίδρυση μιας πυράς σήμανσης, τουαλέτας και καταφυγίου, ο Jack εδραιώνει τη θέση του ως αρχηγός των κυνηγών και μια σκοτεινά χαρισματική εναλλακτική λύση στην λιτή ηγεσία του Ralph.
Από εκεί, προχωράμε στην ουσία της ιστορίας του Golding: τη μάχη μεταξύ ισχύος και δικαίου που αναπτύσσεται καθώς η πλειοψηφία των αγοριών απορρίπτει πρώτα τα ρούχα και τους τρόπους τους και στη συνέχεια τα ηθικά τους, για να ενωθούν υπό τον αιμοδιψή Jack, προτιμώντας το κυνήγι, τα γλέντια και τη διασκέδαση από την πιο βαρετή εργασία της συλλογής, της συντήρησης μιας φωτιάς και της διατήρησης της πειθαρχίας. Υποψίες και παράνοια ανθίζουν, παράλογες, σχεδόν θρησκευτικές πεποιθήσεις κυριαρχούν και ένα αγόρι νιώθει την ελευθερία να απελευθερώσει τα δολοφονικά ένστικτα που ο Golding πίστευε ότι όλοι κρύβουμε, αν και μερικοί τα βρίσκουν πιο εύκολα από άλλους.
Όλα αυτά ξετυλίγονται πολύ αργά και αξιοσημείωτα χωρίς λόγια. Μεγάλο μέρος της σειράς αφιερώνεται σε παρατεταμένα πλάνα του ειδυλλιακού τοπίου, ή τα αγόρια που παίζουν, ή τον άδειο ορίζοντα με τζιτζιφιόλα που παίζουν από πάνω για να ενισχύσουν τον προκαταβολικό τρόμο μας για τις επερχόμενες φρίκες. Φαίνεται να βασίζεται αρκετά στην εξοικείωση με την ιστορία, αντί να δημιουργεί τον τρόμο από μόνος του. Κάθε επεισόδιο μοιάζει ταυτόχρονα υπερφορτωμένο και αδύναμο, μια αίσθηση που ενισχύεται από την απονέκρωση της κατά τα άλλα κορεσμένης παλέτας κατά τη διάρκεια των σκηνών βίας – πρωτόγονες, καταλαβαίνετε; Μοιάζει με ένα τέχνασμα που προσπαθεί να κρύψει την απουσία πραγματικού συναισθήματος.
Όταν έρχονται τα λόγια, δεν είναι σπουδαία. Το σενάριο είναι άνευρο – “Περνάτε πολύ ωραία, έτσι δεν είναι;” λέει ο Simon (Ike Talbut) στον Jack κάποια στιγμή. “Αυτό είναι ένα κακό στρατόπεδο κακών ανθρώπων!” φωνάζει ο Ralph αφού τα αγόρια έχουν χωριστεί σε φυλές – και συχνά αβάσιμο. “Έχει μια αξιοζήλευτη ευχέρεια,” λέει ο Ralph για τις αφηγηματικές ικανότητες του Piggy, για παράδειγμα.
Υποκύπτει επίσης στην κατάρα της ψυχολογίας των ημερών μας. Όλοι οι κύριοι χαρακτήρες εξηγούνται με ένα τακτοποιημένο ιστορικό. Ο Jack προέρχεται από ένα άστοργο σπίτι. Η κυριαρχία του Ralph μετριάζεται από συμπόνια επειδή προέρχεται από ένα ασφαλές σπίτι, αλλά η μητέρα του είναι άρρωστη. Ο Simon είναι ψυχικά ευάλωτος επειδή ο πατέρας του που τον κακοποιεί παίζει παιχνίδια μυαλού μαζί του και τη μητέρα του, και ούτω καθεξής. Αυτό μειώνει την στοιχειώδη δύναμη της ιστορίας, μαζί με το νόημά της, που είναι πόσο κακό υπάρχει σε έναν άνθρωπο και αν αυτό μπορεί να ξεπεραστεί. Αυτή είναι η ερώτηση. Όχι πόση θεραπεία χρειάζεται.
Το Lord of the Flies προβλήθηκε στο BBC One και είναι διαθέσιμο στο iPlayer στο Ηνωμένο Βασίλειο. Είναι διαθέσιμο στο Stan στην Αυστραλία.
