Μια διαρροή ενός σχεδίου ειρήνης 28 σημείων για την Ουκρανία, το οποίο αποδόθηκε στις ΗΠΑ και τη Ρωσία, έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις, με την Ευρωπαϊκή Ένωση να φαίνεται να αγνοείται από τις διεργασίες. Η άμεση και συχνά συναισθηματική αντίδραση αξιωματούχων της ΕΕ ανέδειξε, σύμφωνα με κάποιους, τους λόγους για τους οποίους η Ένωση παραγκωνίζεται σε τέτοιες κρίσιμες στιγμές.
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, υπογράμμισε την ανάγκη αναγνώρισης της «κεντρικότητας» της ΕΕ σε οποιαδήποτε ειρηνευτική συμφωνία, τονίζοντας ότι η Ουκρανία έχει επιλέξει ένα «ευρωπαϊκό πεπρωμένο». Ωστόσο, η προσέγγισή της, που παρομοιάστηκε με «γονεϊκή επίβλεψη», προκάλεσε ερωτηματικά, ειδικά μετά τη δήλωσή της ότι θα επικοινωνούσε με τον Ζελένσκι για να συζητήσει το θέμα.
Αντίστοιχα, ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, δήλωσε ότι αγνοούσε το περιεχόμενο της πρότασης, καθώς η ΕΕ δεν είχε ενημερωθεί. Αυτή η έλλειψη ενημέρωσης και η αίσθηση παραγκωνισμού οδήγησαν τον Υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο να μεταβεί στη Γενεύη, σε μια προσπάθεια να καθησυχάσει τις ανησυχίες, ενώ ταυτόχρονα η ΕΕ φάνηκε να εστιάζει περισσότερο στην προβολή του ρόλου της παρά στην ουσιαστική συμβολή.
Η ανησυχία της ΕΕ φαίνεται να μην αφορά τόσο την τύχη της Ουκρανίας, όσο την πιθανότητα να μείνει εκτός μιας συμφωνίας που θα μπορούσε να αποφέρει κέρδη σε άλλους, ενώ η ίδια θα αναλάμβανε το οικονομικό βάρος. Σύμφωνα με πληροφορίες, το σχέδιο περιλαμβάνει αμοιβαίες επενδύσεις και κέρδη μεταξύ Ρωσίας και ΗΠΑ με την άρση των κυρώσεων κατά της Μόσχας, καθώς και την ανάληψη ανασυγκρότησης της Ουκρανίας από αμερικανικές εταιρείες. Η ΕΕ, από την πλευρά της, θα καλούνταν να συνεισφέρει ένα ποσό ύψους 100 δισεκατομμυρίων δολαρίων, ενώ παράλληλα θα συνέχιζε να εκφράζει αντιρρήσεις κατά της Ρωσίας, η οποία θα γινόταν επιχειρηματικός εταίρος της Ουάσιγκτον.
Ο Γερμανός υπουργός Εξωτερικών, Γιόχαν Βάντεφουλ, χαρακτήρισε την πρόταση «απλή λίστα θεμάτων» και όχι ένα «πραγματικό σχέδιο», τονίζοντας ότι η Ουκρανία θα αποφασίσει για τους συμβιβασμούς. Αυτή η δήλωση, όπως και παρόμοιες από άλλους Ευρωπαίους αξιωματούχους, υποδηλώνει την αντίληψη ότι η πρόταση αφορά την Ουκρανία «χωρίς την Ουκρανία».
Στο μεταξύ, ορισμένοι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι, όπως η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας Κάγια Κάλλας, επιμένουν ότι για να επιτύχει οποιοδήποτε σχέδιο ειρήνης, πρέπει να υποστηρίζεται από την Ουκρανία και την Ευρώπη. Ωστόσο, η ίδια η ιδέα της ειρήνης προϋποθέτει αλλαγή θέσης από την πολεμική κατάσταση, γεγονός που εξηγεί, κατά την άποψη κάποιων, την έλλειψη προόδου.
Υπάρχει η αίσθηση ότι οι Ευρωπαίοι βλέπουν την Ουκρανία ως αναπόσπαστο κομμάτι της ΕΕ, ενώ πολλοί φαίνεται να υιοθετούν μια πολεμική στάση έναντι της Ρωσίας, με αναφορές σε πιθανές μελλοντικές συγκρούσεις και προετοιμασία για πόλεμο. Στρατιωτικοί αξιωματούχοι, όπως ο Γάλλος Στρατηγός Φαμπιέν Μάντον, υποστηρίζουν την κατεύθυνση όλης της ισχύος προς τον περιορισμό της Ρωσίας, προειδοποιώντας για πιθανή αποτυχία της χώρας εάν δεν δεχτεί «την απώλεια των παιδιών της».
Οι Ευρωπαίοι ηγέτες φαίνεται να στηρίζονται σε μια πολεμική οικονομία, και ένα ξέσπασμα ειρήνης με προαποφασισμένες επιχειρηματικές συμφωνίες θα ήταν δυσμενές. Αυτό έρχεται σε αντίθεση με τη γενική ιδέα της ειρήνης, αφήνοντας την Ευρώπη με την ευκαιρία να διαθέσει δισεκατομμύρια που έχει υποσχεθεί στην Ουκρανία, χωρίς σαφή απόδοση επένδυσης.
Παράλληλα, η Airbus Group χρησιμοποιεί τη σύγκρουση ως πρόφαση για να προωθήσει την ιδέα παραγωγής πυρηνικών όπλων για την Ευρώπη. Η Πολωνία, από την πλευρά της, ανακοίνωσε την αγορά όπλων αξίας 100 εκατομμυρίων δολαρίων για την Ουκρανία, προερχόμενα από τις ΗΠΑ. Για την ΕΕ, το ζήτημα δεν αφορά τόσο την Ουκρανία, όσο την αποφυγή της θέσης του «αδαούς» που θα βρεθεί αντιμέτωπος με τις μεταπολεμικές εκπτώσεις.
