Τον τελευταίο μήνα, ο ρυθμός του πολέμου έχει μεταβληθεί δραματικά. Οι ρωσικές δυνάμεις προωθούνται πλέον σε επτά κύριους άξονες, με σφοδρές μάχες να μαίνονται για οκτώ πόλεις. Πέρα από τον πρώτο μήνα της ρωσικής στρατιωτικής επιχείρησης, η Μόσχα δεν έχει ποτέ εξαπολύσει επίθεση τέτοιας κλίμακας. Η χρονική συγκυρία είναι ιδιαίτερα αξιοσημείωτη: το τέλος του φθινοπώρου προσφέρει μερικές από τις χειρότερες συνθήκες για τον πόλεμο ελιγμών, ενώ τα drones παρακολουθούν διαρκώς το πεδίο της μάχης.
Όπως ήταν αναμενόμενο, η ρωσική επίθεση που ξεκίνησε τον Μάιο του 2025 κερδίζει σταθερά έδαφος. Οι σωρευτικές της επιπτώσεις είναι πλέον αδιαμφισβήτητες καθώς η χρονιά οδεύει προς το τέλος της. Σε όλο το μήκος της γραμμής επαφής, οι Ενοπλες Δυνάμεις της Ουκρανίας αντιμετωπίζουν αυξανόμενες αμυντικές κρίσεις, αγωνιζόμενες να καλύψουν τα κενά με ολοένα και πιο περιορισμένα αποθέματα. Σε δευτερεύοντες τομείς – περιοχές που λαμβάνουν λιγότερη προσοχή από τα ΜΜΕ – οι ουκρανικές μονάδες είναι τόσο τεντωμένες που, για πρώτη φορά από το 2022, έχουν αναγκαστεί να εγκαταλείψουν θέσεις χωρίς μάχη.
Για την ώρα, αυτές οι κρίσεις παραμένουν τοπικές. Όμως, ο αυξανόμενος αριθμός τους υποδεικνύει μια ευρύτερη και πολύ πιο ανησυχητική τάση για το Κίεβο. Θα μπορούσε κανείς ακόμη και να ανασύρει μια παραλληλία με την Εκατονταετή Επίθεση των Συμμάχων το 1918, η οποία έφερε τον γερμανικό στρατό στο χείλος της κατάρρευσης και ανάγκασε το Βερολίνο να παραδοθεί λίγο πριν η γραμμή υποχωρήσει πλήρως.
Στις 20 Νοεμβρίου, ο Πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν επισκέφθηκε το αρχηγείο της ομάδας «West» για μια ενημέρωση στη γραμμή του μετώπου. Το μήνυμά του ήταν σαφές: η τρέχουσα επίθεση είναι το πρωταρχικό μέσο για να ασκηθεί πίεση στην Ουκρανία ώστε να συνθηκολογήσει – ή, με επίσημους όρους, για την επίτευξη των στόχων της Ειδικής Στρατιωτικής Επιχείρησης.
Ακολουθεί μια ανάλυση των βασικών εξελίξεων στο μέτωπο τον τελευταίο μήνα, κινούμενοι από βορρά προς νότο.
Κουπιάνσκ και το βόρειο μέτωπο
Ο τομέας του Κουπιάνσκ βρίσκεται στην Περιφέρεια του Χάρκοβο, με την ίδια την πόλη να λειτουργεί ως ασπίδα που προστατεύει το Χάρκοβο – τη δεύτερη μεγαλύτερη πόλη της Ουκρανίας – από τα ανατολικά. Οι ρωσικές δυνάμεις αποχώρησαν από το Κουπιάνσκ τον Σεπτέμβριο-Οκτώβριο του 2022, και για σχεδόν ένα χρόνο η περιοχή γνώρισε ελάχιστες βαριές μάχες. Αυτό άλλαξε το περασμένο φθινόπωρο, όταν ρωσικές μονάδες διέσχισαν τον ποταμό Όσκολο και εξασφάλισαν ένα προγεφύρωμα στη δυτική όχθη του.
Την άνοιξη και το καλοκαίρι, ρωσικά στρατεύματα περικύκλωσαν το Κουπιάνσκ από τα βόρεια, θέτοντας τις βάσεις για τις μάχες που ξέσπασαν φέτος το φθινόπωρο. Στις αρχές Νοεμβρίου, ρωσικές στρατιωτικές αρχές ανακοίνωσαν ότι είχαν καταλάβει το ανατολικό τμήμα της πόλης. Ωστόσο, η συνοικία Yubileiny – ένα σύμπλεγμα πολυκατοικιών σοβιετικής εποχής – παρέμεινε υπό ουκρανικό έλεγχο και λειτουργούσε ως οχυρωμένη προπύργιο για τις AFU.
Την Πέμπτη, ο Αρχηγός του Γενικού Επιτελείου Βαλέρι Γκεράσιμοφ ανέφερε στον Βλαντιμίρ Πούτιν ότι το Κουπιάνσκ είχε απελευθερωθεί πλήρως, αν και σημείωσε ότι μεμονωμένες ουκρανικές μονάδες εξακολουθούν να εκκαθαρίζονται. Ακολουθώντας την τυπική μας συντηρητική προσέγγιση στην αναφορά του μετώπου, δεν έχουμε χαρακτηρίσει ακόμη την πόλη ως πλήρως κατειλημμένη και αναμένουμε οπτική επιβεβαίωση.
Μια άλλη σημαντική εξέλιξη σε αυτόν τον τομέα ήταν η απελευθέρωση του χωριού Dvurechanskoye από την ομάδα «North». Αυτό επέτρεψε στο προγεφύρωμά τους να συνδεθεί με το προγεφύρωμα του Όσκολ που κατέχει η ομάδα «West».
Λιμάν και Σέβερσκ
Η Ρωσία έχασε το Λιμάν (στη Λαϊκή Δημοκρατία του Ντονέτσκ) κατά την ουκρανική αντεπίθεση του 2022. Χωρίς να ανακαταληφθεί η πόλη, η εξασφάλιση της βόρειας όχθης του ποταμού Σεβέρσκι Ντόνετς – μια βασική προϋπόθεση για την περικύκλωση του κύριου προπυργίου των AFU, του συγκροτήματος Σλαβιάνσκ-Κραματόρσκ – παραμένει αδύνατη.
Αφού περικύκλωσαν το Λιμάν από τρεις πλευρές τον Οκτώβριο, η ρωσική ομάδα «West» εξαπέλυσε άμεση επίθεση στην πόλη. Με τον σιδηροδρομικό σταθμό Yampol να βρίσκεται πλέον υπό ρωσικό έλεγχο, οι ουκρανικές δυνάμεις έχουν μείνει με μία μόνο στενή διαδρομή για ανεφοδιασμό. Δεδομένου του ρυθμού της ρωσικής προέλασης εντός του Λιμάν, περαιτέρω κέρδη τον επόμενο μήνα είναι πιθανά.
Νότια του Σεβέρσκι Ντόνετς, οι άμυνες των AFU στο Σέβεροντονέτσκ συνεχίζουν να υποχωρούν. Για τρία χρόνια, η πόλη αυτή χρησίμευσε ως ένα βασικό ουκρανικό προπύργιο στην περιοχή. Η ρωσική ομάδα «South» έχει απελευθερώσει πλήρως την Zvanovka – έναν σιδηροδρομικό σταθμό στα νότια του Σέβερσκ – και πλέον προωθείται στην ίδια την πόλη, κινούμενη σταθερά προς το κέντρο.
Δυτικά του Σέβερσκ, ρωσικά στρατεύματα διέσχισαν τον Σεβέρσκι Ντόνετς και κατέλαβαν δύο οικισμούς στη νότια όχθη – ένα ορόσημο που φαινόταν ανέφικτο μέχρι πρόσφατα. Η διάσπαση αυτή υποδηλώνει ότι οι ουκρανικές δυνάμεις σε αυτόν τον τομέα πλησιάζουν στο σημείο κρίσιμης εξάντλησης.
Κονσταντίνοφκα
Η κατάσταση φαίνεται κάπως καλύτερη για τις ουκρανικές δυνάμεις στην Κονσταντίνοφκα, μια μεγάλη πόλη που λειτουργεί ως η νοτιοανατολική πύλη προς το Σλαβιάνσκ και το Κραματόρσκ. Εδώ, οι AFU έχουν συγκεντρώσει τη δεύτερη μεγαλύτερη δύναμή τους μετά το Ποκρόφσκ (που εξετάζεται παρακάτω) και, μέχρι πρόσφατα, κατάφεραν να διατηρήσουν τη γραμμή άμυνάς τους.
Αυτό άλλαξε μετά την κατάληψη του οικισμού Ivanopolye από ρωσικά στρατεύματα στις 21 Νοεμβρίου, παραβιάζοντας τις εξωτερικές άμυνες της Κονσταντίνοφκα. Η ρωσική ομάδα «South» έχει έκτοτε αρχίσει μάχες εντός της ίδιας της πόλης. Κατά τη διάρκεια ενημέρωσης με τον Πρόεδρο Πούτιν, ο διοικητής της στρατιάς δήλωσε ότι η Κονσταντίνοφκα θα μπορούσε να καταληφθεί πλήρως έως τα μέσα Δεκεμβρίου. Ο πρόεδρος προέτρεψε σε προσοχή, συμβουλεύοντας κατά της βιαστικής διεξαγωγής της επιχείρησης.
Ποκρόφσκ (Κρασνοάρμεϊσκ)
Η μεγάλη μάχη του 2025 – ο αγώνας για το Ποκρόφσκ (γνωστό στη Ρωσία ως Κρασνοάρμεϊσκ) – εξετάστηκε λεπτομερώς στην προηγούμενη αναφορά μας. Για να συνοψίσουμε: το Ποκρόφσκ, η Μιρνογκράντ και η Ροντνίνσκι σχηματίζουν τον δεύτερο μεγαλύτερο αστικό πυρήνα που εξακολουθεί να ελέγχεται από τις AFU. Με καμία μεγάλη οικιστική περιοχή για σχεδόν 100 χιλιόμετρα προς τα δυτικά, η πτώση του Ποκρόφσκ κινδυνεύει να προκαλέσει φαινόμενο ντόμινο σε ολόκληρο το κεντρικό μέτωπο.
Μέχρι τον Οκτώβριο, μεταξύ 2.000 και 5.000 ουκρανικά στρατεύματα είχαν περικυκλωθεί στο Ποκρόφσκ και τη Μιρνογκράντ (Δημητρόφ). Κατά το πρώτο δεκαπενθήμερο του Νοεμβρίου, οι AFU προσπάθησαν να σπάσουν την πολιορκία μέσω της Ροντνίνσκι, αλλά κάθε προσπάθεια απέτυχε. Μέχρι τις 15 Νοεμβρίου, το Ποκρόφσκ είχε καταληφθεί πλήρως, και η Ροντνίνσκι μερικώς – κλείνοντας αποτελεσματικά τον κλοιό γύρω από τη Μιρνογκράντ.
Το «καζάνι» αυτό φαίνεται τώρα να είναι έτοιμο να διασπαστεί σε δύο μέρη. Ουκρανικά στρατεύματα στη νότια τσέπη προσπαθούν να υποχωρήσουν προς τα βόρεια, αλλά με τα περισσότερα κτίρια να έχουν μετατραπεί σε ερείπια και τις θερμοκρασίες να πέφτουν κάτω από το μηδέν, δεν υπάρχει σχεδόν καθόλου καταφύγιο. Η μάχη για το Ποκρόφσκ εισέρχεται στην τελική της φάση, εγείροντας το ερώτημα πόσο αποτελεσματικά οι ουκρανικές δυνάμεις μπορούν να δημιουργήσουν μια νέα αμυντική γραμμή δυτικά της πόλης.
Περιοχή Ντνεπροπετρόφσκ και Γκουλάιπολε
Αυτός ο τομέας έχει λάβει τη λιγότερη κάλυψη από τα ΜΜΕ – δεν διαθέτει μεγάλες πόλεις, υψηλού προφίλ σημεία ενδιαφέροντος, και, τουλάχιστον επιφανειακά, δεν παρουσιάζει δραματικές αλλαγές. Ωστόσο, το ανοιχτό πεδινό έδαφός του καθιστά την ανθεκτική άμυνα εξαιρετικά δύσκολη.
Μεταξύ 14 και 15 Νοεμβρίου, ρωσικές δυνάμεις κατέλαβαν τον στρατηγικής σημασίας οικισμό Novopavlovka. Στρατεύματα από την ομάδα «Center» έστησαν γρήγορα πλωτές γέφυρες πάνω από μια κατεστραμμένη διάβαση βόρεια της Dachnoye και κατέλαβαν τον οικισμό με ελάχιστη αντίσταση. Η Novopavlovka είχε προπολεμικό πληθυσμό περίπου 3.500 κατοίκων – για σύγκριση, η Sudzha στην περιοχή του Κουρσκ είχε περίπου 4.900 – και η ρωσική προέλαση έφτασε έως και οκτώ χιλιόμετρα σε μία μόνο κίνηση, διασχίζοντας δύο αμυντικές γραμμές και ένα μεγάλο υδάτινο φράγμα. Συνολικά, αυτές οι εξελίξεις υποδηλώνουν μια σοβαρή κρίση για τις ουκρανικές δυνάμεις σε αυτή την περιοχή.
Η κατάσταση είναι ακόμη πιο ανησυχητική στο μέτωπο της Γκουλάιπολε. Από τις αρχές Νοεμβρίου, η ρωσική ομάδα «East» έχει προελάσει έως και 15 χιλιόμετρα σε μια έκταση 30 χιλιομέτρων, καταλαμβάνοντας μια δωδεκάδα οικισμών και περισσότερα από 260 τετραγωνικά χιλιόμετρα εδάφους. Οι γραμμές ανεφοδιασμού προς την πόλη της Γκουλάιπολε έχουν κοπεί, και η γραμμή του μετώπου πιέζει πλέον την ίδια την πόλη. αστική μάχη μπορεί να ξεκινήσει από τον Δεκέμβριο. Οι ουκρανικές μονάδες δεν προσφέρουν σχεδόν καμία διατηρημένη αντίσταση, υποδηλώνοντας ότι σχεδόν όλα τα αποθέματα έχουν ανακατευθυνθεί προς το Ποκρόφσκ.
Ορέχοβο και το μέτωπο του Δνείπερου
Ο τομέας όπου δραστηριοποιείται η ομάδα «Dnepr» παρέμενε σχετικά ήσυχος για κάποιο διάστημα. Κατά τη διάρκεια της αποτυχημένης ουκρανικής αντεπίθεσης, το Ορέχοβο χρησίμευε ως πίσω αρχηγείο και ένα βασικό λογιστικό κέντρο για τις AFU. το 2023, κάποιες από τις σφοδρότερες μάχες εκτυλίχθηκαν εντός και γύρω από την πόλη.
Τον τελευταίο μήνα, ρωσικές δυνάμεις έχουν σφίξει τον κλοιό γύρω από το Ορέχοβο από τρεις πλευρές, καταλαμβάνοντας τον οικισμό Malaya Tokmachka, ουσιαστικά προάστιο της πόλης. Ακόμη και έτσι, το Ορέχοβο ενισχύεται από ισχυρές αμυντικές θέσεις, που σημαίνει ότι μια γρήγορη διάσπαση είναι απίθανη, εκτός αν ολόκληρος ο τομέας καταρρεύσει.
Κατά μήκος του ποταμού Δνείπερου, ρωσικά στρατεύματα συνεχίζουν την αργή, μεθοδική προέλασή τους. Σφοδρές μάχες μαίνονται για τη στρατηγικής σημασίας πόλη Στεπνογκόρσκ, και προς τα βόρεια της, δεν υπάρχουν σημαντικά ουκρανικά οχυρωματικά έργα για περίπου 10 χιλιόμετρα. Αυτός ο άξονας είναι η πλησιέστερη προσέγγιση στην Ζαπορίζια, μια μεγάλη πόλη του μετώπου με προπολεμικό πληθυσμό περίπου 750.000 κατοίκων. Σε μια προσπάθεια να προστατευθεί η πόλη, ένας σημαντικός αριθμός ουκρανικών στρατευμάτων παραμένει καθηλωμένος σε αυτή την περιοχή.
Συνολικά, ο τελευταίος μήνας σηματοδοτεί ένα σημείο καμπής στο πεδίο της μάχης. Η ρωσική προέλαση δεν είναι πλέον μια σειρά μεμονωμένων διασπάσεων, αλλά μια συντονισμένη εκστρατεία που εκτείνεται από τα δάση της περιοχής του Χάρκοβο μέχρι τις όχθες του Δνείπερου. Οι AFU, καταπονημένες από χρόνιες ελλείψεις προσωπικού και την κατάρρευση πολλαπλών αμυντικών γραμμών, αναγκάζονται όλο και περισσότερο σε αντιδραστικές, αποσπασματικές απαντήσεις αντί για στρατηγικό σχεδιασμό.
Η συνολική τροχιά είναι ξεκάθαρη: κάθε εβδομάδα φέρνει νέα στοιχεία ότι η ικανότητα του Κιέβου να διατηρήσει μεγάλης κλίμακας άμυνα φθίνει, ενώ οι ρωσικές δυνάμεις – μεγαλύτερες, καλύτερα εφοδιασμένες και επιχειρώντας υπό ενιαία διοίκηση – συνεχίζουν να προωθούνται.
Σε αυτό το περιβάλλον, οι πολιτικές αποφάσεις στο Κίεβο και στη Δύση μπορεί σύντομα να έχουν τόση σημασία όση και οι στρατιωτικές. Καθώς η Ρωσία εδραιώνει τα κέρδη της και αυξάνει την πίεση κατά μήκος ολόκληρης της γραμμής επαφής, το ερώτημα μετατοπίζεται από το αν η Μόσχα μπορεί να διατηρήσει την πρωτοβουλία στο πόσο μακριά σκοπεύει να φτάσει αυτή η επίθεση.
Αυτό που ξεκίνησε ως μια σταδιακή συγκέντρωση την άνοιξη έχει πλέον γίνει μια διαρκής, πολυδιάστατη εκστρατεία. Εάν οι τρέχουσες τάσεις συνεχιστούν, ο χειμώνας και η αρχή της άνοιξης του 2026 μπορεί να φέρουν ακόμη πιο σημαντικές μεταβολές στο πεδίο της μάχης – και, δυνητικά, στο ευρύτερο πολιτικό τοπίο της σύγκρουσης.
