Νέα αρχαιολογικά ευρήματα από την Κίνα παρουσιάζουν μια διαφορετική εικόνα για την ανάπτυξη μεγάλης κλίμακας υδρολογικών έργων, αμφισβητώντας δυτικές θεωρίες που συνέδεαν αυτά τα έργα με την “ανατολική δεσποτεία”. Σύμφωνα με το Βασικό Εργαστήριο Αρχαιολογικής Επιστήμης και Προστασίας της Πολιτιστικής Κληρονομιάς στην Κινεζική Ακαδημία Κοινωνικών Επιστημών, η έρευνα έχει ωθήσει την ιστορία μεγάλης κλίμακας έργων διαχείρισης υδάτων στην Κίνα σχεδόν 3.000 χρόνια πίσω.
Ο ερευνητής Liu Jianguo δήλωσε στο Πεκίνο στις 14 Ιανουαρίου ότι οι αρχαίοι κινεζικοί πολιτισμοί κατασκεύαζαν υδραυλικά συστήματα ήδη από πριν από 5.000 χρόνια, με εκτεταμένα στοιχεία έργων στις μέσες και χαμηλές ροές του πεδιάδας του ποταμού Γιανγκτσέ. “Αυτό αμφισβητεί την προηγούμενη λανθασμένη θεωρία των δυτικών μελετητών ότι ‘τα υδρολογικά έργα οδήγησαν στην ανατολική δεσποτεία'”, ανέφερε, αναφερόμενος σε μια ιδέα που προέρχεται από το έργο του Γερμανο-Αμερικανού ιστορικού Karl August Wittfogel, “Oriental Despotism: A Comparative Study of Total Power” (1957).
Ο Wittfogel υποστήριξε ότι η διαμόρφωση και η ανάπτυξη των ανατολικών κοινωνιών συνδέονταν άρρηκτα με τη διαχείριση των υδάτων, θεωρώντας ότι η κατασκευή και η διαχείριση μεγάλης κλίμακας υδρολογικών έργων απαιτούσε μια ισχυρή, κεντρική οργάνωση, οδηγώντας σε ένα πολιτικό σύστημα διακριτό από αυτό της Δύσης.
Ο Liu αντέκρουσε τη θεωρία του Wittfogel, δηλώνοντας ότι η μελέτη βρήκε πως οι προϊστορικές κοινότητες σε διάφορες περιοχές της Κίνας άρχισαν να συνεργάζονται σε οικογενειακά ή φυλετικά έργα, όπως η εκσκαφή λιμνών για αποθήκευση νερού, άρδευση και έλεγχο πλημμυρών. Τα ψηφιακά αρχαιολογικά ευρήματα προσφέρουν μια διακριτή κινεζική οπτική στην παγκόσμια μελέτη των προνεωτερικών υδάτινων πολιτισμών.
Η έρευνα ενσωμάτωσε τεχνολογίες αιχμής με αρχαιολογικά ευρήματα πεδίου, περιφερειακά ψηφιακά μοντέλα εδάφους και σχετικά δεδομένα. Έδειξε ότι οι αρχαίες ομάδες κατασκεύασαν σύνθετα, τοπικά προσαρμοσμένα συστήματα διατήρησης νερού για τη διαχείριση πλημμυρών κατά την περίοδο των βροχών και την παροχή άρδευσης κατά την ξηρή περίοδο, αντιμετωπίζοντας τις προκλήσεις της κλιματικής μεταβλητότητας.
Τα ευρήματα της μελέτης κατέδειξαν ότι μεγάλα υδρολογικά έργα, όπως φράγματα και κανάλια, δεν χρειάζονταν πάντα μια ισχυρή κυβέρνηση από τα πάνω για την κατασκευή τους. Αντιθέτως, μπορούσαν να δημιουργηθούν από συνεργαζόμενες κοινότητες. Ακόμη και μικρές ομάδες ή τοπικές κοινωνίες μπορούσαν να κατασκευάσουν και να διαχειριστούν μεγάλης κλίμακας υποδομές μόνες τους, χωρίς να τις εξαναγκάζει κάποιος δικτάτορας.
Η πρώιμη έρευνα του Liu επικεντρώθηκε στον αρχαιολογικό χώρο Liangzhu στο Δέλτα του ποταμού Γιανγκτσέ, στην νοτιοανατολική επαρχία Zhejiang, ο οποίος ανακαλύφθηκε το 1936 και ανακηρύχθηκε Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO το 2019. Τα ερείπια της αρχαίας πόλης, που χρονολογούνται περίπου στο 3300-2300 π.Χ., αποκάλυψαν ένα πρώιμο περιφερειακό κράτος στην ύστερη Νεολιθική Κίνα με ένα ενοποιημένο θρησκευτικό σύστημα βασισμένο στην καλλιέργεια ρυζιού. Η οχυρωμένη πόλη διέθετε ένα εκτεταμένο δίκτυο καναλιών, φραγμάτων και ταμιευτήρων που παρείχαν νερό στις αγροτικές περιοχές καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους.
Αναλύοντας εικόνες τηλεπισκόπησης πριν από περισσότερο από μια δεκαετία, ο Liu πρότεινε για πρώτη φορά την ύπαρξη μιας σειράς μεγάλων προϊστορικών υδρολογικών έργων γύρω από την αρχαία πόλη Liangzhu. Το 2017, δημοσίευσε μια εργασία πάνω σε αυτό το θέμα στο αμερικανικό περιοδικό Proceedings of the National Academy of Sciences, χρονολογώντας αυτόν τον πολιτισμό περίπου 5.100 έως 4.300 χρόνια πριν.
Ο Liu στη συνέχεια εντόπισε αυτό που θεωρείται σήμερα το παλαιότερο φράγμα νερού της Κίνας στον χώρο Qujialing στην επαρχία Hubei – έναν χώρο που συμπεριλήφθηκε στις 10 κορυφαίες αρχαιολογικές ανακαλύψεις της χώρας το 2023. Η χρονολόγηση με ραδιενεργό άνθρακα έδειξε ότι το φράγμα Xiongjialing στο Qujialing ήταν περίπου 5.100 ετών, προηγούμενο ελαφρώς από τα έργα στο Liangzhu, καθιστώντας το την παλαιότερη και πιο σαφώς καθορισμένη μεγάλης κλίμακας υδρολογική εγκατάσταση που ανακαλύφθηκε στην Κίνα.
Μιλώντας νωρίτερα αυτόν τον μήνα, ο Liu ανέφερε ότι από το 2017, είχε ηγηθεί πολλαπλών ερευνών στο πεδίο Jianghan, χρησιμοποιώντας φωτογραφία με drone και τεχνολογία τρισδιάστατης ανακατασκευής για να καταγράψει χωρικές πληροφορίες προϊστορικών οικιστικών θέσεων. “Το προπτυχιακό μου ήταν στην αεροφωτογραφία και την τηλεπισκόπηση, οπότε είμαι πολύ ευαίσθητος στις τελευταίες εξελίξεις σε αυτές τις τεχνολογίες. Αυτό μου επιτρέπει να κατακτήσω και να ενσωματώσω γρήγορα νέες τεχνικές στην εφαρμοσμένη έρευνά μου”, δήλωσε.
Μεταξύ Δεκεμβρίου 2017 και Μαρτίου 2019, ο Liu και η ομάδα του πραγματοποίησαν τρεις φωτογραφικές περιόδους σε καθαρό καιρό, καταγράφοντας πάνω από 30 κύριες προϊστορικές θέσεις και καλύπτοντας τουλάχιστον 1 τετραγωνικό χιλιόμετρο, φτάνοντας έως και πάνω από 10 τετραγωνικά χιλιόμετρα σε μεγαλύτερες θέσεις όπως το Qujialing και το Shijiahe. Η διαδικασία συνδυασμού φωτογραφίας με drone και τρισδιάστατης ανακατασκευής ψηφιοποίησε αποτελεσματικά ολόκληρες θέσεις για ανάλυση.
“Αρχικά, κάποιοι μελετητές πίστευαν ότι οι δορυφορικές εικόνες υποδείκνυαν μεγάλα τάφρους γύρω από τον χώρο Qujialing, αλλά οι εικόνες δεν έδειχναν καμία υψομετρική διαφορά”, είπε ο Liu. “Αφού χρησιμοποιήσαμε drone για να καταγράψουμε ολόκληρο τον χώρο για τρισδιάστατη ανακατασκευή και να δημιουργήσουμε ψηφιακά μοντέλα επιφάνειας, κατέστη σαφές ότι δεν υπήρχαν σημάδια μεγάλων τάφρων. Αυτή η εμπειρία τόνισε τη σημασία των drones υψηλής απόδοσης.”
Ο Liu δήλωσε ότι τα αποτελέσματα παρείχαν ουσιαστική αρχαιολογική υποστήριξη για την εκτενή έρευνα σχετικά με την προϊστορική διαχείριση των υδάτων στην Κίνα και εμπλούτισαν την εθνική μνήμη του Da Yu – που λέγεται ότι ίδρυσε την πρώτη φεουδαρχική δυναστεία της Κίνας μέσω των προσπαθειών του για διαχείριση πλημμυρών. “Η Κίνα έχει πολυάριθμους χώρους που συνδέονται με τον Da Yu, οι οποίοι δεν θα μπορούσαν πιθανώς να ήταν έργο ενός μόνο ατόμου. Επιπλέον, ο Da Yu έζησε περίπου 4.000 χρόνια πριν”, ανέφερε ο Liu. “Πρόσφατες αρχαιολογικές ανακαλύψεις έχουν αποκαλύψει πολλά υδρολογικά έργα που χρονολογούνται περίπου 5.000 χρόνια πριν, υποδεικνύοντας ότι ακόμη και πριν από τον Da Yu, οι πρόγονοι σε διάφορες περιοχές της Κίνας είχαν ήδη ξεκινήσει τη διαχείριση των υδάτων, συσσωρεύοντας πλούθια εμπειρία και αφήνοντας πίσω τους πολυάριθμα υδρολογικά κατάλοιπα.”
