Το “QKThr”, ένα λιγότερο γνωστό κομμάτι από το άλμπουμ Drukqs του Aphex Twin του 2001, έχει καταφέρει να γίνει ένα απρόσμενο viral φαινόμενο, κυριαρχώντας σε σχεδόν 8 εκατομμύρια αναρτήσεις στο TikTok. Η ατμοσφαιρική και “πειραματική” σύνθεση, με τους τραχείς ήχους ακορντεόν και τις υποβλητικές αρμονίες, συνοδεύει από βίντεο με χαριτωμένα πάντα μέχρι ακόμα και αμφιλεγόμενες πολιτικές συζητήσεις, αλλά και τάσεις όπως το “subtle foreshadowing”.
Αυτή η απροσδόκητη επιτυχία έχει οδηγήσει τον Aphex Twin να ξεπεράσει ακόμα και την Taylor Swift σε μηνιαίους ακροατές στο YouTube Music, με 448 εκατομμύρια έναντι 399 εκατομμυρίων. Ο DJ και παραγωγός RamonPang επισημαίνει ότι η δημοτικότητα του Aphex Twin στο σύντομο περιεχόμενο (short-form content) είναι ο κύριος παράγοντας αυτής της αύξησης. “Δεν έχει συμβεί μια πολιτισμική αλλαγή όπου όλοι ξαφνικά ακούν ambient techno στα ηχεία του σούπερ μάρκετ,” εξηγεί. “Η πραγματική μετατόπιση είναι πολύ μικρότερη: η παλαιότερη δισκογραφία του Aphex Twin ζει μια αναγέννηση μέσω της Gen Z.”
Οι αναρτήσεις με το “QKThr” αποτελούν μόνο ένα δείγμα της “εμμονής” της Gen Z με τον Aphex Twin. Είτε πρόκειται για βίντεο με ανθρώπους να χορεύουν με ενθουσιασμό στο ρυθμό του “Pulsewidth”, είτε για “corecore edits” (μια διαδικτυακή τάση που επεξεργάζεται την μετα-Covid μελαγχολία μέσω βίντεο κολάζ) με επένδυση το “Avril 14th”, ή ακόμα και για ένα “fart remix” του “Alberto Balsalm”, η μουσική του Richard D. James έχει γίνει το soundtrack της ψηφιακής ζωής.
Η Chloe Saavedra, μουσικός και ντράμερ του συγκροτήματος Chaos Chaos, η οποία έχει συνεργαστεί με τους Lee Ranaldo, Caroline Polachek και Conan Gray, είναι φανατική οπαδός του Aphex Twin από τη δεκαετία του 2010 και συχνά αναρτά στο TikTok covers των τραγουδιών του. Περιγράφει τη μουσική του, η οποία είναι σε μεγάλο βαθμό προγραμματισμένη, ως “μη γραμμένη για ανθρώπους να την παίζουν”, και η απρόβλεπτη φύση της είναι κλειδί στην απήχησή της. “Το να μάθω το τραγούδι του ‘Flim’ στα ντραμς με έκανε να εκτιμήσω πραγματικά τα beats του: θα υπάρξουν μερικές μπάρες όπου τα πάντα θα μοιάζουν εξαιρετικά μηχανικά, αλλά μετά θα προσθέσει έναν ‘swung’ ρυθμό, ή κάτι σε τριπλέτα, ή θα βγει εντελώς εκτός ρυθμικής βάσης.”
Η μουσική του Aphex είναι από τη φύση της ευμετάβλητη, γεγονός που ίσως εξηγεί γιατί έχει γίνει τόσο φυσικός σύντροφος για τη Gen Z και τη Gen Alpha, που έχουν μεγαλώσει με ένα κατακερματισμένο υβρίδιο ψηφιακής και πραγματικής ζωής. Ο δημοσιογράφος ψηφιακού πολιτισμού Kieran Press-Reynolds αναφέρει ότι το να ακούει κανείς Aphex Twin, για παράδειγμα, σε ένα συνηθισμένο βίντεο “get-ready-with-me” όπου κάποιος επιδεικνύει την σημερινή του ενδυμασία, “προσθέτει μια τεράστια συγκίνηση σε αυτό που έβλεπες.” Ένας κυνικός θα μπορούσε να πει ότι αυτή η “ανατριχιαστική” αίσθηση προκύπτει επειδή η outsider μουσική του έχει γίνει τόσο εμφανής σε πλατφόρμες που συνδέονται με το εμπόριο και την προσωπική προβολή. Ωστόσο, η αίσθηση αυτή είναι παρούσα και στον τρόπο που τα τραγούδια του χρησιμοποιούνται συχνά σε αναρτήσεις με γραφικές τοποθεσίες, ή σε βίντεο “nostalgiacore”, όπου ο συνδυασμός ήχου και εικόνας υποδηλώνει συναισθήματα ή τοποθεσίες μακριά από την εσωτερική εμπειρία της κύλισης (scrolling).
Ο Press-Reynolds, ο RamonPang και η Saavedra συμφωνούν επίσης στην απήχηση της “αύρας” του Aphex: οι θρύλοι για την ιδιοκτησία ενός όπλου ικανού να κυκλοφορεί νόμιμα στους δρόμους, ή η φημολογία ότι ζούσε σε γυάλινη κατασκευή σε κυκλικό κόμβο στο νότιο Λονδίνο, τα αινιγματικά ψευδώνυμα, όπως Polygon Window και The Tuss, οι ατελείωτες “λαγούμι” (rabbit holes) και τα Soundcloud dumps. Η δυσκολία να προσδιοριστεί η ταυτότητά του και τα κίνητρά του είναι εγγενώς αντικουλτουραλιστική και προσφέρει μια απελευθερωτική, μη-επιτακτική μορφή fandom και ανακάλυψης: η Saavedra τον αποκαλεί “αντι-ποπ” σε έναν κόσμο όπου οι περισσότεροι νέοι ακροατές βιώνουν τη μουσική να “τους ρίχνεται στο λαιμό”.
Σύμφωνα με τον RamonPang, η ελκυστικότητα του Aphex Twin για τους νεότερους έγκειται στην ιδιόμορφη, διαχρονική του μαγεία, από το “εξωγήινο σφραγιδάκι” του λογότυπού του μέχρι το πειρατικό “φρικιασμένο πρόσωπο” που φαίνεται στα βίντεο για τα “Come to Daddy” και “Windowlicker”, και τους παιχνιδιάρικους, συναισθηματικούς ηχητικούς κόσμους: “Μου αρέσει να πιστεύω ότι η νεότερη γενιά βρίσκει όλο αυτό το υλικό συναρπαστικό και ερευνά βαθύτερα.”
Κάποιοι παλαιότεροι ακροατές μπορεί να αντιδράσουν στην ιδέα ότι ο αναγνωρισμένος κατάλογος του Aphex Twin “μειώνεται” στο αλγοριθμικό ισοδύναμο μουσικής υποβάθρου. Ωστόσο, η μουσική του είχε πάντα μια χρηστική πτυχή: το “Digeridoo” του 1992 γράφτηκε αρχικά για να απομακρύνει τους ανθρώπους από τις παραλίες της Κορνουάλης μετά από rave πάρτι την αυγή. Η εξωγήινη μουσική του, η καλύτερη εκ των οποίων είναι περίπου τριάντα ετών, έχει ένα σπάνιο, διαρκώς ανανεούμενο απήχηση που σημαίνει ότι κάθε γενιά βρίσκει νέες συνδέσεις σε αυτήν και προσπαθεί να τον διεκδικήσει ως δικό της. “Είναι από εκείνους τους καλλιτέχνες που νιώθεις ότι πολλοί θα προσπαθήσουν να επιδείξουν,” λέει η Saavedra – δηλαδή, να τον διεκδικήσουν ως δείκτη “alt-ości” και προχωρημένης μουσικής γεύσης.
Η άρνηση του Aphex Twin να αποδώσει νόημα στα περισσότερα από τα έργα του διατηρεί επίσης την “επιφάνεια” καθαρή για ατελείωτες επανερμηνείες. Όσον αφορά το “QKThr”, “μάλλον απλά ένιωσε την ανάγκη να γράψει κάτι ονειρικό και υπέροχο μια μέρα,” λέει ο RamonPang, “και μετά αποφάσισε να το κάνει επειδή δεν τον νοιάζει τι σκέφτονται οι άλλοι.”
