Η διεθνής ιατρική οργάνωση Γιατροί Χωρίς Σύνορα (MSF) δηλώνει ότι θα παράσχει στις ισραηλινές αρχές τα προσωπικά στοιχεία ορισμένων εκ των παλαιστινίων και διεθνών της εργαζομένων στη Γάζα και στην κατεχόμενη παλαιστινιακή επικράτεια. Η απόφαση αυτή έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις, με τους επικριτές να προειδοποιούν ότι το Ισραήλ, ο στρατός του οποίου έχει σκοτώσει περισσότερους από 1.700 εργαζόμενους στον τομέα της υγείας – συμπεριλαμβανομένων 15 υπαλλήλων της MSF – κατά τη διάρκεια της «γενοκτονίας» στη Γάζα, θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει αυτές τις πληροφορίες για να στοχεύσει περαιτέρω εργαζόμενους στον τομέα της ανθρωπιστικής βοήθειας, τόσο στην πολιορκημένη Λωρίδα της Γάζας όσο και στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη, συμπεριλαμβανομένης της Ανατολικής Ιερουσαλήμ.
Η MSF ανέφερε ότι βρέθηκε αντιμέτωπη με μια «αδύνατη επιλογή»: είτε να παράσχει τις πληροφορίες, είτε να εξαναγκαστεί από το Ισραήλ να αναστείλει τις επιχειρήσεις της. Την 1η Ιανουαρίου, το Ισραήλ απέσυρε τις άδειες λειτουργίας 37 ομάδων βοήθειας, μεταξύ των οποίων η MSF, το Νορβηγικό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες, η International Rescue Committee και η Oxfam, επικαλούμενο την αποτυχία τους να τηρήσουν τα νέα «πρότυπα ασφαλείας και διαφάνειας». Αυτό το μέτρο θα μπορούσε να επιδεινώσει την ήδη δεινή ανθρωπιστική κατάσταση για τους κατοίκους της κατεστραμμένης από τον πόλεμο Γάζας, οι οποίοι υφίστανται συνεχείς επιθέσεις.
Γιατί το Ισραήλ πίεσε τις ΜΚΟ;
Το προηγούμενο έτος, το Ισραήλ είχε ανακοινώσει ότι θα αναστείλει τη λειτουργία οργανώσεων βοήθειας που δεν πληρούσαν νέες απαιτήσεις για την κοινοποίηση λεπτομερών πληροφοριών σχετικά με τους υπαλλήλους, τη χρηματοδότηση και τις επιχειρήσεις τους. Σύμφωνα με τους κανόνες που τέθηκαν από το Υπουργείο Υποθέσεων Διασποράς του Ισραήλ, οι πληροφορίες που πρέπει να παραδοθούν περιλαμβάνουν διαβατήρια, βιογραφικά σημειώματα και ονόματα μελών οικογενειών, συμπεριλαμβανομένων παιδιών. Η χώρα δήλωσε ότι θα απορρίψει οργανισμούς που υποπτεύεται ότι υποκινούν τον ρατσισμό, αρνούνται την ύπαρξη του κράτους του Ισραήλ ή του Ολοκαυτώματος. Επίσης, θα απαγορεύσει όσους κρίνει ότι υποστηρίζουν «ένοπλη πάλη από εχθρικό κράτος ή τρομοκρατική οργάνωση εναντίον του Κράτους του Ισραήλ». Τα μέτρα αυτά καταδικάστηκαν ευρέως, δεδομένου ότι το Ισραήλ έχει χρησιμοποιήσει τη βοήθεια ως όπλο κατά τη διάρκεια της «γενοκτονίας» και έχει κατηγορήσει ψευδώς τις υπηρεσίες ανθρωπιστικής βοήθειας των Ηνωμένων Εθνών ότι συνεργάζονται με μαχητές της Χαμάς και υποστηρικτές της. Το Ισραήλ έχει επίσης κατηγορήσει την MSF – χωρίς να παράσχει αποδείξεις – ότι απασχολεί άτομα που πολέμησαν με παλαιστινιακές ομάδες. Η MSF, από την πλευρά της, δήλωσε ότι «δεν θα απασχολούσε ποτέ εν γνώσει της» άτομα που εμπλέκονται σε στρατιωτικές δραστηριότητες.
Γιατί η MSF δέχθηκε τις απαιτήσεις του Ισραήλ;
Η MSF παρέχει ιατρικές υπηρεσίες στη Γάζα, καθώς και στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη, προσφέροντας κρίσιμη και επείγουσα ιατρική περίθαλψη, συμπεριλαμβανομένων χειρουργικών επεμβάσεων, περίθαλψης τραυμάτων και μαιευτικής φροντίδας. Βοήθησε επίσης στη λειτουργία κινητών νοσοκομείων στη Γάζα κατά τη διάρκεια δύο ετών «ισραηλινής γενοκτονίας». Σε δήλωσή της, η MSF ανέφερε ότι μετά από «αβάσταχτες απαιτήσεις για παράδοση προσωπικών πληροφοριών σχετικά με το προσωπικό μας», ενημέρωσε τις ισραηλινές αρχές ότι, ως έκτακτο μέτρο, «είμαστε διατεθειμένοι να κοινοποιήσουμε μια καθορισμένη λίστα με ονόματα παλαιστινίων και διεθνών εργαζομένων, υπό σαφείς παραμέτρους με την ασφάλεια του προσωπικού στο επίκεντρο». Η οργάνωση τόνισε ότι οι παλαιστίνιοι υπάλληλοι της MSF συμφώνησαν με την απόφαση μετά από εκτενείς συζητήσεις. «Θα κοινοποιούσαμε αυτές τις πληροφορίες με την προσδοκία ότι δεν θα επηρεάσουν αρνητικά το προσωπικό της MSF ή τις ιατρικές ανθρωπιστικές μας επιχειρήσεις», ανέφερε η MSF. «Από την 1η Ιανουαρίου 2026, όλες οι αφίξεις του διεθνούς προσωπικού μας στη Γάζα έχουν απαγορευτεί και όλες οι προμήθειές μας έχουν μπλοκαριστεί».
Πώς αντέδρασαν οι παρατηρητές;
Η απόφαση της MSF καταδικάστηκε από ορισμένους γιατρούς, ακτιβιστές και συνήγορους, οι οποίοι δήλωσαν ότι θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο Παλαιστινίους. Ο Ghassan Abu Sittah, Βρετανός χειρουργός που έχει εθελοντικά προσφέρει τις υπηρεσίες του στη Γάζα πολλές φορές, δήλωσε: «Η ηθική χρεοκοπία έγκειται στην υπόνοια ότι κατά τη διάρκεια μιας γενοκτονίας, οι Παλαιστίνιοι είναι ικανοί να κάνουν ελεύθερη συναίνεση. Οι υπάλληλοί τους έχουν την ίδια επιλογή με τους Παλαιστινίους που πήγαν εν γνώσει τους στον θάνατο στους σταθμούς σίτισης για να θρέψουν τις οικογένειές τους». Πρόσθεσε ότι η απόφαση ήταν «σε σαφή αντίθεση» με τους νόμους προστασίας δεδομένων της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η Hanna Kienzler, καθηγήτρια παγκόσμιας υγείας στο King’s College London, έγραψε στο X: «MSF, αποσύρατε τις ομάδες σας από εμπόλεμες περιοχές στο παρελθόν όταν νιώθατε ότι η ακεραιότητα και/ή η ασφάλεια μιας αποστολής είχαν παραβιαστεί. Τι σας κάνει να πιστεύετε ότι οι παλαιστίνιοι εργαζόμενοι μπορούν να αντιμετωπιστούν ως πυρομαχικά για να συνεχίσετε την αποστολή σας στη Γάζα;» Ένας πρώην υπάλληλος της MSF, ο οποίος ζήτησε να παραμείνει ανώνυμος, δήλωσε στην Al Jazeera ότι «είναι εξαιρετικά ανησυχητικό, από άποψη καθήκοντος μέριμνας, από άποψη προστασίας δεδομένων, και από την άποψη της πιο θεμελιώδους δέσμευσης στην ανθρωπιά, ότι η MSF θα πάρει μια τέτοια απόφαση». «Οι εργαζόμενοι ανησυχούν εξαιρετικά για την ευημερία και το μέλλον τους. Άλλες ΜΚΟ έχουν ξεσηκωθεί, καθώς αυτό εκθέτει περαιτέρω την απόφασή τους να μην υποκύψουν στις απαιτήσεις του Ισραήλ», ανέφερε. «Η MSF αντιμετωπίζει βαθύτατα δύσκολες αποφάσεις – να υποκύψει στις απαιτήσεις ενός γενοκτονικού καθεστώτος, ή να αρνηθεί και να αντιμετωπίσει πλήρη απέλαση και απότομο τερματισμό όλων των δραστηριοτήτων υγείας τις επόμενες εβδομάδες. Αλλά τι είναι η ανθρωπιστική δράση υπό γενοκτονία; Πρέπει να υπάρχουν εναλλακτικές λύσεις – εναλλακτικές που απαιτούν μια πολύ πιο τολμηρή και ανατρεπτική προσέγγιση στην ανθρωπιστική δράση εν μέσω μιας τόσο βίαιης πολιτικής παρακμής».
Άλλες οργανώσεις υπάκουσαν στις απαιτήσεις του Ισραήλ;
Το Ισραήλ δηλώνει ότι 23 οργανώσεις έχουν αποδεχθεί τους νέους κανόνες εγγραφής. Θεωρείται ότι οι υπόλοιπες ζυγίζουν τις αποφάσεις τους. Η Al Jazeera επικοινώνησε με την Oxfam και αναμένει απάντηση.
Παραδίδεται βοήθεια στη Γάζα;
Η Γάζα έχει αποτραπεί από το χείλος του λιμού, αλλά χρειάζεται πολύ περισσότερη βοήθεια για να υποστηρίξει τον πληθυσμό εν μέσω συνεχιζόμενων ισραηλινών επιθέσεων – περισσότεροι από 400 άνθρωποι έχουν σκοτωθεί από την εύθραυστη κατάπαυση του πυρός που τέθηκε σε ισχύ τον Οκτώβριο, ενώ παρατηρείται εκτεταμένος εκτοπισμός και κρίση στο σύστημα υγείας. Οι ελλείψεις τροφίμων συνεχίζονται. Το Ισραήλ δήλωσε ότι θα δεσμευτεί να επιτρέψει την είσοδο 600 φορτηγών βοήθειας ημερησίως στη Λωρίδα, αλλά στην πραγματικότητα, μόνο περίπου 200 επιτρέπονται, σύμφωνα με τους ντόπιους.
