Η πρόσφατη άγρια καταστολή μεταναστών από την κυβέρνηση Trump, με αποκορύφωμα τον τραγικό θάνατο ενός Αμερικανού πολίτη από πράκτορες της Υπηρεσίας Επιβολής Μετανάστευσης και Τελωνείων (ICE) κατά τη διάρκεια διαδήλωσης στη Minneapolis της Minnesota, έχει προκαλέσει οργή και νέες διαμαρτυρίες. Ο Alex Pretti, 37 ετών, είναι το δεύτερο θύμα που έχασε τη ζωή του από πυρά πρακτόρων της ICE αυτόν τον μήνα.

Βίντεο που δείχνουν συγκρούσεις μεταξύ πρακτόρων της ICE και κατοίκων της Minneapolis έχουν κατακλύσει τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, παρουσιάζοντας τους περίπου 3.000 αστυνομικούς που έχουν αναπτυχθεί στην πόλη να σταματούν, να ανακρίνουν και να προφυλακίζουν πολίτες. Περιστατικά όπως η απομάκρυνση ενός Αμερικανού πολίτη από το σπίτι του, η σύντομη κράτηση ενός πατέρα, ή η χρήση ενός πεντάχρονου παιδιού για να προσελκύσει συγγενείς του έξω από το σπίτι τους, έχουν κλιμακώσει την ένταση.

Τα γεγονότα αυτά έχουν οδηγήσει σε διαμαρτυρίες και σύγχυση σχετικά με το τι επιτρέπεται νομικά στην ICE, τόσο σε δημόσιους όσο και σε ιδιωτικούς χώρους. Νομικοί εμπειρογνώμονες έρχονται να ξεκαθαρίσουν τις συνταγματικές προστασίες των πολιτών από τις ενέργειες της ICE.

**Τι δικαιώματα έχουν οι πολίτες όταν τους προσεγγίζει η ICE;**
Η ομοσπονδιακή νομοθεσία παρέχει στους πράκτορες της ICE την εξουσία να συλλαμβάνουν και να κρατούν άτομα που πιστεύεται ότι έχουν παραβιάσει τη νομοθεσία περί μετανάστευσης. Ωστόσο, όλοι, συμπεριλαμβανομένων των αλλοδαπών που υποψιάζονται ότι βρίσκονται παράνομα στις ΗΠΑ, προστατεύονται από αδικαιολόγητες έρευνες και κατασχέσεις σύμφωνα με την Τέταρτη Τροπολογία του Συντάγματος.

“Όλοι οι αξιωματικοί επιβολής του νόμου, συμπεριλαμβανομένης της ICE, δεσμεύονται από το Σύνταγμα,” δήλωσε η Alexandra Lopez, συνεργάτης σε δικηγορική εταιρεία του Σικάγο που ειδικεύεται σε υποθέσεις μετανάστευσης. Η Τέταρτη Τροπολογία δεν εμποδίζει την ICE από το να προσπαθεί να απελάσει άτομα που έχουν παραβιάσει τη νομοθεσία περί μετανάστευσης, αλλά ιστορικά έχει περιορίσει την υπηρεσία. Όσο πιο εκτεταμένη είναι μια ενέργεια επιβολής, τόσο υψηλότερο είναι το όριο για τους πράκτορες μετανάστευσης να δικαιολογήσουν τις πράξεις τους.

Για παράδειγμα, οι πράκτορες μπορούν να ανακρίνουν κάποιον σε δημόσιο χώρο, αλλά πιο εκτεταμένες αλληλεπιδράσεις, όπως μια σύντομη κράτηση που δεν είναι επίσημη σύλληψη, απαιτούν “εύλογη υποψία” ότι κάποιος έχει διαπράξει έγκλημα ή βρίσκεται παράνομα στις ΗΠΑ, όπως έχει κρίνει το Ανώτατο Δικαστήριο. Η εύλογη υποψία “πρέπει να είναι κάτι περισσότερο από μια εικασία ή μια υπόθεση,” δήλωσε η Michele Goodwin, καθηγήτρια νομικής στο Πανεπιστήμιο Georgetown. Για να πληρούν αυτό το πρότυπο, ένας εύλογος άνθρωπος θα έπρεπε να υποπτευτεί ότι ένα έγκλημα διαπράττεται, έχει διαπραχθεί ή θα διαπραχθεί.

Οι πράκτορες πρέπει να πληρούν ένα υψηλότερο όριο για να συλλάβουν κάποιον. Χρειάζονται “πιθανή αιτία”, η οποία γενικά απαιτεί επαρκή αποδεικτικά στοιχεία ή πληροφορίες που να υποδηλώνουν ότι ένα άτομο έχει διαπράξει έγκλημα.

**Τι είναι η ‘σύλληψη Kavanaugh’;**
Ιστορικά, το Ανώτατο Δικαστήριο έχει κρίνει ότι ο φυλετικός ή εθνοτικός προφίλ είναι αντισυνταγματικός. Ωστόσο, μια πρόσφατη απόφαση του Ανώτατου Δικαστή Brett Kavanaugh έδωσε στην ICE αυξημένη διακριτική ευχέρεια να χρησιμοποιεί τη φυλή ως παράγοντα για τον έλεγχο και την ανάκριση ατόμων. Στην υπόθεση Noem v. Perdomo του 2025, ο Kavanaugh ήταν ένας από τους έξι δικαστές που ψήφισαν υπέρ της αναστολής κάτω δικαστικής απόφασης υπέρ των εναγόντων που αμφισβήτησαν τις τακτικές επιβολής της ομοσπονδιακής μετανάστευσης στο Λος Άντζελες της Καλιφόρνια. Ο Kavanaugh έγραψε ότι η “φαινομενική εθνοτική καταγωγή” θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί ως “σχετικός παράγοντας” για τον προσδιορισμό της εύλογης υποψίας, εφόσον συνδυαζόταν με άλλους παράγοντες και δεν χρησιμοποιούνταν από μόνη της.

Πριν ο Kavanaugh γράψει αυτό, τα δικαστήρια “συχνά έκκριναν ότι οι πράκτορες δεν μπορούσαν να σταματήσουν κάποιον μόνο και μόνο επειδή ‘έμοιαζε με μετανάστη’ ή βρισκόταν σε μια περιοχή με υψηλή εγκληματικότητα,” δήλωσε η Lopez. Αλλά αν οι πράκτορες μετανάστευσης ακολουθήσουν την καθοδήγηση του Kavanaugh, “αυτό δίνει στην ICE πολύ περισσότερη διακριτική ευχέρεια και δικαιολόγηση για προφίλ.” Οι επικριτές της γνώμης του Kavanaugh “υποστηρίζουν ότι η γλώσσα του ‘σχετικού παράγοντα’ προσκαλεί κατάχρηση, ανοίγοντας την πόρτα στον εθνοτικό προφίλ,” δήλωσε ο Rodney Smolla, καθηγητής στο Vermont Law and Graduate School.

Ωστόσο, η γνώμη του Kavanaugh δεν συνοδεύτηκε από άλλους δικαστές, και προήλθε από μια διαδικαστική απόφαση παρά από ουσιαστική, οπότε ο νομικός της αντίκτυπος μπορεί να είναι περιορισμένος. Το Ανώτατο Δικαστήριο “δεν έχει λάβει οριστική απόφαση σχετικά με τις ‘σύλληψεις Kavanaugh’ και τη νομιμότητά τους,” δήλωσε ο Ilya Somin, καθηγητής νομικής στο George Mason University. Ο Somin και άλλοι νομικοί αναλυτές έχουν δηλώσει ότι ο Kavanaugh φάνηκε να υποχωρεί στην υποστήριξή του για τη φυλή ή την εθνοτική καταγωγή ως παράγοντα, όταν έγραψε μια διαφορετική γνώμη μερικούς μήνες αργότερα, στην υπόθεση Trump v. Illinois, η οποία εμπόδισε την κυβέρνηση Trump από το να αναπτύξει την Εθνοφρουρά στο Ιλινόις.

**Διαφέρουν τα δικαιώματα των ανθρώπων μέσα στα σπίτια τους σε σχέση με τους δημόσιους χώρους;**
Το Ανώτατο Δικαστήριο έχει γενικά κρίνει ότι, εκτός αν ο κάτοικος δώσει τη συγκατάθεσή του, η επιβολή του νόμου δεν μπορεί να εισέλθει σε ιδιωτική κατοικία χωρίς ένταλμα υπογεγραμμένο από δικαστή, το οποίο απαιτεί από την κυβέρνηση να παράσχει αποδείξεις που να δείχνουν πιθανή αιτία. “Αυτό σημαίνει ότι ένα άτομο μέσα στο σπίτι γενικά δεν χρειάζεται να ανοίξει την πόρτα, δεν χρειάζεται να συνομιλήσει με τον πράκτορα, και μπορεί να απαιτήσει από τον πράκτορα να γλιστρήσει το ένταλμα κάτω από την πόρτα ή να το κρατήσει στο παράθυρο,” δήλωσε ο Smolla. Υπάρχουν κάποιες εξαιρέσεις, όπως όταν ένας πράκτορας έρχεται αντιμέτωπος με μια βίαιη εγκληματικότητα σε εξέλιξη ή κάποιον που χρειάζεται ιατρική φροντίδα.

Η εξασφάλιση δικαστικού εντάλματος είναι χρονοβόρα και συνήθως επιφυλάσσεται για περιπτώσεις υψηλής προτεραιότητας στις οποίες άτομα υποψιάζονται για εγκλήματα πέρα από παραβιάσεις μετανάστευσης, δήλωσε η Lopez. “Είναι πολύ ευκολότερο για την ICE να συλλάβει άτομα στο δημόσιο χώρο,” είπε. Στο παρελθόν, οι ομοσπονδιακοί πράκτορες μετανάστευσης συνήθως δεν εισέβαλαν βίαια σε σπίτια αν είχαν μόνο ένα διοικητικό ένταλμα που εκδόθηκε από την ICE, χωρίς την έγκριση δικαστή. Ορισμένα κάτω δικαστήρια έχουν κρίνει στο παρελθόν ότι η είσοδος σε σπίτια χωρίς δικαστικό ένταλμα παραβιάζει την Τέταρτη Τροπολογία.

Συγκεκριμένοι αξιωματικοί της ICE έχουν την εξουσία να εκδίδουν διοικητικά εντάλματα. Τα εντάλματα απαιτούν “πιθανή αιτία να πιστεύει” ότι το άτομο που αναφέρεται στο ένταλμα υπόκειται σε αφαίρεση. Ωστόσο, δεν ελέγχονται από κανέναν στον δικαστικό κλάδο.

Μια διαρροή μνημονίου της ICE επέτρεπε την είσοδο σε σπίτια χωρίς συναίνεση χρησιμοποιώντας μόνο ένα διοικητικό ένταλμα, εφόσον είχε εκδοθεί τελική διαταγή αφαίρεσης, ανέφερε την 22α Ιανουαρίου το πρακτορείο ειδήσεων Associated Press (AP). Το AP, επικαλούμενο αποκάλυψη από πληροφοριοδότη, ανέφερε ότι το μνημόνιο έχει χρησιμοποιηθεί για την εκπαίδευση νέων πρακτόρων της ICE, και “όσοι βρίσκονται ακόμη σε εκπαίδευση τους λένε να ακολουθούν την καθοδήγηση του μνημονίου αντί για γραπτά υλικά εκπαίδευσης που στην πραγματικότητα έρχονται σε αντίθεση με το μνημόνιο.”

Το μνημόνιο με ημερομηνία 12 Μαΐου 2025, υπογεγραμμένο από τον αναπληρωτή διευθυντή της ICE, Todd Lyons, ανέφερε ότι το Υπουργείο Εσωτερικής Ασφάλειας (DHS) “δεν έχει ιστορικά βασιστεί αποκλειστικά σε διοικητικά εντάλματα για τη σύλληψη αλλοδαπών που υπόκεινται σε τελικές διαταγές αφαίρεσης στην κατοικία τους” αλλά πρόσθεσε ότι “το Γραφείο του Γενικού Συμβούλου του DHS έκρινε πρόσφατα ότι το Σύνταγμα των ΗΠΑ, ο Νόμος περί Μετανάστευσης και Εθνικότητας, και οι κανονισμοί μετανάστευσης δεν απαγορεύουν τη χρήση διοικητικών ενταλμάτων για αυτόν τον σκοπό.” Εάν αυτή η πολιτική αμφισβητηθεί δικαστικά, δεν είναι σαφές αν θα κριθεί συνταγματική.

**Τι μπορούν να κάνουν οι άνθρωποι αν πιστεύουν ότι η ICE παραβίασε τα δικαιώματα της Τέταρτης Τροπολογίας τους;**
Εάν κάποιος πιστεύει ότι τα δικαιώματά του παραβιάστηκαν, προκαλώντας ενδεχομένως τραυματισμό ή υλική ζημία, οι επιλογές του για αγωγή για αποζημίωση είναι περιορισμένες. Σε αντίθεση με πολλούς πολιτειακούς νόμους, ο ομοσπονδιακός νόμος γενικά απαγορεύει τις αστικές αγωγές κατά ομοσπονδιακών αξιωματούχων για παραβίαση των δικαιωμάτων των ανθρώπων. Μια απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου του 1971 χαλάρωσε στιγμιαία αυτές τις απαγορεύσεις πριν τις σφίξει ξανά.

Ο Erwin Chemerinsky, κοσμήτορας της νομικής σχολής του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνια-Μπέρκλεϊ, και ο Burt Neuborne, επίτιμος καθηγητής νομικής στο Πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης, έγραψαν: “Σε μια περίπτωση, το Ανώτατο Δικαστήριο έκρινε ότι οι άνθρωποι που είχαν απορριφθεί παράνομα από τις καταστάσεις αναπηρίας Κοινωνικής Ασφάλισης και έμειναν χωρίς εισόδημα δεν μπορούσαν να μηνύσουν, παρόλο που δεν τους είχε δοθεί καμία νόμιμη διαδικασία. Σε μια άλλη, το δικαστήριο δήλωσε ότι ένας άνδρας που πέθαινε από καρκίνο αφού η φυλακή του αρνήθηκε επανειλημμένα οποιαδήποτε ιατρική περίθαλψη δεν μπορούσε να μηνύσει.”

Ο David Rudovsky, καθηγητής νομικής στο Πανεπιστήμιο της Πενσυλβάνια, δήλωσε ότι μπορεί να υπάρχει μια ευκαιρία να μηνυθεί βάσει ενός διαφορετικού νόμου, του Federal Tort Claims Act. Ωστόσο, είπε, οι ενάγοντες θα αντιμετώπιζαν μια δύσκολη πρόκληση: “Δεν είναι εύκολος δρόμος, και οι περισσότεροι άνθρωποι δεν μπορούν να αντέξουν οικονομικά να προσλάβουν δικηγόρο.”