Ολοκληρώνεται σήμερα, 25 Ιανουαρίου 2026, η τελική φάση των γενικών εκλογών στη Μιανμάρ, μια αμφιλεγόμενη εκλογική διαδικασία που διεξάγεται υπό το καθεστώς εμφυλίου πολέμου. Όλα δείχνουν ότι ένα κόμμα που στηρίζεται από τον στρατό οδεύει προς μια συντριπτική νίκη, την ώρα που διεθνείς οργανισμοί, όπως ο ΟΗΕ και η ASEAN, έχουν ήδη εκφράσει την αντίθεσή τους, χαρακτηρίζοντας την εκλογή “μη νόμιμη” και δηλώνοντας ότι δεν πρόκειται να πιστοποιήσουν τα αποτελέσματα.
Οι κάλπες άνοιξαν σε 60 περιφέρειες, συμπεριλαμβανομένων των μητροπόλεων της Γιανγκόν και της Μανταλέι, στις 06:00 τοπική ώρα της Κυριακής. Σύμφωνα με τους επικριτές, οι εκλογές αυτές δεν είναι ούτε ελεύθερες ούτε δίκαιες, αλλά σχεδιάστηκαν για να νομιμοποιήσουν τη στρατιωτική διακυβέρνηση στη χώρα, σχεδόν πέντε χρόνια μετά την ανατροπή της εκλεγμένης κυβέρνησης της Aung San Suu Kyi από τους στρατηγούς. Η ανατροπή αυτή πυροδότησε εμφύλιο πόλεμο, με χιλιάδες νεκρούς και άνω των 3,5 εκατομμυρίων εκτοπισμένων.
Η Aung San Suu Kyi παραμένει υπό κράτηση και, όπως πολλές άλλες ομάδες της αντιπολίτευσης, το κόμμα της, η Εθνική Ένωση για τη Δημοκρατία (NLD), έχει διαλυθεί. Αυτό έχει δημιουργήσει ένα πολιτικό πεδίο που ευνοεί κατάφωρα το κόμμα Ένωσης Αλληλεγγύης και Ανάπτυξης (USDP), το οποίο υποστηρίζεται από τον στρατό και προηγείται σταθερά στις δημοσκοπήσεις. Μέχρι στιγμής, το USDP έχει εξασφαλίσει 193 από τις 209 έδρες στη Βουλή των Αντιπροσώπων και 52 από τις 78 έδρες στην Άνω Βουλή, σύμφωνα με την εκλογική επιτροπή. Μαζί με τις 166 έδρες που έχουν παραχωρηθεί στον στρατό, τα δύο αυτά μέρη κατέχουν ήδη σχεδόν 400 έδρες, ξεπερνώντας κατά πολύ τις 294 που απαιτούνται για την ανάληψη της εξουσίας.
Δεκαεπτά άλλα κόμματα έχουν κερδίσει μικρό αριθμό εδρών στο κοινοβούλιο, κυμαινόμενο από μία έως δέκα. Ο Ανώτατος Στρατηγός Min Aung Hlaing, επικεφαλής της τρέχουσας στρατιωτικής κυβέρνησης, αναμένεται ευρέως, τόσο από υποστηρικτές όσο και από αντιπάλους, να αναλάβει την προεδρία με τη σύγκληση του νέου κοινοβουλίου. Ο στρατός έχει ήδη ανακοινώσει ότι το κοινοβούλιο θα συγκληθεί τον Μάρτιο και η νέα κυβέρνηση θα αναλάβει τα καθήκοντά της τον Απρίλιο.
Παρόλο που ο στρατός έχει δεσμευτεί ότι οι εκλογές θα επαναφέρουν την εξουσία στα χέρια του λαού, παρατηρητές ανθρωπίνων δικαιωμάτων επισημαίνουν ότι η προεκλογική περίοδος σημαδεύτηκε από εξαναγκασμούς και καταστολή της διαφωνίας, προειδοποιώντας ότι η ψηφοφορία θα ενισχύσει μόνο την κυριαρχία του στρατού. Ένας νέος νόμος για την προστασία των εκλογών επέβαλε αυστηρές ποινές για τις περισσότερες δημόσιες επικρίσεις των εκλογών, με τις αρχές να έχουν απαγγείλει κατηγορίες σε περισσότερα από 400 άτομα για δραστηριότητες όπως η διανομή φυλλαδίων ή η διαδικτυακή δραστηριότητα.
Ο Tom Andrews, ειδικός εισηγητής του ΟΗΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα στη Μιανμάρ, ζήτησε επίσης την απόρριψη των αποτελεσμάτων, χαρακτηρίζοντάς τα “απατηλά”. “Μόνο μια παράνομη κυβέρνηση μπορεί να προκύψει από μια παράνομη εκλογή”, έγραψε στο X το Σάββατο. “Καθώς οι εκλογές της Μιανμάρ τελειώνουν, ο κόσμος πρέπει να τις απορρίψει ως απατηλές, απορρίπτοντας παράλληλα ό,τι ακολουθεί ως απλή στρατιωτική διακυβέρνηση ντυμένη με πολιτικά ρούχα”.
Ο Υπουργός Εξωτερικών της Μαλαισίας, Mohamad Hasan, δήλωσε στο κοινοβούλιο την Τρίτη ότι η Ένωση Χωρών της Νοτιοανατολικής Ασίας (ASEAN), της οποίας η Μιανμάρ είναι μέλος, δεν έστειλε παρατηρητές και δεν θα πιστοποιήσει την εκλογή, επικαλούμενος ανησυχίες για την έλλειψη συμπεριληπτικής και ελεύθερης συμμετοχής. Τα σχόλιά του αποτέλεσαν την πρώτη σαφή δήλωση ότι το περιφερειακό μπλοκ των 11 μελών δεν θα αναγνωρίσει τα εκλογικά αποτελέσματα.
Στη δεύτερη πόλη της Μιανμάρ, τη Μανταλέι, ο Zaw Ko Ko Myint, ένας 53χρονος δάσκαλος, ψήφισε σε ένα λύκειο λίγο πριν το ξημέρωμα. “Παρόλο που δεν περιμένω πολλά, θέλουμε να δούμε μια καλύτερη χώρα”, δήλωσε στο πρακτορείο ειδήσεων AFP. “Νιώθω ανακουφισμένος μετά την ψήφο, σαν να εκπλήρωσα το καθήκον μου”.
Οι δύο προηγούμενες φάσεις των εκλογών σημαδεύτηκαν από χαμηλή συμμετοχή ψηφοφόρων, περίπου 55%, αρκετά χαμηλότερη από την προσέλευση περίπου 70% που καταγράφηκε στις γενικές εκλογές του 2020 και 2015 στη Μιανμάρ. Τα επίσημα αποτελέσματα αναμένονται αργότερα αυτήν την εβδομάδα, αν και το USDP θα μπορούσε να διεκδικήσει τη νίκη ήδη από τη Δευτέρα. Η NLD της Aung San Suu Kyi είχε συντρίψει το USDP στις τελευταίες εκλογές του 2020, πριν ο στρατός πάρει την εξουσία την 1η Φεβρουαρίου 2021.
Σύμφωνα με την οργάνωση Assistance Association for Political Prisoners, η οποία παρακολουθεί τις παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων στη χώρα, τουλάχιστον 7.705 άνθρωποι έχουν σκοτωθεί από την έναρξη του εμφυλίου πολέμου, ενώ 22.745 παραμένουν υπό κράτηση. Ωστόσο, η Armed Conflict Location & Event Data Project, μια ομάδα παρακολούθησης που καταγράφει δημοσιεύματα μέσων ενημέρωσης για βίαια περιστατικά, εκτιμά ότι άνω των 90.000 άνθρωποι έχουν σκοτωθεί και από τις δύο πλευρές της σύγκρουσης.
