Ο Βρετανός πρωθυπουργός, Κιρ Στάρμερ, δήλωσε την Παρασκευή ότι ο Ντόναλντ Τραμπ θα πρέπει να ζητήσει συγγνώμη για τους ισχυρισμούς του ότι οι ευρωπαϊκές δυνάμεις δεν ήταν στις πρώτες γραμμές στον πόλεμο του Αφγανιστάν. Σε μια σπάνια άμεση επίπληξη προς τον πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών, ο Στάρμερ χαρακτήρισε τις προηγούμενες δηλώσεις του Τραμπ στο αμερικανικό τηλεοπτικό δίκτυο Fox News, ότι οι σύμμαχοι του ΝΑΤΟ “έμειναν λίγο μακριά από τις πρώτες γραμμές” στο Αφγανιστάν, ως “προσβλητικές και πραγματικά απαράδεκτες”.
Ερωτηθείς αν θα απαιτούσε συγγνώμη από τον Τραμπ, ο Στάρμερ απάντησε: “Αν είχα μιλήσει έτσι ή είχα πει αυτά τα λόγια, σίγουρα θα ζητούσα συγγνώμη”.
Τα σχόλια του Τραμπ έρχονται μετά την απόσυρση της απειλής του για επιβολή δασμών σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες που αντιτάχθηκαν στις απαιτήσεις του να αναλάβουν οι ΗΠΑ τη Γροιλανδία, μια ημι-αυτόνομη περιοχή της Δανίας.
Μιλώντας στο περιθώριο του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ στο Νταβός της Ελβετίας, ο Τραμπ δήλωσε την Πέμπτη ότι δεν ήταν σίγουρος αν το ΝΑΤΟ θα υποστήριζε τις ΗΠΑ εάν και όταν του ζητηθεί, λέγοντας: “Ποτέ δεν τους χρειαζιστήκαμε, ποτέ δεν ζητήσαμε τίποτα από αυτούς”.
Σε απάντηση, ο Στάρμερ απέτισε επίσης φόρο τιμής στους 457 Βρετανούς στρατιωτικούς που έχασαν τη ζωή τους μετά την ένταξή τους στην εισβολή στο Αφγανιστάν υπό την ηγεσία των ΗΠΑ το 2001, η οποία ακολούθησε τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Περισσότεροι από 150.000 Βρετανοί στρατιωτικοί υπηρέτησαν στο Αφγανιστάν, καθιστώντας τη χώρα τη δεύτερη μεγαλύτερη σε συνεισφορά στη συμμαχία υπό την ηγεσία των ΗΠΑ, η οποία επεδίωξε να καταστρέψει την αλ-Κάιντα και τους οικοδεσπότες της, τους Ταλιμπάν.
Εκτός από τις δυνάμεις των ΗΠΑ και του Ηνωμένου Βασιλείου, συμμετείχαν στρατεύματα από δεκάδες χώρες, συμπεριλαμβανομένων χωρών του ΝΑΤΟ, των οποίων η ρήτρα συλλογικής ασφάλειας, Άρθρο 5, είχε ενεργοποιηθεί για πρώτη φορά μετά τις επιθέσεις στη Νέα Υόρκη και την Ουάσινγκτον.
Περισσότεροι από 150 Καναδοί σκοτώθηκαν στο Αφγανιστάν, μαζί με 90 Γάλλους στρατιωτικούς και δεκάδες από τη Γερμανία, την Ιταλία και άλλες χώρες.
Η Δανία, η οποία παραμένει υπό πίεση από τον Τραμπ σχετικά με τη Γροιλανδία, έχασε 44 στρατιώτες.
Οι ΗΠΑ ανέφεραν απώλειες άνω των 2.400 στρατιωτών.
«Χιλιάδες ζωές άλλαξαν»
Τα σχόλια του Τραμπ προκάλεσαν συλλογική οργή σε όλη την Ευρώπη, όπου η υπομονή με τον Αμερικανό πρόεδρο φαινόταν να εξαντλείται στο τέλος μιας εβδομάδας κατά την οποία οι απειλές του για προσάρτηση της Γροιλανδίας έφτασαν σε κρεσέντο.
Οι διατλαντικές σχέσεις δέχθηκαν πλήγμα καθώς ο Αμερικανός πρόεδρος απείλησε να επιβάλει δασμούς σε ευρωπαϊκά έθνη που αντιτάχθηκαν στις φιλοδοξίες του να προσαρτήσει την περιοχή, γεγονός που εγείρει ερωτήματα σχετικά με το μέλλον του ΝΑΤΟ.
Και παρόλο που ο Τραμπ φάνηκε να υποχωρεί μετά από συνάντηση με τον Γενικό Γραμματέα του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, κατά την οποία διαμόρφωσαν το “πλαίσιο” για μια συμφωνία σχετικά με την ασφάλεια στην Αρκτική, τα σχόλιά του για τα στρατεύματα του ΝΑΤΟ στο Αφγανιστάν προκάλεσαν ευρεία κριτική.
Την Παρασκευή, ο Ολλανδός υπουργός Εξωτερικών Ντέιβιντ βαν Βιέλ καταδίκασε τις δηλώσεις του Τραμπ, χαρακτηρίζοντάς τις ψευδείς και ασεβείς.
Και ο Πολωνός υπουργός Άμυνας Βλάντισλαβ Κόσινιακ-Καμίσ δήλωσε ότι η χώρα του είναι “ένας αξιόπιστος και αποδεδειγμένος σύμμαχος, και αυτό δεν θα αλλάξει τίποτα”.
Αργότερα την Παρασκευή, ο πρίγκιπας Χάρι του Ηνωμένου Βασιλείου παρενέβη, λέγοντας ότι οι “θυσίες” των Βρετανών στρατιωτών κατά τη διάρκεια του πολέμου “αξίζουν να μιλούνται με αλήθεια και με σεβασμό”.
“Χιλιάδες ζωές άλλαξαν για πάντα”, δήλωσε ο Χάρι, ο οποίος πραγματοποίησε δύο περιόδους υπηρεσίας στο Αφγανιστάν στον Βρετανικό Στρατό.
“Μητέρες και πατέρες έθαψαν γιους και κόρες”, είπε. “Παιδιά έμειναν χωρίς γονέα. Οικογένειες έμειναν να φέρουν το κόστος.”