Οι Ηνωμένες Πολιτείες απευθύνουν αυστηρή προειδοποίηση προς το Μεταβατικό Προεδρικό Συμβούλιο της Αϊτής, δηλώνοντας ότι θα επιβάλουν κυρώσεις εάν η προσωρινή κυβερνητική αρχή θέσει σε κίνδυνο την ασφάλεια της χώρας. Σύμφωνα με σχετική ανάρτηση της πρεσβείας των ΗΠΑ στην Αϊτή, ο στόχος είναι η “εγκαθίδρυση βασικής ασφάλειας και σταθερότητας”.
Ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών, Christopher Landau, τόνισε σε μήνυμά του ότι “οι ΗΠΑ θα θεωρήσουν οποιαδήποτε προσπάθεια αλλαγής της σύνθεσης της κυβέρνησης από το μη εκλεγμένο Μεταβατικό Προεδρικό Συμβούλιο, σε αυτό το ύστερο στάδιο της θητείας του (που λήγει στις 7 Φεβρουαρίου), ως προσπάθεια υπονόμευσης αυτού του στόχου”. Ο Landau πρόσθεσε ότι οι ΗΠΑ θα αντιδράσουν εάν συμβούν τέτοιες αλλαγές στο συμβούλιο, χωρίς ωστόσο να διευκρινίσει τις ακριβείς περιστάσεις που οδήγησαν στην προειδοποίηση. “Οι ΗΠΑ θα θεωρήσουν οποιονδήποτε υποστηρίζει ένα τέτοιο αποσταθεροποιητικό βήμα, ευνοώντας τις συμμορίες, ότι ενεργεί αντίθετα προς τα συμφέροντα των Ηνωμένων Πολιτειών, της περιοχής και του λαού της Αϊτής και θα ενεργήσει ανάλογα”, δήλωσε ο Landau.
Η Αϊτή συνεχίζει να αντιμετωπίζει τις συνέπειες της εκτεταμένης βίας από συμμορίες, την αστάθεια και τη διαφθορά στη διακυβέρνησή της. Η προειδοποίηση των ΗΠΑ αναμένεται να προκαλέσει αναταραχή στην ευρύτερη περιοχή, ιδιαίτερα μετά την επίθεση της 3ης Ιανουαρίου στη Βενεζουέλα. Η διοίκηση του Προέδρου Donald Trump έχει επανειλημμένα προωθήσει την ιδέα ότι ολόκληρο το Δυτικό Ημισφαίριο υπάγεται στη σφαίρα επιρροής της, στο πλαίσιο μιας πολιτικής που ονομάζει “Donroe Doctrine”, παραλλαγή του Δόγματος Μονρόε του 19ου αιώνα. Ο Trump έχει επικαλεστεί αυτή την αρχή για να δικαιολογήσει τη χρήση στρατιωτικής δύναμης των ΗΠΑ για την απαγωγή του Προέδρου της Βενεζουέλας, Nicolas Maduro, καθώς και για να ισχυριστεί ότι οι ΗΠΑ χρειάζεται να ελέγχουν την Γροιλανδία.
Η Αϊτή, βρίσκεται περίπου 11.000 χιλιόμετρα νοτιοανατολικά των ΗΠΑ και αντιμετωπίζει εδώ και καιρό αστάθεια. Θεωρείται η φτωχότερη χώρα στο Δυτικό Ημισφαίριο, συνεχίζοντας να υποφέρει από την κληρονομιά ξένων παρεμβάσεων, δικτατοριών και φυσικών καταστροφών. Ωστόσο, το 2021, η χώρα βρέθηκε αντιμέτωπη με μια νέα κρίση όταν ο Πρόεδρος Jovenel Moise δολοφονήθηκε στο σπίτι του στην πρωτεύουσα, Port-au-Prince.
Ομοσπονδιακές εκλογές δεν έχουν διεξαχθεί έκτοτε, οδηγώντας σε κρίση εμπιστοσύνης στην κυβέρνηση. Οι όροι θητείας των τελευταίων ομοσπονδιακά εκλεγμένων αξιωματούχων έληξαν το 2023. Ειδικοί εκτιμούν ότι η έλλειψη ηγεσίας έχει επιτρέψει στις συμμορίες της Αϊτής να ευδοκιμήσουν. Από τη δολοφονία του Moise, οι συμμορίες έχουν καταλάβει τεράστιες εκτάσεις της επικράτειας, συμπεριλαμβανομένου έως και 90% της πρωτεύουσας. Η συνεπακόλουθη βία έχει εκτοπίσει περισσότερους από 1,4 εκατομμύρια κατοίκους της Αϊτής. Εκατομμύρια άλλοι υποφέρουν από επισιτιστική ανασφάλεια, καθώς οι οδοί συχνά φράσσονται από οδοφράγματα που ελέγχονται από συμμορίες.
Μια έκθεση των Ηνωμένων Εθνών αυτή την εβδομάδα αποκάλυψε ότι, μεταξύ Ιανουαρίου και Νοεμβρίου του περασμένου έτους, εκτιμάται ότι 8.100 άνθρωποι σκοτώθηκαν στη βία, μια κλιμάκωση σε σχέση με το 2024, όταν ο ετήσιος αριθμός ήταν 5.600. Ωστόσο, έχουν γίνει προσπάθειες για την αποκατάσταση της σταθερότητας της χώρας. Το Μεταβατικό Προεδρικό Συμβούλιο σχεδιάστηκε ως προσωρινή διοικητική δομή για τη θέσπιση πλαισίου για νέες ομοσπονδιακές εκλογές. Ιδρύθηκε το 2024 και αποτελείται από εννέα μέλη που εναλλάσσονται στην προεδρία.
Ωστόσο, το συμβούλιο γρήγορα αντιμετώπισε κριτική για τη σύνθεσή του – που επιλέχθηκε κυρίως από την επιχειρηματική και πολιτική ελίτ της χώρας – και για κατηγορίες διαφθοράς. Επίσης, ξέσπασαν εσωτερικές διαμάχες μεταξύ των μελών. Οι ΗΠΑ έχουν επίσης συνεισφέρει στην ένταση στο συμβούλιο. Τον Νοέμβριο, ανακοίνωσαν περιορισμούς στην έκδοση βίζας κατά ενός ανώνυμου κυβερνητικού αξιωματούχου, ο οποίος αργότερα ταυτοποιήθηκε στα μέσα ενημέρωσης ως ένα από τα μέλη του συμβουλίου, ο οικονομολόγος Fritz Alphonse Jean. Ενώ το συμβούλιο είχε προγραμματιστεί να διεξαγάγει εκλογές σε διάφορα στάδια από τον περασμένο Νοέμβριο, απέτυχε να τηρήσει αυτό το χρονοδιάγραμμα, και η πρώτη ψηφοφορία έχει αναβληθεί για τον Αύγουστο. Εν τω μεταξύ, η θητεία του συμβουλίου λήγει στις 7 Φεβρουαρίου, και το μέλλον της επιτροπής παραμένει αβέβαιο.
Η έκθεση του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ, Antonio Guterres, αυτή την εβδομάδα, συνέδεσε την συνεχιζόμενη ανθρωπιστική κρίση της Αϊτής με το κενό διακυβέρνησης. “Η βία έχει ενταθεί και επεκταθεί γεωγραφικά, επιδεινώνοντας την επισιτιστική ανασφάλεια και την αστάθεια, καθώς οι μεταβατικές διατάξεις διακυβέρνησης πλησιάζουν στη λήξη τους και οι καθυστερημένες εκλογές παραμένουν επείγουσες”, δήλωσε ο Guterres. Ένας άλλος εκπρόσωπος του ΟΗΕ, ο Carlos Ruiz-Massieu, επικεφαλής του Ολοκληρωμένου Γραφείου του ΟΗΕ στην Αϊτή (BINUH), τόνισε επίσης την άμεση ανάγκη για διαφανείς δημοκρατικές διαδικασίες και ενιαία διακυβέρνηση. “Ας είμαστε σαφείς: η χώρα δεν έχει πλέον χρόνο να σπαταλήσει σε παρατεταμένες εσωτερικές διαμάχες”, δήλωσε.
Ωστόσο, σε ομιλία του την Τετάρτη στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, ο Ruiz-Massieu πρόσθεσε ότι υπήρξαν “ενθαρρυντικά” σημάδια ενόψει των προγραμματισμένων εκλογών φέτος. Επαίνεσε τις προσπάθειες για αύξηση της εγγραφής των ψηφοφόρων, συμπεριλαμβανομένης της διασποράς της Αϊτής, και την ενθάρρυνση της πολιτικής συμμετοχής των γυναικών. Ο Ruiz-Massieu υπογράμμισε, ωστόσο, ότι οι ανησυχίες για την ασφάλεια, συμπεριλαμβανομένης της βίας των συμμοριών, θα μπορούσαν να εμποδίσουν τη δημοκρατική διαδικασία και ότι χρειάζεται περισσότερη δουλειά πριν διεξαχθούν εκλογές. “Η επίτευξη αυτού του στόχου θα απαιτήσει συνεχή συντονισμό μεταξύ των αρμόδιων θεσμών, προβλέψιμη χρηματοδότηση της εκλογικής διαδικασίας και συνθήκες ασφαλείας που θα επιτρέπουν σε όλους τους ψηφοφόρους και τους υποψηφίους να συμμετέχουν χωρίς φόβο”, ανέφερε. Τα Ηνωμένα Έθνη σηματοδότησαν επίσης ότι θα ενισχύσουν την πολυεθνική αποστολή υποστήριξης ασφαλείας στην Αϊτή με περισσότερα στρατεύματα αργότερα φέτος.
