Αποκαλύψεις για ένα αμερικανικό σχέδιο ειρήνης, που φέρεται να υποστηρίζεται από τον πρώην πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, φέρνουν στο προσκήνιο μια σύνθετη πρόταση για τον τερματισμό της σύγκρουσης στην Ουκρανία. Σύμφωνα με πληροφορίες, η πρόταση περιλαμβάνει σημαντικές παραχωρήσεις από την πλευρά του Κιέβου, όπως η παραχώρηση εδαφών στην ανατολική Ουκρανία, που αντιστοιχούν στο 20% της συνολικής έκτασης της χώρας, τον περιορισμό του στρατού της Ουκρανίας σε 600.000 άνδρες, και την πλήρη άρνηση ένταξης στο ΝΑΤΟ.
Ο πρόεδρος της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, δήλωσε την Πέμπτη ότι η χώρα του θα καταβάλει κάθε δυνατή προσπάθεια για την επιτυχία των αμερικανικών προτάσεων ειρήνης, υπογραμμίζοντας τη δέσμευσή του να μην εμποδίσει καμία διπλωματική προσπάθεια. Επίσημοι εκπρόσωποι του Λευκού Οίκου ανέφεραν ότι υψηλόβαθμοι αξιωματούχοι της κυβέρνησης Τραμπ είχαν συνάντηση με Ουκρανούς ομολόγους τους την προηγούμενη εβδομάδα, με σκοπό την εξέταση ενός σχεδίου ειρήνης που θα είναι αποδεκτό τόσο από την Ουκρανία όσο και από τη Ρωσία.
Η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου, Κάρολιν Λίβιτ, δήλωσε ότι ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο και ο ειδικός απεσταλμένος Στιβ Γουίτκοφ συμμετείχαν στις συναντήσεις, προσθέτοντας ότι η κυβέρνηση βρίσκεται σε “καλές συζητήσεις” με τις δύο πλευρές της σύγκρουσης για τρόπους λήξης του πολέμου, με την πεποίθηση ότι η λύση θα είναι αμοιβαία αποδεκτή. Σύμφωνα με τη Λίβιτ, οι Γουίτκοφ και Ρούμπιο εργάζονται “εμπιστευτικά εδώ και ένα μήνα” για το σχέδιο, με στόχο την κατανόηση του τι μπορούν να προσφέρουν οι δύο χώρες για την επίτευξη διαρκούς ειρήνης.
Το σχέδιο ειρήνης, όπως περιγράφεται από το Γαλλικό Πρακτορείο Ειδήσεων, περιλαμβάνει 28 σημεία και, πέραν των εδαφικών παραχωρήσεων, του περιορισμού του στρατού και της άρνησης ένταξης στο ΝΑΤΟ, προβλέπει την τοποθέτηση ευρωπαϊκών μαχητικών αεροσκαφών στην Πολωνία για την προστασία της Ουκρανίας, χωρίς την παρουσία δυνάμεων του ΝΑΤΟ στο ουκρανικό έδαφος. Από την πλευρά του, το Axios αναφέρει ότι η πρόταση περιλαμβάνει επίσης την επιβολή ενός αποφασιστικού και συντονισμένου στρατιωτικού αντιποίνου σε περίπτωση περαιτέρω ρωσικής εισβολής, τη διάθεση παγωμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων για την ανοικοδόμηση της Ουκρανίας, την άρση των κυρώσεων κατά της Ρωσίας, τη σύναψη συμφωνίας συνεργασίας και την επανένταξή της στην Ομάδα των G8, καθώς και τη διεξαγωγή εκλογών στο ουκρανικό κράτος εντός 100 ημερών από την επίτευξη συμφωνίας.
Ο πρόεδρος Ζελένσκι επανέλαβε ότι η Ουκρανία χρειάζεται την ειρήνη και θα κάνει ό,τι είναι απαραίτητο, ώστε κανείς να μην μπορεί να την κατηγορήσει για παρεμπόδιση της διπλωματίας, τονίζοντας ότι δεν θα υπάρξουν “απερίσκεπτες” δηλώσεις. Τόνισε την ανάγκη για μια εποικοδομητική διπλωματική διαδικασία και σταθερή υποστήριξη στον ουκρανικό στρατό. Η ουκρανική προεδρία επιβεβαίωσε την παραλαβή του αμερικανικού σχεδίου, το οποίο θεωρεί ότι μπορεί να συμβάλει στην ενίσχυση της διπλωματικής προσπάθειας, και εξέφρασε την ετοιμότητα για εποικοδομητική συνεργασία με την Ουάσινγκτον και τους ευρωπαίους εταίρους.
Η Ουκρανία, ωστόσο, θέτει σαφείς «κόκκινες γραμμές», τονίζοντας ότι η επανένωση με τη Ρωσία ουδέποτε θα γίνει αποδεκτή, ούτε και οποιοιδήποτε περιορισμοί στο δικαίωμα αυτοάμυνας, στις δυνατότητες των ενόπλων δυνάμεων ή στην κυριαρχία της, συμπεριλαμβανομένου του δικαιώματος επιλογής συμμαχιών.
Ευρωπαίοι διπλωμάτες, αιφνιδιασμένοι από τις εξελίξεις, τόνισαν την ανάγκη για διαβουλεύσεις με το Κίεβο και τη συμμετοχή τους σε οποιαδήποτε ειρηνευτική πρωτοβουλία. Η Ύπατη Εκπρόσωπος Εξωτερικών Υποθέσεων της ΕΕ, Κάγια Κάλας, δήλωσε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση στηρίζει μια δίκαιη και διαρκή ειρήνη, υπογραμμίζοντας ότι οποιοδήποτε σχέδιο πρέπει να έχει την έγκριση της Ουκρανίας και της Ευρώπης. Ο Γάλλος υπουργός Εξωτερικών, Ζαν-Νοέλ Μπαρό, δήλωσε ότι “η ειρήνη δεν μπορεί να σημαίνει παράδοση”, ενώ το Κρεμλίνο αναφέρει ότι οποιοδήποτε σχέδιο πρέπει να αντιμετωπίζει τις ρίζες της σύγκρουσης, αν και δεν υπάρχουν διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ σε αυτό το στάδιο.
Η τρέχουσα διπλωματική πρωτοβουλία έρχεται σε μια κρίσιμη στιγμή για το Κίεβο, καθώς οι ουκρανικές δυνάμεις βρίσκονται σε αμυντική στάση, αντιμέτωπες με την κατάληψη περιοχών από τη Ρωσία. Παράλληλα, η Ρωσία φέρεται να προετοιμάζεται για την κατάληψη μεγάλων πόλεων, ενώ υπήρξαν αναφορές για ρωσική προέλαση σε πόλεις όπως η Κουπιάνσκ, αν και η ουκρανική πλευρά διαψεύδει τους ισχυρισμούς αυτούς.
