Στην παγωμένη πόλη Ilulissat της Γροιλανδίας, ο ψαράς Joel Hansen εκφράζει τον βαθύ του φόβο για το ενδεχόμενο εξαγοράς της πατρίδας του από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Donald Trump έχει δηλώσει ξεκάθαρα την πρόθεσή του να αποκτήσει τη Γροιλανδία, μη αποκλείοντας ακόμη και τη χρήση στρατιωτικής ισχύος, παρά την αντίρρηση της Δανίας. Ενώ η κυβέρνηση Τραμπ επικαλείται τη γεωγραφική θέση της Γροιλανδίας εντός της Βόρειας Αμερικής και την κρίσιμη σημασία της για την αμερικανική ασφάλεια, αναλυτές πιστεύουν ότι το κύριο κίνητρο είναι ο πλούτος της νήσου σε σπάνια ορυκτά.
Ο Hansen, με καταγωγή από τους Ινουίτ και τους Δανούς, ο οποίος δραστηριοποιείται στην αλιεία εδώ και 14 χρόνια, επιθυμεί διακαώς να διατηρήσει τον τρόπο ζωής του. “Φοβάμαι να γίνω Αμερικανός”, δηλώνει, αναφερόμενος στις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι Ινουίτ στην Αλάσκα. Παρά τις περιστασιακές τριβές με τη Δανία, την οποία η Γροιλανδία έχει ως μητρόπολη από το 1721, θεωρεί ότι η παραμονή υπό δανική επικυριαρχία θα ήταν καλύτερη. “Αγαπώ τη Γροιλανδία γιατί, όταν ψαρεύω, έχουμε την ελευθερία να δουλεύουμε μόνοι μας.”
Η Γροιλανδία, αν και απέκτησε αυτοδιοίκηση το 1979 και μεγαλύτερη αυτονομία το 2009, παραμένει κομμάτι της Δανίας και, κατά συνέπεια, πολιτικά συνδεδεμένη με την Ευρώπη, ενώ γεωγραφικά ανήκει στη Βόρεια Αμερική. Η απομόνωση και οι δύσκολες κλιματικές συνθήκες έχουν διατηρήσει ανέγγιχτα τα πλούσια κοιτάσματα ψευδαργύρου, σιδήρου, ουρανίου και γραφίτη. Ωστόσο, πιστεύεται ότι φιλοξενεί το όγδοο μεγαλύτερο κοίτασμα σπάνιων γαιών παγκοσμίως. Αυτά τα στοιχεία, μετά την επεξεργασία τους, είναι ζωτικής σημασίας για την κατασκευή σύγχρονων τεχνολογικών προϊόντων, όπως ανεμογεννήτριες, ηλεκτρικά οχήματα, smartphones, συστήματα πυραύλων και μαχητικά αεροσκάφη.
Οι ΗΠΑ εκφράζουν ιδιαίτερη ανησυχία για τις στρατιωτικές εφαρμογές των σπάνιων γαιών, δεδομένου ότι η Κίνα ελέγχει περίπου το 60% των παγκόσμιων αποθεμάτων και επεξεργάζεται το 90% αυτών. Παρόλο που η Γροιλανδία διαθέτει μόνο δύο ενεργά ορυχεία, οι κάτοικοί της πιστεύουν ότι μπορούν να αναπτύξουν τη δική τους βιομηχανία επεξεργασίας ορυκτών. “Έχουμε πολλά ορυκτά στη Γροιλανδία, οπότε μπορούμε να γίνουμε έθνος αν το θέλουμε,” δηλώνει ο Hansen. “Δεν χρειαζόμαστε τα χρήματα του Τραμπ.”
Η προοπτική αμερικανικής επέμβασης για την εκμετάλλευση των ορυκτών έχει προκαλέσει ανησυχία στις κοινότητες των Ινουίτ γύρω από την Ilulissat, η οποία μόλις υποδέχτηκε ξανά τον ήλιο μετά από δύο μήνες πολικής νύχτας. Ο Karl Sandgreen, επικεφαλής του κέντρου επισκεπτών του παγετώνα Ilulissat Icefjord, εξέφρασε την ελπίδα του ότι ο Αμερικανός υφυπουργός Εξωτερικών Marco Rubio θα επιδείξει ανθρωπιά κατά τις επερχόμενες συζητήσεις. “Είμαστε εντελώς διαφορετικοί. Είμαστε Ινουίτ και ζούμε εδώ χιλιάδες χρόνια. Αυτό είναι το μέλλον των παιδιών μου, όχι ένα μέλλον για ανθρώπους που σκέφτονται μόνο τους πόρους.”