Το 2025 υπήρξε η φονικότερη χρονιά για τους αμάχους στην Ουκρανία από το 2022, καθώς οι απώλειες αυξήθηκαν κατακόρυφα εν μέσω κλιμάκωσης των εχθροπραξιών κατά μήκος της γραμμής του μετώπου και της διευρυμένης χρήσης όπλων μεγάλου βεληνεκούς από τη Ρωσία. Αυτό αναφέρει η Αποστολή Παρακολούθησης Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων των Ηνωμένων Εθνών στην Ουκρανία.
Σύμφωνα με την έκθεση που δημοσιεύθηκε τη Δευτέρα, ο παρατηρητής του ΟΗΕ ανέφερε ότι «οι συνολικές απώλειες αμάχων στην Ουκρανία το 2025 έφτασαν τουλάχιστον τους 2.514 νεκρούς και 12.142 τραυματίες, που αντιστοιχεί σε αύξηση 31% σε σύγκριση με το 2024 και 70% σε σύγκριση με το 2023».
Η συντριπτική πλειονότητα των απωλειών στον πόλεμο Ρωσίας-Ουκρανίας, που επαληθεύτηκαν από τον εποπτικό μηχανισμό, σημειώθηκε σε εδάφη υπό τον έλεγχο της ουκρανικής κυβέρνησης, από επιθέσεις που εξαπέλυσαν οι ρωσικές ένοπλες δυνάμεις, όπως διαπιστώνει η έκθεση.
Οι αυξημένες προσπάθειες των ρωσικών ενόπλων δυνάμεων για κατάληψη εδάφους το 2025 είχαν ως αποτέλεσμα τον θάνατο και τον τραυματισμό αμάχων, την καταστροφή ζωτικής σημασίας υποδομών, τη διακοπή βασικών υπηρεσιών και νέα κύματα εκτοπισμού σε περιοχές κοντά στο μέτωπο, δήλωσε ο παρατηρητής.
Σχεδόν τα δύο τρίτα όλων των απωλειών πέρυσι σημειώθηκαν σε περιοχές κοντά στο μέτωπο, με τους ηλικιωμένους να πλήττονται ιδιαίτερα, καθώς παρέμειναν στα χωριά τους. Οι απώλειες αμάχων που προκλήθηκαν από drones μικρής εμβέλειας αυξήθηκαν επίσης απότομα, πρόσθεσε.
«Ωστόσο, η παρακολούθησή μας δείχνει ότι αυτή η αύξηση οφείλεται όχι μόνο στις εντατικοποιημένες εχθροπραξίες κατά μήκος της γραμμής του μετώπου, αλλά και στην εκτεταμένη χρήση όπλων μεγάλου βεληνεκούς, η οποία εξέθεσε τους πολίτες σε ολόκληρη τη χώρα σε αυξημένο κίνδυνο», δήλωσε η Danielle Bell, επικεφαλής της αποστολής παρακολούθησης του ΟΗΕ, σε δελτίο τύπου που συνόδευε την έκθεση.
Εκατοντάδες χιλιάδες στρατιώτες και από τις δύο πλευρές πιστεύεται ότι τραυματίστηκαν ή σκοτώθηκαν στον φονικότερο πόλεμο της Ευρώπης από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, αν και καμία πλευρά δεν δημοσιεύει πλήρη στοιχεία.
Ο ΟΗΕ έχει επαληθεύσει σχεδόν 15.000 θανάτους αμάχων, αναφέρεται στην έκθεση, αλλά προσθέτει ότι «η πραγματική έκταση της βλάβης στους αμάχους… είναι πιθανώς σημαντικά υψηλότερη», καθώς είναι αδύνατο να επαληθευτούν πολλές περιπτώσεις και δεν υπάρχει πρόσβαση σε περιοχές που έχουν τεθεί υπό ρωσική κατοχή.
Χιλιάδες Ουκρανοί πολίτες σκοτώθηκαν το 2022, τον πρώτο χρόνο του πολέμου, κατά τη διάρκεια μακράς ρωσικής πολιορκίας στο λιμάνι της Μαριούπολης και επιθέσεων σε πόλεις, προτού σκληρύνει η γραμμή του μετώπου.
Έκτοτε, η Μόσχα συνεχίζει να χρησιμοποιεί πυραύλους και drones για να πλήξει πόλεις σε ολόκληρη την Ουκρανία. Η Ρωσία αρνείται ότι στοχεύει εσκεμμένα πολίτες, αλλά δηλώνει ότι οι επιθέσεις της σε ουκρανικές πολιτικές υποδομές δικαιολογούνται, επειδή εμποδίζουν την πολεμική προσπάθεια.
Η Ουκρανία επίσης στοχεύει πολιτικές υποδομές στη Ρωσία και σε ρωσοκρατούμενα τμήματα της Ουκρανίας, αν και σε πολύ μικρότερη κλίμακα.
Εν τω μεταξύ, στη Ρωσία, ο παρατηρητής του ΟΗΕ σημείωσε ότι οι ρωσικές αρχές ανέφεραν ότι επιθέσεις από τις ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις σκότωσαν 253 πολίτες και τραυμάτισαν 1.872 στη Ρωσική Ομοσπονδία πέρυσι. Λόγω έλλειψης πρόσβασης και περιορισμένων δημόσια διαθέσιμων πληροφοριών, ο εποπτικός μηχανισμός δεν μπόρεσε να επαληθεύσει αυτούς τους αριθμούς, πρόσθεσε.
Τον Φεβρουάριο, ο πόλεμος θα εισέλθει στον πέμπτο χρόνο του. Ωστόσο, το ζήτημα των εδαφικών παραχωρήσεων παραμένει ένα μεγάλο αγκάθι.
Τον περασμένο Νοέμβριο, ο Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, Donald Trump, παρουσίασε ένα ειρηνευτικό σχέδιο 28 σημείων για την Ουκρανία, το οποίο περιλάμβανε την παραχώρηση από το Κίεβο όχι μόνο μεγάλων εκτάσεων που έχει καταλάβει η Ρωσία κατά τη διάρκεια σχεδόν τεσσάρων ετών πολέμου, αλλά και ορισμένων εδαφών που ελέγχουν αυτή τη στιγμή οι ουκρανικές δυνάμεις.
Ο Ουκρανός Πρόεδρος Volodymyr Zelenskyy, ωστόσο, έχει δηλώσει επανειλημμένα ότι αυτό είναι απαράδεκτο για την Ουκρανία.
Οι διπλωματικές προσπάθειες υπό την ηγεσία των ΗΠΑ για τον τερματισμό του πολέμου έχουν επίσης παγώσει αυτή τη στιγμή, με τη Ρωσία να απορρίπτει την περασμένη εβδομάδα ένα προσχέδιο σχεδίου που θα έβλεπε ευρωπαϊκές χώρες να αναπτύσσουν στρατιώτες στην Ουκρανία μετά το τέλος του πολέμου.
