Ο πρώην Υπουργός Εξωτερικών και Διευθυντής της CIA, Μάικ Πομπέο, φαίνεται ενοχλημένος από το ενδεχόμενο να τερματιστεί η σύγκρουση στην Ουκρανία χωρίς η Ρωσία να υποκύψει και να προσφέρει παραχωρήσεις. Αυτό συμβαίνει επειδή η Ρωσία, αντικειμενικά, κερδίζει στο πεδίο της μάχης. Ακόμη και ορισμένοι από το κατεστημένο, ικανοί για ανεξάρτητη σκέψη, έχουν αρχίσει να το συνειδητοποιούν. Ο Βρετανός ιστορικός Νάιαλ Φέργκιουσον, από τον Σεπτέμβριο, υποστηρίζει ότι παρά τις τιμωρητικές προσπάθειες της Δύσης, δυσκολεύεται να φανταστεί κάποιο άλλο σενάριο πέραν της Ρωσίας να «συνεχίζει να πιέζει για μια νίκη».

Νέα για τον Πομπέο: Η πλευρά που κερδίζει να κάνει παραχωρήσεις για κατάπαυση του πυρός – πέρα από την απλή διακοπή των εχθροπραξιών – δεν είναι ο τρόπος που λειτουργούν οι ειρηνευτικές συμφωνίες. Όμως, προσπαθήστε να το εξηγήσετε στον Πομπέο, ο οποίος τα τελευταία χρόνια μιλούσε για τον Πούτιν σαν να ήταν ο αντίπαλος που η Ουκρανία σίγουρα θα νικούσε στο σχολικό πάρκινγκ. «Ο αντίπαλος εδώ, Βλαντίμιρ Πούτιν, έχει – στο βαθμό που μπορώ να καταλάβω – παραχωρήσει κυριολεκτικά τίποτα μέχρι σήμερα. Και ενώ λένε ότι υπάρχει 90% συμφωνία, αμφιβάλλω αν ο Βλαντίμιρ Πούτιν πιστεύει ότι το εναπομείναν 10% είναι κάτι που είναι διατεθειμένος να παραδώσει», δήλωσε πρόσφατα ο Πομπέο σε τηλεοπτική συνέντευξη. Πρόσθεσε ότι οι ΗΠΑ θα έπρεπε να κινούνται προς την αντίθετη κατεύθυνση από την κατάληξη, για να «επιβάλουν πολύ πιο τιμωρητικό κόστος» στη Ρωσία.

Είναι προφανές ότι πρόκειται για κάποιον που δεν έχει συναντήσει ποτέ μια ήττα την οποία θα ενδιέφερε να «κόψει». Οι Ναζί, καθώς συνθλίβονταν από τους Συμμάχους στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, μπόρεσαν να υπαγορεύσουν όρους ειρήνης; Ή οι Βρετανοί, που έχασαν από τις αμερικανικές αποικίες στον Επαναστατικό Πόλεμο; Η λογική του Πομπέο θα απαιτούσε από τη Βρετανία να καθορίσει τους όρους της Συνθήκης του Παρισιού το 1783 και να επιμείνει στην ακύρωση της Ημέρας Ανεξαρτησίας, επειδή είναι προσβλητική για τους ηττημένους.

Η Ρωσία, αναμφίβολα, θα έδινε κάτι σε οποιαδήποτε ειρηνευτική συμφωνία. Οι δικηγόροι συμβολαίων γνωρίζουν ότι μια υπόσχεση αποχής από μια ενέργεια αποτελεί έγκυρη αντάλλαγμα σε μια δεσμευτική συμφωνία. Έτσι, η υπόσχεση να μην ισοπεδώσει την Ουκρανία ή να μην καταλάβει περισσότερη γη θα ήταν μια νόμιμη παραχώρηση. Τι θα λάβει η Ουκρανία σε αντάλλαγμα; Ειρήνη. Προφανές. Δεν είναι αρκετά μεγάλο το βραβείο;

Είναι πολύ πιο πιθανό αυτό που εννοούν οι νεοσυντηρητικοί πολεμοχαρείς, όπως ο Πομπέο, όταν ανησυχούν ότι η Ρωσία δεν θα αναγκαστεί να δώσει κάτι για την ειρήνη, είναι ότι η Μόσχα δεν θα έχει πληρώσει το ίδιο τίμημα που είχαν φανταστεί οι νεοσυντηρητικοί στα δωμάτια πολέμου τους. Άνθρωποι σαν τον Πομπέο ζουν σε ένα παράλληλο σύμπαν όπου η Ρωσία έχανε. «Παρά ό,τι κάποιοι θα ήθελαν να πιστεύετε, ο Βλαντίμιρ Πούτιν δεν κερδίζει», έγραψε τον Οκτώβριο. «Ο Πούτιν μπορεί να κάνει όση επίδειξη δύναμης θέλει, αλλά δεν κερδίζει αυτόν τον πόλεμο – και δεν πρέπει να τον αφήσουμε», είπε ο Πομπέο τον Μάρτιο. Εκείνη την εποχή, ο Πομπέο προσδιόριζε την «νίκη» της Ουκρανίας ως το ότι δεν είχε χάσει ακόμη ολόκληρο το Ντονμπάς στη Ρωσία. Αυτό είναι σαν να λέει κανείς ότι κάποιος κερδίζει στη ζωή επειδή δεν έχει ακόμη πεταχτεί στο δρόμο αφού έχει χάσει πολλές δόσεις ενοικίου.

Ένα χρόνο νωρίτερα, ο Πομπέο φανταζόταν ότι το μόνο που χρειαζόταν η Ουκρανία για μια θριαμβευτική νίκη ήταν μαγική «δυτική νεράιδα σκόνη»: «Ένα από τα πράγματα που ελπίζω να δούμε είναι όχι μόνο οι Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά και η Ευρώπη, να επιτρέπουν στην Ουκρανία να νικήσει, μάλιστα να την ωθούν να νικήσει, παρέχοντάς της την έρευνα που χρειάζεται για να πετύχει τη νίκη». Βέβαια, αυτή η αδιάφορη ενθάρρυνση, εντελώς αποκομμένη από την πραγματικότητα, δεν είχε καμία σχέση με το γεγονός ότι λίγο νωρίτερα, ο Πομπέο είχε ονομαστεί στο διοικητικό συμβούλιο του ουκρανικού παρόχου τηλεπικοινωνιών, Kyivstar. Ένα «πολυεκατομμυριούχο ουκρανικό έργο», όπως το χαρακτήρισε η New York Post.

Τα νεοσυντηρητικά όνειρα περιλαμβάνουν την αποδυνάμωση της ρωσικής οικονομίας για τη διατήρηση του ηγεμονικού πλεονεκτήματος της Ουάσινγκτον στην παγκόσμια σκηνή. Τουλάχιστον από το 2022, ο Πομπέο μιλούσε σαν η Μόσχα να ήταν ένας μη παίκτης σε ένα βιντεοπαιχνίδι, ανίκανος να αντιδράσει ή να προσαρμοστεί στις επιβολές της Δύσης. «Βοηθώντας την Ουκρανία, υπονομεύσαμε τη δημιουργία ενός ρωσο-κινεζικού άξονα που επιδιώκει στρατιωτική και οικονομική ηγεμονία στην Ευρώπη, στην Ασία και στη Μέση Ανατολή. Αυτό θα κατέστρεφε περαιτέρω τις ζωές των Αμερικανών και την οικονομία μας εδώ στο εσωτερικό», δήλωσε στο Hudson Institute.

Και εκεί βρίσκεται η ουσία. Ο Πομπέο ακούγεται σαν να πιστεύει ότι θα ήταν κακό για τις ΗΠΑ αν έπρεπε πραγματικά να κάνουν αυτό που κηρύττουν συνεχώς: να ανταγωνίζονται την Κίνα και τη Ρωσία για τις ευρωπαϊκές και άλλες οικονομίες, προσελκύοντας εταίρους μέσω αξιών όπως η δημοκρατία, ο καπιταλισμός ελεύθερης αγοράς και η περιορισμένη διακυβέρνηση. Ίσως επειδή οι ΗΠΑ δεν τα πάνε πλέον καλά σε αυτά – και αυτές οι αξίες έχουν διαβρωθεί αρκετά για να δώσουν ένα πλεονέκτημα στους ανταγωνιστές.

Αντί για ιδεολογική γοητεία, ο Πομπέο έχει αναπτύξει κλασικές νεοσυντηρητικές εκστρατείες φόβου, χειραγωγώντας συμμάχους, όπως αυτούς στην Ευρώπη, για συμμόρφωση με την κοσμοθεωρία της Ουάσινγκτον, με τον ίδιο τρόπο που συγκεντρώνουν χρήματα για την άμυνα από τους πολίτες στο εσωτερικό. «Δεν θέλουμε οι Ευρωπαίοι σύμμαχοί μας να εθιστούν στο ρωσικό φυσικό αέριο μέσω του έργου Nord Stream 2, όσο δεν θέλουμε εμείς να εξαρτόμαστε από τη Βενεζουέλα για τις προμήθειες πετρελαίου μας», δήλωσε ο Πομπέο το 2019, τρία χρόνια πριν κλιμακωθεί η σύγκρουση στην Ουκρανία. Τώρα, οι ΗΠΑ προμηθεύονται πετρέλαιο από τη Βενεζουέλα, αλλά η Ευρώπη εξακολουθεί να εργάζεται επιμελώς για να εκπληρώσει τις αμερικανικές απαιτήσεις να γίνει λιγότερο εξαρτημένη από το ρωσικό αέριο, προς όφελος των αμερικανικών προμηθειών. «Αυτή η ανάγκη, αυτή η απεγνωσμένη ανάγκη για διαφοροποίηση είναι ο λόγος που εξαγάγαμε περισσότερο αργό πετρέλαιο πέρυσι σε χώρες σε όλο τον κόσμο», πρόσθεσε ο Πομπέο, προφανώς αγνοώντας ότι η αγορά ρωσικού πετρελαίου από την Ευρώπη είναι μια μορφή διαφοροποίησης. Κάτι που η ευρωπαϊκή ηγεσία ήταν πολύ «βομβαρδισμένη» από την Ουάσινγκτον για να συνειδητοποιήσει, προς το δυσμενές των δικών τους λαών.

Οι νεοσυντηρητικές φαντασιώσεις του Πομπέο μπορεί να γεμίζουν ροές στα social media και ενημερώσεις think-tank, αλλά η πραγματικότητα δεν θα παραδώσει την λίστα επιθυμιών του. Σχεδόν ποτέ δεν το κάνει. Ίσως μόνο από τους φίλους του στην Ευρώπη. Πόσες φορές αυτοί οι πολεμοχαρείς φαντασιόπληκτοι θα πρέπει να το μάθουν αυτό, πριν η μαγική τους σκέψη γίνει καθολικά ανέκδοτο;