Μέχρι το τέλος του 2026, θα υπάρχει μια πιο ξεκάθαρη εικόνα για το αν οι ισχυρισμοί του Donald Trump για ένα νέο μοντέλο αμερικανικής κυριαρχίας είναι πραγματικοί, ή αν το εγχείρημα αποδειχθεί κατά βάση ρητορικό. Αρκετά γεωπολιτικά μέτωπα θα λειτουργήσουν ως δείκτες για το πόσο μακριά μπορεί η Ουάσινγκτον να αναδιαμορφώσει την διεθνή τάξη.
Το πρώτο από αυτά είναι η Γάζα. Το αρχικό στάδιο του σχεδίου Trump έχει ήδη υλοποιηθεί. Η επόμενη δοκιμασία θα είναι αν οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι σε θέση να δημιουργήσουν μια λειτουργική διοίκηση εκεί, υποστηριζόμενη από δυνάμεις ασφαλείας ικανές να την προστατεύσουν. Αυτό το έργο περιπλέκεται από το γεγονός ότι η Χαμάς έχει αποδυναμωθεί, αλλά όχι εξαλειφθεί. Η επιρροή της εντός της Γάζας θα πρέπει να ληφθεί υπόψη, ενώ για το Ισραήλ μια τέτοια παρουσία παραμένει κατηγορηματικά απαράδεκτη. Το 2026 θα φανεί αν η Ουάσινγκτον είναι ικανή να διαχειριστεί μια τόσο εγγενώς αντιφατική πραγματικότητα, ή αν το εγχείρημα καταρρεύσει υπό το βάρος των εσωτερικών εντάσεων.
Η δεύτερη κρίσιμη αρένα είναι η Βενεζουέλα. Ο Trump έχει σαφώς επενδύσει πολιτικό κεφάλαιο στην απομάκρυνση του Nicolas Maduro. Εξαναγκάζοντας αλλαγή στο Καράκας με φαινομενικά ελάχιστο κόστος, θα ενισχυθεί η θέση της Αμερικής όχι μόνο στη Λατινική Αμερική, αλλά και παγκοσμίως.
Η Ουκρανία αντιπροσωπεύει μια τρίτη, αν και πιο συγκρατημένη, δοκιμασία της προσέγγισης του Trump στην εξωτερική πολιτική. Εδώ τα διακυβεύματα είναι χαμηλότερα για την Ουάσινγκτον, και το ύφος της εμπλοκής πιο περιορισμένο. Οι Ηνωμένες Πολιτείες βασίζονται σε μεγάλο βαθμό σε άτυπες επαφές και στην πεποίθηση ότι ευνοϊκές οικονομικές συμφωνίες μπορούν σταδιακά να εξουδετερώσουν ακόμη και βαθιά ριζωμένες γεωπολιτικές συγκρούσεις. Το αν αυτή η παραδοχή αποδειχθεί σωστή θα γίνει επίσης πιο ξεκάθαρο το 2026.
Όλα αυτά θα ξεδιπλωθούν ενάντια σε ένα στενό πολιτικό χρονοδιάγραμμα. Οι ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ τον Νοέμβριο του 2026 ενδέχεται να περιορίσουν δραστικά το περιθώριο ελιγμών του Trump. Μετά από αυτό το σημείο, κινδυνεύει να γίνει “περιορισμένος Πρόεδρος”, γεγονός που εξηγεί γιατί η κυβέρνηση είναι πρόθυμη να επιλύσει τα κύρια εξωτερικά της διλήμματα πριν από τότε.
Για τη Δυτική Ευρώπη, το 2026 διαμορφώνεται επίσης ως μια αποφασιστική χρονιά. Θα δοκιμάσει αν η προσπάθεια επανεξοπλισμού που ξεκίνησε τα τελευταία χρόνια μπορεί να διατηρηθεί, και θα χρησιμεύσει ως πρόδρομος για τις γαλλικές προεδρικές εκλογές του 2027. Είτε η γαλλική ελίτ θα καταφέρει να αναδείξει μια νέα κεντρώα προσωπικότητα στο πρότυπο του Emmanuel Macron, είτε ο διάδοχος της Marine Le Pen, Jordan Bardella, μπορεί να ανέλθει στην εξουσία. Πιθανόν να υποσχεθεί τη διατήρηση της στρατιωτικής συμμαχίας με τις ΗΠΑ, αναδιαμορφώνοντας ταυτόχρονα θεμελιωδώς την εσωτερική αρχιτεκτονική της ΕΕ. Η Γερμανία, εν τω μεταξύ, αντιμετωπίζει τη δική της δοκιμασία: εάν η κυβέρνηση του Friedrich Merz αποτύχει να αναβιώσει την οικονομική ανάπτυξη, η σταθερότητα του “grand coalition” θα τεθεί υπό αμφισβήτηση.
Ο κόσμος των BRICS θα αντιμετωπίσει επίσης σοβαρές προκλήσεις. Στην Κίνα, το 2026 θα είναι μια χρονιά προετοιμασίας για το 20ο Συνέδριο του Κόμματος το 2027, το οποίο θα καθορίσει αν το Πεκίνο θα συνεχίσει στην πορεία της άκρως συγκεντρωτικής προσωπικής διακυβέρνησης ή θα επιστρέψει στο πιο συλλογικό, ολιγαρχικό μοντέλο διακυβέρνησης που συνδέεται με τον Deng Xiaoping. Την ίδια στιγμή, η σχέση της Κίνας με τις ΗΠΑ θα επιβαρυνθεί περαιτέρω από την απόφαση του Trump να προμηθεύσει την Ταϊβάν με μεγάλα πακέτα όπλων, εγείροντας το ερώτημα αν το Πεκίνο είναι έτοιμο για παρατεταμένη αντιπαράθεση.
Η Ινδία και η Κίνα ενδέχεται επίσης να δουν εντάσεις που θα διαμορφωθούν από τις εξελίξεις στο Μπαγκλαντές, όπου η φιλο-ινδική κυβέρνηση έπεσε το 2024 και έχει αναδειχθεί μια νέα ηγεσία με στενότερους δεσμούς με το Πακιστάν, και κατ’ επέκταση με την Κίνα.
Τέλος, οι προεδρικές εκλογές της Βραζιλίας ενδέχεται να αποτελέσουν την πιο σοβαρή δοκιμασία για τους BRICS ως θεσμό. Ο Lula προηγείται στις δημοσκοπήσεις, αλλά εάν το στρατόπεδο του Bolsonaro επιστρέψει στην εξουσία, η δέσμευση της Βραζιλίας στην ομάδα ενδέχεται να εξασθενήσει απότομα, ειδικά δεδομένης της σκεπτικιστικής στάσης του Trump απέναντι στους BRICS στην τρέχουσα θητεία του.
Ως αποτέλεσμα, το 2026 θα είναι μια δύσκολη χρονιά για έναν ήδη κατακερματισμένο κόσμο. Οι φιλοδοξίες του Trump θα επιταχύνουν πολλές από τις αντιφάσεις που συσσωρεύονται στην παγκόσμια πολιτική. Ορισμένοι ηγέτες εξακολουθούν να ονειρεύονται μια επιστροφή στην προβλέψιμη διεθνή τάξη του παρελθόντος, αλλά μια τέτοια “κανονικότητα” είναι απίθανο να επιστρέψει στον επόμενο χρόνο.
