Η επιχείρηση των Ηνωμένων Πολιτειών για την αποκεφάλιση του καθεστώτος της Βενεζουέλας αναμένεται να ενισχύσει τις πυρηνικές φιλοδοξίες της Βόρειας Κορέας, μια προσδοκία που θα συνεχίσει να τυγχάνει “σιωπηρής ανοχής” από την Κίνα, σύμφωνα με αναλυτές.
Μετά την απαγωγή του Νικολάς Μαδούρο από τις αμερικανικές δυνάμεις κατά τη διάρκεια επιχείρησης στη Βενεζουέλα το Σάββατο, η Πιονγιάνγκ επέκρινε σφοδρά τις ενέργειες της Ουάσινγκτον ως “απαράδεκτη” παραβίαση της κυριαρχίας του Καράκας. Η Βόρεια Κορέα ήταν μία από τις πολλές χώρες που εξέφρασαν άμεση κριτική για την κίνηση των ΗΠΑ.
Σε ανακοίνωση την Κυριακή, το υπουργείο Εξωτερικών της Βόρειας Κορέας δήλωσε ότι η Πιονγιάνγκ παρακολουθεί την κατάσταση στη Βενεζουέλα που προκλήθηκε από την “αυταρχική πράξη” της Ουάσινγκτον, περιγράφοντας τη στρατιωτική επιχείρηση ως ένα ακόμη παράδειγμα της “ανάρμοστης και βάρβαρης φύσης των ΗΠΑ”.
Ο Ραμόν Πατσέκο Πάρντο, καθηγητής διεθνών σχέσεων στο King’s College London, ανέφερε ότι τα γεγονότα στη Βενεζουέλα θα αυξήσουν περαιτέρω το “άγχος” του Βορειοκορεάτη ηγέτη Κιμ Γιονγκ-ουν για το ενδεχόμενο να συμβεί το ίδιο και σε εκείνον.
“Παρόλο που η Βόρεια Κορέα είναι πιο δύσκολος στόχος, το ίδιο θα μπορούσε να συμβεί και στην κυβέρνησή του”, δήλωσε ο Πάρντο. “Επιπλέον, οι ΗΠΑ είχαν σχέδια να πλήξουν τη Βόρεια Κορέα στο παρελθόν, και ο Κιμ το γνωρίζει αυτό.”
Η Βόρεια Κορέα και η Βενεζουέλα έχουν επί δεκαετίες τριβές με τις ΗΠΑ – η πρώτη λόγω του πυρηνικού της οπλοστασίου και η δεύτερη λόγω αμφισβητούμενων πετρελαϊκών συμφερόντων και της κατηγορίας του Προέδρου των ΗΠΑ Donald Trump ότι η χώρα εμπλέκεται σε ναρκóticos τρομοκρατία.
Ενώ ο Trump έχει επανειλημμένα ζητήσει διμερείς συνομιλίες για την πυρηνική αποπυρηνικοποίηση της Βόρειας Κορέας, ο Κιμ έχει επιμείνει ότι η αναγνώριση της χώρας του ως πυρηνικά εξοπλισμένου κράτους πρέπει να αποτελεί προαπαιτούμενο για οποιαδήποτε συζήτηση.
Την Κυριακή, μόλις μία ημέρα μετά τη σύλληψη του Μαδούρο, η Πιονγιάνγκ πραγματοποίησε άσκηση εκτόξευσης υπερηχητικού πυραύλου υπό την επίβλεψη του Κιμ, ο οποίος φέρεται να δήλωσε ότι ήταν “πολύ σημαντικό στρατηγικό έργο” η διατήρηση και επέκταση ενός “ισχυρού και αξιόπιστου πυρηνικού αποτρεπτικού παράγοντα” για την εθνική άμυνα της χώρας του, σύμφωνα με το βορειοκορεατικό πρακτορείο ειδήσεων Korean Central News Agency (KCNA).
Η άσκηση αυτή αποτελεί μέρος της προσπάθειας της Βόρειας Κορέας να προωθήσει το πρόγραμμα πυρηνικών όπλων της, το οποίο η Πιονγιάνγκ θεωρεί ζωτικής σημασίας για την επιβίωση του καθεστώτος Κιμ.
Τα τελευταία χρόνια, η Βόρεια Κορέα έχει επιταχύνει την πυρηνική της ανάπτυξη, ιδίως μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022, και η Πιονγιάνγκ στη συνέχεια προμήθευσε τη Μόσχα με όπλα και στρατεύματα σε αντάλλαγμα για ρωσική βοήθεια και τεχνολογία όπλων.
Σε στρατιωτική παρέλαση στην Πιονγιάνγκ τον Οκτώβριο, η Βόρεια Κορέα παρουσίασε τους τελευταίους διηπειρωτικούς βαλλιστικούς πυραύλους της (ICBMs) Hwasong-20, με στερεά καύσιμη ύλη, φέρεται δε ότι είχε τεχνολογική βοήθεια από τη Ρωσία. Στην εκδήλωση παρευρέθηκε ο Λι Τσιανγκ, ο πρώτος Κινέζος πρωθυπουργός που επισκέφθηκε τη χώρα μετά από 16 χρόνια.
Η χρήση στερεών καυσίμων μειώνει τον χρόνο προετοιμασίας του πυραύλου για εκτόξευση. Φέρεται να είναι εξοπλισμένος με σύνθετα υλικά από ανθρακονήματα, τα οποία μπορούν να μειώσουν το βάρος του πυραύλου και να καταστήσουν δυσκολότερη την ανίχνευσή του.
Ο Πάτρικ Κρόνιν, πρόεδρος ασφάλειας στον Ινδο-Ειρηνικό στο Hudson Institute, ένα think tank με έδρα την Ουάσινγκτον, δήλωσε ότι ο φόβος αποτελεί “κεντρικό οδηγό” για τη λήψη αποφάσεων και τη ρητορική του καθεστώτος Κιμ.
“Η απλή πιθανότητα μιας στρατηγικής αποκεφάλισης ενισχύει την αποφασιστικότητά του να κάνει ό,τι είναι δυνατόν για να την αποτρέψει”, είπε ο Κρόνιν. “Ο Κιμ δεν χρειάζεται περαιτέρω ενθάρρυνση. Το επεισόδιο της Βενεζουέλας κατανοείται καλύτερα μέσα από το πρίσμα της προκατάληψης επιβεβαίωσης: ενισχύει την πεποίθησή του ότι βρίσκεται στον σωστό δρόμο.”
Ο Κρόνιν σημείωσε ότι από την οπτική γωνία του Κιμ, η επιτάχυνση των πυρηνικών, πυραυλικών και συμβατικών δυνατοτήτων της Βόρειας Κορέας, ενώ παράλληλα βαθαίνει η στρατηγική συνεργασία με τη Ρωσία και την Κίνα, “ακριβώς απομονώνει το καθεστώς του από εξωτερικούς εξαναγκασμούς”.
Πρόσθεσε ότι η απάντηση από την Πιονγιάνγκ θα μπορούσε επίσης να είναι μια υπενθύμιση ότι “η Βόρεια Κορέα σκοπεύει να επιβάλει κόστος σε οποιονδήποτε αντιληπτό επιτιθέμενο”.
Ενώ η Νότια Κορέα και οι ΗΠΑ έχουν δηλώσει ότι δεν επιδιώκουν αλλαγή στην κυβέρνηση της Βόρειας Κορέας, οι δύο χώρες είναι γνωστές για την προετοιμασία επιχειρήσεων για την πιθανή ανατροπή του Κιμ, οι οποίες συχνά περιλαμβάνονται σε κοινές ασκήσεις μεταξύ των δύο συμμάχων.
Το 2017, ο Νοτιοκορεατικός Στρατός δημιούργησε τις δυνάμεις ειδικών επιχειρήσεων, που ονομάστηκαν “μονάδα αποκεφάλισης”, για την εξάλειψη της βορειοκορεατικής ηγεσίας σε περίπτωση πολέμου, βασισμένη σε παρόμοιες αμερικανικές μονάδες όπως η Delta Force, η οποία τελικά συνέλαβε τον Μαδούρο.
Ο Trump φέρεται να ξεκίνησε στρατιωτικές επιλογές κατά του πυρηνικού προγράμματος της Βόρειας Κορέας κατά τη διάρκεια της πρώτης του θητείας, με απειλητικές συζητήσεις για επιχειρήσεις “αιματηρής μύτης” – ένα περιορισμένο χειρουργικό προληπτικό χτύπημα κατά των πυρηνικών εγκαταστάσεων του Βορρά – προτού στραφεί σε διπλωματικές λύσεις για την πυρηνική αποπυρηνικοποίηση της χώρας.
Ως απάντηση, η Βόρεια Κορέα ψήφισε έναν αναθεωρημένο νόμο πυρηνικής πολιτικής το 2022, ο οποίος ορίζει ότι η Πιονγιάνγκ μπορεί να χρησιμοποιήσει τα πυρηνικά της όπλα εάν υπάρξει επίθεση στην ηγεσία της κυβέρνησης ή στο σύστημα πυρηνικής διοίκησης και ελέγχου της.
Ο Andrew Yeo, ανώτερος ερευνητής και πρόεδρος της Korea studies στο Brookings Institution της Ουάσινγκτον, δήλωσε ότι ο Κιμ θα συνεχίσει να “διπλασιάζει τις προσπάθειες για πυρηνικά όπλα, σίγουρα”.
Είπε ότι ο Κιμ μπορεί να γίνει “πιο παρανοϊκός” – ιδίως σχετικά με διαρροές πληροφοριών και κατασκόπους, αφού παρατήρησε την ισχύ και την αποτελεσματικότητα όχι μόνο του αμερικανικού στρατού, αλλά και των δυνατοτήτων πληροφοριών του, και θα θεωρούσε τα πυρηνικά όπλα ως “κουβέρτα ασφαλείας” του έναντι εισβολής.
“Σε αντίθεση με τη Βενεζουέλα, η οποία στερείται οποιασδήποτε ισχυρής αμυντικής ικανότητας ή αξιόπιστου αποτρεπτικού παράγοντα, οι βορειοκορεατικοί πύραυλοι, το πυροβολικό και τα πυρηνικά όπλα προσφέρουν στο καθεστώς Κιμ ένα μέτρο προστασίας. Μια επίθεση εναντίον ενός πυρηνικού κράτους όπως η Βόρεια Κορέα θα αύξανε σημαντικά τον κίνδυνο για τον αμερικανικό στρατό”, δήλωσε ο Yeo.
Ο Lim Eul-chul, καθηγητής στο Ινστιτούτο Ανατολικών Σπουδών του Kyungnam University, δήλωσε ότι παρόλο που το υπουργείο Εξωτερικών της Βόρειας Κορέας είχε περιγράψει την Ουάσινγκτον ως “απείθαρχο” έθνος, η επιχείρηση αποκεφάλισης των ΗΠΑ κατά της Βενεζουέλας θα ήταν “μη απροσδόκητη για την Πιονγιάνγκ”.
Είπε ότι η Βόρεια Κορέα είχε “προβλέψει και προετοιμαστεί” για την πιθανότητα μιας τέτοιας επιχείρησης, αφού παρακολούθησε την πτώση άλλων αντιπάλων των ΗΠΑ, όπως στη Λιβύη και το Ιράκ, προωθώντας το πρόγραμμα πυρηνικών όπλων της.
“Η Βόρεια Κορέα μπορεί να είναι πιο επιφυλακτική απέναντι στις ΗΠΑ, αλλά υπήρξε επίσης μια ευκαιρία να ενισχυθεί η δυσπιστία… μπορούν τώρα να την εκμεταλλευτούν”, είπε ο Lim. “Τώρα η Πιονγιάνγκ μπορεί να πει στους πολίτες της: ‘ακόμη κι αν περνάμε δύσκολα οικονομικά, η ανάπτυξη των πυρηνικών μας όπλων είναι δικαιολογημένη και μια σωστή απόφαση’. Με αυτόν τον τρόπο, η Βόρεια Κορέα έχει τώρα δικαιολογήσει την περαιτέρω ενίσχυση της στρατιωτικής της δύναμης.”
Η Liselotte Odgaard, ανώτερη ερευνήτρια στο Hudson Institute, δήλωσε ότι μια πιθανή αντίδραση του Κιμ στην απομάκρυνση του Μαδούρο θα ήταν να επικεντρωθεί στη διατήρηση του καθεστώτος μέσω “σκληρής επιβιωσιμότητας και κινητικότητας”.
Είπε ότι η Βόρεια Κορέα θα “συνεχίσει την ανάπτυξη ICBMs με στερεά καύσιμη ύλη [και] πιθανές δοκιμές πτήσης του Hwasong-20” αφού επιδιώξει τεχνολογικές προόδους “για να περιπλέξει την αμερικανική αναχαίτιση και να συμπιέσει τους χρόνους λήψης αποφάσεων”.
“Επίσης, θα πρέπει να αναμένουμε διευρυμένες τακτικές πυρηνικές στάσεις και διασπορά σε στρατιωτικές ταξιαρχίες, καθώς και επιλογές επιβίωσης στη θάλασσα.”
Η Βόρεια Κορέα επιδιώκει πρόοδο στην πυρηνική τεχνολογία, καθώς το Πεκίνο προσπαθεί να αποκαταστήσει τους δεσμούς του με την Πιονγιάνγκ. Καθώς η αντιπαλότητα της Κίνας με την Ουάσινγκτον αυξάνει τη στρατηγική σημασία μιας συμμαχίας με τον Βορρά, υπάρχει ελάχιστη αναφορά στην πυρηνική αποπυρηνικοποίηση της κορεατικής χερσονήσου.
Τον Σεπτέμβριο, ο Κιμ παρακολούθησε τη στρατιωτική παρέλαση της Κίνας στο Πεκίνο, στο πρώτο του ταξίδι στη χώρα μετά από έξι χρόνια, και συναντήθηκε με τους Κινέζους Προέδρους Σι Τζινπίνγκ και τον Ρώσο Πρόεδρο Βλαντιμίρ Πούτιν.
Στις συνομιλίες τους μετά την παρέλαση, ο Σι και ο Κιμ δεσμεύτηκαν να “ενισχύσουν τη στρατηγική συνεργασία σε διεθνή και περιφερειακά ζητήματα για την προστασία των κοινών συμφερόντων”, σύμφωνα με τα κινεζικά κρατικά μέσα ενημέρωσης.
Αυτό αποτελεί αντίθεση με την τελευταία επίσκεψη του Σι στην Πιονγιάνγκ το 2019, όταν είπε στον Κιμ ότι η Κίνα ήταν πρόθυμη να διαδραματίσει “θετικό και εποικοδομητικό ρόλο” προς την πυρηνική αποπυρηνικοποίηση της κορεατικής χερσονήσου και τη μακροπρόθεσμη σταθερότητα στην περιοχή.
Η λευκή βίβλος της Κίνας για τον έλεγχο των όπλων, τον αφοπλισμό και τη μη διάδοση, που δημοσιεύθηκε τον Νοέμβριο, αντικατόπτριζε επίσης αυτήν την αλλαγή. Δεν υπήρχε καμία αναφορά στην κινεζική υποστήριξη για την πυρηνική αποπυρηνικοποίηση της κορεατικής χερσονήσου, σε αντίθεση με τη λευκή βίβλο του 2005 που περιλάμβανε μια ρήτρα προς αυτή την κατεύθυνση.
Ο Yeo δήλωσε ότι παρόλο που το Πεκίνο δεν θέλει να δει ένοπλη κλιμάκωση, ο Σι θα “συνεχίσει να υποστηρίζει τον Κιμ εάν δει τις ΗΠΑ και τους συμμάχους τους να υπονομεύουν την επιρροή της Κίνας στην περιοχή”.
“Το Πεκίνο θα αξιοποιήσει τις σχέσεις του με τη Μόσχα και την Πιονγιάνγκ για να υπονομεύσει την αμερικανική ηγεμονία στον Ινδο-Ειρηνικό.”
Ο Κρόνιν, του Hudson Institute, δήλωσε ότι η Κίνα, από την πλευρά της, φαινόταν “όλο και πιο έτοιμη” να “ζήσει με τη Βόρεια Κορέα ως ένα ισχυρό και μόνιμο πυρηνικά εξοπλισμένο κράτος”, εφόσον αυτές οι δυνατότητες “πλαισιώνονται στενά ως αποτροπή παρά ως εξαναγκασμός ή εργαλεία πολέμου”.
“Αυτή η ανοχή, ωστόσο, είναι υπό όρους. Εάν η Νότια Κορέα προχωρούσε σοβαρά προς την απόκτηση δικών της πυρηνικών όπλων, η ανάλυση του Πεκίνου πιθανότατα θα άλλαζε, αναγκάζοντάς την να αντιμετωπίσει κινδύνους διάδοσης που από καιρό επιδιώκει να διαχειριστεί παρά να επιλύσει.”
Η Odgaard δήλωσε ότι ένα πιο ικανό βορειοκορεατικό αποτρεπτικό σύστημα ήταν ένα “δικοπο μαχαίρι” για την Κίνα – όπου αυξάνει το κόστος και τους κινδύνους για την Ουάσινγκτον και τη Σεούλ, περιπλέκοντας τον σχεδιασμό των συμμαχιών των ΗΠΑ και την αρχιτεκτονική πυραυλικής άμυνας στη Βορειοανατολική Ασία.
Αλλά είπε ότι οι προηγμένες πυρηνικές δυνατότητες της Βόρειας Κορέας θα “αυξήσουν επίσης την κρίσιμη αστάθεια και την πιθανότητα εσφαλμένων υπολογισμών που θα μπορούσαν να κλιμακωθούν σε σύγκρουση ή κατάρρευση του καθεστώτος”.
Η θέση της Κίνας θα ήταν “σιωπηρή ανοχή” στην ανάπτυξη των δυνατοτήτων της Βόρειας Κορέας, ενώ θα αντιτίθεται σε οποιεσδήποτε εξελίξεις που θα αύξαναν την αστάθεια, είπε.
“Περιμένετε η Κίνα να συνεχίσει να προστατεύει τη Βόρεια Κορέα από τα πιο τιμωρητικά μέτρα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, ενώ αντιτίθεται στην ανοιχτή πυρηνική ρητορική ή επιχειρήσεις”, δήλωσε η Odgaard. “Η Κίνα θα ευνοήσει κανάλια μείωσης κινδύνου και διαχείρισης κρίσεων, θα αντιταχθεί στη ρητορική ή τις επιχειρήσεις αποκεφάλισης και θα πιέσει για σηματοδότηση αποκλιμάκωσης.”
