Η Rosalía, η κορυφαία ποπ εξαγωγή της Ισπανίας, έχει προκαλέσει αίσθηση με το νέο της άλμπουμ “Lux”. Παρά τις αρχικές επιφυλάξεις του συντάκτη, που προκλήθηκαν από την έντονη προωθητική καμπάνια που παρουσίαζε το “Lux” ως παγκόσμιο γεγονός, η εις βάθος ακρόαση αποκαλύπτει ένα έργο με βαθύτερες φιλοσοφικές προεκτάσεις. Το άλμπουμ, το οποίο κατέκτησε την κορυφή σε πέντε χώρες και αναδείχθηκε “άλμπουμ της χρονιάς” από τους Guardian, δεν είναι απλώς μια συλλογή τραγουδιών, αλλά μια εξερεύνηση της ανθρώπινης κατάστασης.
Με στίχους σε δεκατρείς γλώσσες, έντονη καθολική εικονογραφία και θέματα όπως η υπέρβαση, ο πόνος και η χάρη, το “Lux” φέρνει στο προσκήνιο τη χλιδή και την πολυτέλεια. Αυτή η προσέγγιση, ωστόσο, έρχεται σε πλήρη αντίθεση με την τρέχουσα κρίση κόστους ζωής και τις επικρίσεις του Βατικανού κατά της ανισότητας και της οικονομικής υπερβολής. Η επαναφορά της “nun-core” αισθητικής, μέσα από ένα project με την εμβέλεια της Rosalía, εγείρει ερωτήματα, ειδικά όταν η ίδια λειτουργεί ως “soft-power” πρέσβειρα της ισπανικής κουλτούρας.
Ωστόσο, πέρα από την αρχική εντύπωση, το “Lux” αποδεικνύεται ότι πραγματεύεται κάτι πιο σύνθετο και ανησυχητικό από απλή εκκλησιαστική ποπ. Αντιμετωπίζει την πραγματικότητα της “permacrisis”, της μόνιμης κατάστασης αβεβαιότητας που χαρακτηρίζει τη σύγχρονη εποχή. Η καθημερινότητα είναι κορεσμένη από ηθικές επιταγές και οι αξίες μας βρίσκονται διαρκώς “υπό απειλή”. Αυτή η αίσθηση υπαρξιακής ανασφάλειας, σύμφωνα με κοινωνιολόγους, ωθεί τις κοινωνίες προς την αυταρχικότητα, την επιβολή παραδοσιακών ιεραρχιών και τη θρησκευτική υποκρισία.
Στην Ισπανία, όπως και αλλού, οι συντηρητικές δυνάμεις έχουν ενισχυθεί, συχνά μέσω ψηφιακών εργαλείων, προβάλλοντας τον εαυτό τους ως υπερασπιστές της ζωής και της αλήθειας. Ακόμη και θρησκευτικές οργανώσεις διαφημίζουν τη “θεότητα” ως κάτι αλγοριθμικά παραδοτέο. Σε αυτό το πλαίσιο, η Rosalía επιλέγει να υπερβεί την πόλωση των “δύο Ισπανιών” και να εξετάσει το σύνολο μέσα από τις αντιφάσεις του.
Το “Lux” εγκαινιάζεται με την επιθυμία για συνύπαρξη, την αγάπη τόσο για τον Θεό όσο και για τις ηδονές της Γης. Η Rosalía, γνωστή για την ακαδημαϊκή της έρευνα, αντλεί έμπνευση από γυναίκες μυστικιστές, εξερευνώντας τη σχέση μεταξύ αφοσίωσης, εξουσίας, ερωτισμού και υπέρβασης.
Το άλμπουμ είναι συναρπαστικό στην άρνησή του να καθηλωθεί. Τραγούδια όπως το “Reliquia” και το “Divinize” συνδυάζουν περίπλοκες ηχητικές υφές και στίχους που ανατρέπουν τις συμβάσεις. Η φράση “No soy una santa, pero estoy blessed” (“Δεν είμαι αγία, αλλά είμαι ευλογημένη”) υπογραμμίζει την ιδέα της θεοποίησης χωρίς την ανάγκη ανόδου, μια ιδέα που θυμίζει τις “απαράδεκτες αιρέσεις” του Spinoza.
Στην πιο δυναμική του έκφραση, το “Lux” προβάλλει θρησκευτικά θέματα σε ένα μεγαλοπρεπές ηχητικό τοπίο, όπου το ιερό και το βέβηλο συνυπάρχουν. Η Rosalía βρίσκει απελευθέρωση όχι μέσω της απόδρασης από το σώμα, αλλά μέσω της βαθύτερης ενασχόλησης με αυτό. Η επίκληση του “Ego sum nihil, ego sum lux mundi” (“Είμαι τίποτα / Είμαι το φως του κόσμου”) με φλαμένκο ρυθμούς, συνιστά μια αλχημεία που αιχμαλώνει.
Το “Lux” αποδομεί τις εύκολες δυαδικότητες, αποκαλύπτοντας μια πλουραλιστική πραγματικότητα. Παρά τις στιγμές που το άλμπουμ μπορεί να φανεί υπερβολικό ή αποκομμένο από την πολιτική πραγματικότητα, αγγίζει κάτι πιο απαιτητικό: μια αγάπη που καταργεί την κόλαση και τον παράδεισο, μια συνειδητοποίηση ότι ο εαυτός είναι το σημείο όπου συμπυκνώνονται η απεραντοσύνη και η συμπίεση, φέροντας τη δική του πνευματική χρέωση.
