Η Κολομβία βρίσκεται σε ύψιστο συναγερμό, προετοιμάζοντας ένα σύνθετο σχέδιο αντιμετώπισης πιθανής προσφυγικής κρίσης, ως άμεση συνέπεια των αμερικανικών στρατιωτικών επιθέσεων στη Βενεζουέλα και της απαγωγής του προέδρου Νικολάς Μαδούρο. Ήδη χώρα υποδοχής τριών εκατομμυρίων Βενεζουελανών προσφύγων, η Κολομβία εκφράζει έντονη ανησυχία για την πιθανότητα να ξεπεράσει το 1,7 εκατομμύριο ο αριθμός όσων αναζητήσουν καταφύγιο εντός των συνόρων της.
Ο υπουργός Άμυνας, Πέδρο Σάντσες, ανακοίνωσε την Κυριακή την ανάπτυξη 30.000 στρατιωτών στα σύνορα με τη Βενεζουέλα, με στόχο την ενίσχυση της ασφάλειας, ενώ παράλληλα τέθηκαν σε εφαρμογή επείγοντα μέτρα για την υποστήριξη των προσφύγων. Στη Γέφυρα Simon Bolivar International, που συνδέει την Κολομβία και τη Βενεζουέλα κοντά στην πόλη Κουκουτά, η κίνηση διερχομένων, τόσο οχημάτων όσο και πεζών, διεξαγόταν ομαλά τη Δευτέρα, παρά την αυξημένη στρατιωτική παρουσία.
Η κατάσταση παραμένει τεταμένη, με τον πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ, να απειλεί με περαιτέρω επιθέσεις αν η νέα μεταβατική ηγέτις, Ντέλσι Ροδρίγκεζ, δεν «συμμορφωθεί». Αυτή η αβεβαιότητα έχει δημιουργήσει ένα αίσθημα ανησυχίας στην παραμεθόριο, με την Κολομβία να προετοιμάζεται για το χειρότερο σενάριο.
Οι δυνάμεις ασφαλείας έχουν τεθεί σε ύψιστη ετοιμότητα για την αποτροπή πιθανών αντιποίνων από ένοπλες ομάδες, όπως ο Εθνικός Απελευθερωτικός Στρατός (ELN) και η Segunda Marquetalia, μια αποσχισθείσα φατρία της αριστερής οργάνωσης FARC, οι οποίες δρουν με σχεδόν ατιμωρησία στη Βενεζουέλα εδώ και χρόνια. Η Κολομβία, αντιμέτωπη με μια μακρά και δύσβατη μεθόριο, έχει ιστορικά υπάρξει χώρος δράσης αυτών των ομάδων για εμπορία ναρκωτικών και αποφυγή των κολομβιανών αρχών. Η αποπομπή του Μαδούρο εγείρει ανησυχίες για πιθανή επιστροφή ηγετών αυτών των ομάδων, καθώς η ασφάλειά τους στη Βενεζουέλα ενδέχεται να διαταραχθεί.
Παράλληλα, η κολομβιανή κυβέρνηση έχει δημιουργήσει πέντε κέντρα επειγόντων επιχειρήσεων σε πόλεις κοντά στα σύνορα, με σκοπό την αντιμετώπιση της αναμενόμενης αύξησης των προσφύγων. Ο πρόεδρος Γκουστάβο Πέτρο έχει επίσης αποστείλει τον υπουργό Ισότητας και Ισοτιμίας, Χουάν Κάρλος Φλοριάν, στην Κουκουτά για να επιβλέψει τις ανθρωπιστικές ανησυχίες. «Έχουμε εφαρμόσει ένα σχέδιο που ονομάζουμε ‘συνοριακό σχέδιο’», δήλωσε ο Φλοριάν, το οποίο συντονίζει τις ενέργειες της κυβέρνησης σε περίπτωση μιας πιθανής μεταναστευτικής κρίσης λόγω της αμερικανικής στρατιωτικής επέμβασης στη γειτονική Βενεζουέλα.
Σε συνεργασία με τον Διεθνή Οργανισμό Μετανάστευσης του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών (UN), η κυβέρνηση ενεργοποιεί 17 κέντρα σε όλη τη χώρα, τα οποία θα παρέχουν βοήθεια σε μετανάστες και πρόσφυγες, καλύπτοντας ανάγκες στέγασης, σίτισης, πρόσβασης στην εκπαίδευση, κατάρτισης, απασχόλησης και πρόληψης της βίας.
Αν και δεν έχει παρατηρηθεί αύξηση των διελεύσεων από τα σύνορα, η κολομβιανή κυβέρνηση εκτιμά ότι έως και 1,7 εκατομμύριο άνθρωποι ενδέχεται να εισέλθουν στη χώρα. Ανθρωπιστικές οργανώσεις, όπως η Κολομβιανή Ερυθρός Σταυρός, έχουν επίσης ενεργοποιήσει σχέδια έκτακτης ανάγκης. Με αρχική χρηματοδότηση 88.000 ελβετικών φράγκων (περίπου 111.000 δολάρια) από το Ταμείο Άμεσης Ανταπόκρισης Έκτακτης Ανάγκης (CERF) του ΟΗΕ, η οργάνωση ενισχύει τις δυνατότητές της για την παροχή βασικής ανθρωπιστικής βοήθειας κοντά στα σύνορα.
«Χθες βρεθήκαμε στη Γέφυρα Simon Bolivar, κάνοντας προληπτικά μέτρα: υπηρεσίες ασθενοφόρων, μεταφορές, προστασία, ό,τι χρειάζονται οι άνθρωποι», δήλωσε ο Χουάν Κάρλος Τόρρες, διευθυντής διαχείρισης κινδύνων καταστροφών για την Κολομβιανή Ερυθρό Σταυρό στην Περιοχή Northern Santander. «Προς το παρόν, η κατάσταση είναι ‘φυσιολογική’, αλλά μέσα σε λίγες ημέρες, τα πράγματα θα μπορούσαν να αλλάξουν», προειδοποίησε. Εάν οι συνθήκες στη Βενεζουέλα σταθεροποιηθούν, οι πρόσφυγες ενδέχεται να θελήσουν να επιστρέψουν. Διαφορετικά, περισσότεροι άνθρωποι θα επιδιώξουν να εγκαταλείψουν τη χώρα.
Η 50χρονη Μαίρη Εσπεράντζα, που διέσχισε τη Γέφυρα Simon Bolivar με μια φίλη της, εξέφρασε την αβεβαιότητά της για το εάν θα υπάρξει σύντομα νέα μεταναστευτική κρίση. «Περιμένουμε να δούμε τι θα συμβεί», είπε. «Φαινομενικά, όλα είναι ήρεμα, αλλά δεν ξέρουμε τι θα συμβεί αύριο».
