Στα τέλη Οκτωβρίου, μόλις 10 χιλιόμετρα από τη γραμμή του μετώπου στο Ντονέτσκ της ανατολικής Ουκρανίας, οι κάτοικοι ενός ανακατασκευασμένου ασθενοφόρου βρίσκονται χαμένοι. Ενώ το να ανοίξεις το τηλέφωνό σου και να συνδεθείς σε μια εφαρμογή χαρτών θα φαινόταν η προφανής λύση, αυτό θα ήταν εξαιρετικά απρόσεκτο εδώ: ρωσικά drones πετούν από πάνω και κυνηγούν οποιοδήποτε σήμα.

Μέσα στο βαν βρίσκεται ένα ετερόκλητο πλήρωμα: ένας 81χρονος βετεράνος της ιρλανδικής μουσικής βιομηχανίας, ένας 72χρονος ροκερ από το Τέξας, ένας Αυστραλός πιανίστας, ένας Ουκρανός σαξοφωνίστας και τρεις μουσικοί γύρω στα είκοσι από το Κάρλαϊλ, Κάμπρια. Ο προορισμός τους είναι μια στρατιωτική βάση όπου πρόκειται να παίξουν για Ουκρανούς στρατιώτες.

Ο Ντέιβι Ρόμπινσον, ο Ιρλανδός, παρομοιάζει την απρόβλεπτη φύση της περιοδείας με την εποχή που μάνατζερ του Τζίμι Χέντριξ το 1968. Ο Τζο «Κινγκ» Καρράσκο, ο εύθυμος Τεξανός, τη συγκρίνει με «το να παίζεις για τους Σαντινίστας στη Νικαράγουα όταν πολεμούσαν τους Κόντρας». Για τους νεότερους, λιγότερο έμπειρους κατοίκους του ασθενοφόρου, όμως, είναι ένας τεράστιος δρόμος από το Κάρλαϊλ και τη Μελβούρνη σε αυτή τη ζοφερή, παγωμένη ζώνη του κανενός.

«Ήμασταν περισσότερο ενθουσιασμένοι παρά οτιδήποτε άλλο», αναφέρει ο Τζόνι Φόστερ, ο τραγουδιστής και κιθαρίστας των Hardwicke Circus – πλέον ασφαλώς πίσω στο σπίτι τους στο Κάρλαϊλ – καθώς, μαζί με τον Ρόμπινσον και τον Καρράσκο, συζητούν μέσω βιντεοκλήσης πώς ήταν να διασχίζουν αυτούς τους πραγματικούς αυτοκινητοδρόμους προς την κόλαση. «Απλά θέλαμε να κάνουμε ό,τι μπορούσαμε για να υποστηρίξουμε την πολεμική προσπάθεια της Ουκρανίας και σκεφτήκαμε ότι οι ντόπιοι θα απολάμβαναν να ακούσουν μια ζωντανή ροκ εν ρολ μπάντα».

Οι Hardwicke Circus περιόδευσαν στην εμπόλεμη Ουκρανία τον Ιούνιο φέτος, όντας οι μοναδικοί Βρετανοί μουσικοί που το έκαναν. Η εμπειρία τους έκανε αποφασισμένους να επιστρέψουν, εξ ου και η εκστρατεία τους στα τέλη Οκτωβρίου – αρχές Νοεμβρίου. Το συγκρότημα δεν έκανε αυτές τις περιοδείες για να αποκομίσει χρήματα – όλα τα έσοδα δωρίστηκαν σε τοπικές ουκρανικές φιλανθρωπικές οργανώσεις – ούτε ως διαφημιστικό τρικ. «Κάποτε περιοδεύσαμε σε βρετανικές φυλακές», λέει ο Φόστερ, «για τον ίδιο λόγο: πιστεύουμε ότι η μουσική είναι ταυτόχρονα ψυχαγωγία και τέχνη, και όλοι οι άνθρωποι πρέπει να έχουν πρόσβαση σε αυτήν».

Οι έφηβοι αδελφοί Τζόνι και Τομ Φόστερ σχημάτισαν τους Hardwicke Circus το 2015, και από τότε έχουν κυκλοφορήσει ανεξάρτητα τρία άλμπουμ, καθώς και ένα ζωντανό άλμπουμ από την Ουκρανία, το “One Hour Ahead of the Posse”. Ο κλασικός ροκ ήχος τους μπορεί να μην είναι στη μόδα – τα αφηγηματικά τους τραγούδια με συνοδεία σαξόφωνου θυμίζουν Thin Lizzy ή Bruce Springsteen της μεσο-δεκαετίας του 1970 – αλλά οι τακτικές περιοδείες τους έχουν βοηθήσει να αποκτήσουν ένα πιστό κοινό. Ο Πολ Μακάρτνεϊ ζήτησε από το Glastonbury να τους προσθέσει στο πρόγραμμά του για το 2022 (έκλεισαν το φεστιβάλ εκείνης της χρονιάς παίζοντας στη σκηνή Rabbit Hole μπροστά σε ένα ενθουσιώδες κοινό) ενώ ο Μπομπ Ντίλαν τους πρόσθεσε στο πρόγραμμα της συναυλίας του στο Hyde Park το 2019.

Οι Φόστερ εμπνεύστηκαν να περιοδεύσουν στην Ουκρανία μετά από μια εμφάνισή τους στην Τσεχική Δημοκρατία νωρίτερα φέτος. «Ήμασταν αφελείς», παραδέχεται ο Τζόνι, «και νομίζαμε ότι η Ουκρανία ήταν σε μικρή απόσταση οδήγησης από τα τσεχικά σύνορα – είναι 1.000 χλμ. μέσω Πολωνίας! Πίσω στο Κάρλαϊλ επικοινωνήσαμε με τον Ντέρεκ Ίλαντ, έναν ζωγράφο από το Κάμπρια που είχε κάνει πολλά για να υποστηρίξει την Ουκρανία. Μας συνέδεσε με την Okazia, ένα γυναικείο ροκ τρίο στην Ουκρανία, και τους προσεγγίσαμε για να παίξουμε μαζί. Τους άρεσε η ιδέα και έγινε η ταχύτερη περιοδεία που έχουμε κλείσει ποτέ!»

Παραδόξως, το συγκρότημα δεν αποθαρρύνθηκε από το ταξίδι από το βρετανικό Υπουργείο Εξωτερικών. «Περιμέναμε να ακούσουμε κάποιον να φωνάζει ‘Μην πάτε!’», λέει ο Ρόμπινσον, «αλλά κανείς δεν το έκανε. Ο κόσμος μας θεωρεί τρελούς σαν κουτί φιδιών» – γελάει – «και ίσως είμαστε».

Ωστόσο, αντιμετώπισαν ένα εμπόδιο: τα μη-Φόστερ μέλη των Hardwicke Circus αρνήθηκαν να περιοδεύσουν στην Ουκρανία. «Τέσσερις από το συγκρότημά μας φοβήθηκαν», λέει ο Φόστερ, «και οι μαμάδες τους τους απαγόρευσαν να πάνε».

«Κάτι που είναι κατανοητό», προσθέτει ο Ρόμπινσον.

«Ναι», συμφωνεί ο Φόστερ, «το να λες, ‘Θέλεις να έρθεις να παίξεις σε ζώνη πολέμου για καθόλου χρήματα;’ δεν είναι ελκυστικό για τους περισσότερους ανθρώπους».

Αντί αυτού, τα αδέλφια προσέγγισαν τον πρώην μέλος Μπιλ Γουάιλντ και τον Αυστραλό πιανίστα Κόνορ Μόρισι – και οι δύο με έδρα το Λονδίνο – οι οποίοι στη συνέχεια εντάχθηκαν. Επίσης, εντάχθηκε στην κιθάρα ο Καρράσκο, ένας μουσικός Τεξ-Μεξικανικής καταγωγής που έχει αφιερώσει τη ζωή του στο να ροκάρει σε όλο τον κόσμο. «Άρχισα να παίζω σε συγκροτήματα ως έφηβος», αναπολεί, «και από τότε έχω παίξει παντού – σε όλη τη Λατινική Αμερική, την Μποτσουάνα, τη Ζιμπάμπουε, την Ινδία, την Καμπότζη, το Μαρόκο».

Η σύνδεση με τον Καρράσκο έγινε μέσω του μάνατζερ του συγκροτήματος, Ντέιβι Ρόμπινσον, ενός βετεράνου της μουσικής βιομηχανίας, ο οποίος είναι περισσότερο γνωστός για τη συνίδρυση και διαχείριση της Stiff Records, της ανεξάρτητης δισκογραφικής εταιρείας του Λονδίνου που έκανε γνωστούς τους Έλβις Κόστελο, Ίαν Ντιούρι, Κίρστι ΜακΚολ, τους Pogues και τους Madness (τους οποίους ο Ρόμπινσον υπέγραψε αφού έπαιξαν στον γάμο του, και στη συνέχεια σκηνοθέτησε τα πρωτοποριακά τους βίντεο).

Η Stiff κυκλοφόρησε το ομώνυμο άλμπουμ του Τζο «Κινγκ» Καρράσκο το 1980, το οποίο δεν έφτασε την επιτυχία των προαναφερθέντων καλλιτεχνών. «Ο Τζο ήταν πάντα ένας λαμπρός ερμηνευτής και απόλυτος ροκ εν ρολερ», λέει ο Ρόμπινσον. «Το Ηνωμένο Βασίλειο δεν ήταν έτοιμο γι’ αυτόν το 1980, αλλά αυτό δεν τον πτόησε».

Ο Καρράσκο γνώρισε επιτυχία στις ΗΠΑ: αφού υπέγραψε με την MCA, είδε τα βίντεό του να παίζονται στο νεοσύστατο κανάλι MTV, ενώ ο Μάικλ Τζάκσον έκανε φωνητικά στο άλμπουμ του το 1982, “Synapse Gap (Mundo Total)”. «Και οι δύο ηχογραφούσαμε στο ίδιο συγκρότημα στούντιο του Χόλιγουντ. Ο Μάικλ ήταν ένας ευγενικός τύπος με απίστευτη τεχνική μικροφώνου», λέει ο Καρράσκο. «Είχε μια λευκή Rolls-Royce και υπήρχαν όλες αυτές οι έφηβες κοπέλες να περιτριγυρίζουν το αυτοκίνητό του. Ο Μάικλ φαινόταν μπερδεμένος με όλο αυτό».

Η σύντομη επαφή του Καρράσκο με τη φήμη απέδειξε ότι παρέμεινε σύντομη, διασφαλίζοντας ότι συνέχισε να παίζει σε μπαρ και να περιοδεύει εκεί όπου οι περισσότερες μπάντες δεν τολμούσαν να πάνε. Ο Ρόμπινσον τον προσκάλεσε να συμμετάσχει στους νεαρούς του καλλιτέχνες για βρετανικές εμφανίσεις το 2022. «Υπέροχο συγκρότημα, το κάνει για τους σωστούς λόγους», λέει ο Καρράσκο για τους Hardwicke Circus.

«Όταν ο Τζο άκουσε ότι σχεδιάζαμε να περιοδεύσουμε στην Ουκρανία, είπε: ‘Μετρήστε με μέσα’», λέει ο Φόστερ. «Είναι πραγματικά αφοσιωμένος στο να τραγουδάει για τους ανθρώπους».

«Και εγώ είμαι αφοσιωμένος στους σκύλους», προσθέτει ο Καρράσκο: έχοντας ανακαλύψει τον Ιούνιο ότι η Ουκρανία φιλοξενεί πλέον πολλούς εγκαταλελειμμένους σκύλους, στη συνέχεια συγκέντρωσε χρήματα για να αγοράσει μεγάλες ποσότητες τροφών για κατοικίδια για καταφύγια ζώων. «Πήγαμε τροφές για κατοικίδια σε ένα καταφύγιο σκύλων μόλις τρία χιλιόμετρα από την πρώτη γραμμή», λέει. «Εδώ μπορούσαμε να νιώσουμε την ένταση του αγώνα – ότι αυτή η σύγκρουση είναι ένας πόλεμος μεταξύ καλού και κακού – με τους Ρώσους και τους Βορειοκορεάτες πολύ κοντά».

Η περιοδεία στην Ουκρανία τον Ιούνιο, κατά την οποία το συγκρότημα έδωσε οκτώ παραστάσεις από το Λβιβ στα δυτικά έως το Χάρκοβο στα βορειοανατολικά, ήταν, συμφωνούν και οι τρεις, αναζωογονητική. «Ξέραμε ότι δεν θα τερματίζαμε τον πόλεμο», λέει ο Ρόμπινσον, «αλλά το να βλέπεις τους ανθρώπους να χαμογελούν και να τραγουδούν, την ένταση να φεύγει από τα πρόσωπά τους, αυτό το έκανε άξιο τον κόπο. «Το πιο δημοφιλές μας τραγούδι ήταν ένα που είχαμε γράψει αρχικά για τον Τάισον Φιούρι, αλλά, για την περιοδεία, το αλλάξαμε ώστε να είναι για τον Ολεκσάντρ Ούσικ».

Απογευματινές ακουστικές συναυλίες σε νοσοκομεία και σχολεία πρόσθεσαν μια άλλη διάσταση στην περιοδεία. «Θέλαμε να προσφέρουμε κάποια ανακούφιση σε ανθρώπους που έχουν περάσει τόσα πολλά», λέει ο Φόστερ. «Ένα απόγευμα παίξαμε σε ένα νοσοκομείο ακρωτηριασμών και εκεί, ξαπλωμένος σε φορείο, ήταν ένας στρατιώτης που είχε πρόσφατα υποστεί ακρωτηριασμό του αριστερού του ποδιού – αίμα έσταζε μέσα από τους επίδεσμους. Τραγουδούσε μαζί μας και μας χειροκροτούσε. Αυτό ήταν απίστευτα συγκινητικό».

Σε έναν άλλο χώρο, ένα σχολικό εργαστήριο, γνώρισαν μια αυτιστική έφηβη που ήταν τραυματισμένη από τη μακρά παραμονή της υπό ρωσική κατοχή. «Ανταποκρίθηκε πραγματικά όταν παίξαμε μουσική. Τόσο πολύ που την προσκαλέσαμε να τραγουδήσει μαζί μας. Η δασκάλα της είπε αργότερα ότι η παράστασή μας την βοήθησε να αρχίσει να βγαίνει από το καβούκι της».

Ο αντίκτυπος που είχε η περιοδεία του Ιουνίου στους Hardwicke Circus εξασφάλισε ότι ήταν αποφασισμένοι να το ξανακάνουν. «Σκεφτήκαμε να περιμένουμε μέχρι να τελειώσει ο χειμώνας», λέει ο Ρόμπινσον, «αλλά σκεφτήκαμε: Όχι, ας δείξουμε την υποστήριξή μας τώρα. Και φύγαμε».

Αυτή τη φορά η περιοδεία περιλάμβανε πολλή προετοιμασία: η υποστήριξη πολλών επιχειρήσεων του Κάρλαϊλ και η γενική συγκέντρωση κεφαλαίων οδήγησαν στην αγορά δύο οχημάτων έκτακτης ανάγκης για να δωριστούν στον ουκρανικό στρατό. Φεύγοντας από το Κάρλαϊλ, χρειάστηκαν πέντε ημέρες για να οδηγήσουν τα SUV, μαζί με ένα βαν του συγκροτήματος – «Ο Τζόνι είχε αγοράσει ένα άθλιο αμάξι για δεκάρα», σημειώνει ο Ρόμπινσον – μέχρι το Λβιβ, όπου τους υποδέχτηκαν προειδοποιητικά σημάδια του επερχόμενου ανατολικού χειμώνα. «Άρχιζε να κάνει πολύ κρύο, έβρεχε δυνατά, και οι Ρώσοι έκαναν ό,τι χειρότερο μπορούσαν πριν ο χειμώνας μπει για τα καλά», λέει.

Ένα πρώιμο περιστατικό παραλίγο να τερματίσει την περιοδεία – και τις ζωές τους. «Οδηγούσα σε έναν απότομο ορεινό δρόμο σε μια πολύ υγρή νύχτα», αναπολεί ο Ρόμπινσον, «και το σύστημα διεύθυνσης του βαν έχασε ισχύ. Έπρεπε να πάρω μια γρήγορη απόφαση, οπότε έστριψα σε έναν δρόμο του δάσους. Όταν βγήκαμε, είδαμε ότι βρισκόμασταν στο χείλος μιας πτώσης 200 μέτρων. Αν πέφταμε, θα είχαμε ενωθεί με τον Μπάντι Χόλι στον ουρανό του ροκ εν ρολ».

Με το βαν της ομάδας να μην είναι πλέον ασφαλές για οδήγηση, ο Άντριαν Σίμπσον, ένας Βρετανός υπήκοος του οποίου η οργάνωση Mission Aid For Ukraine είχε προσφέρει συμβουλές και υποστήριξη, επενέβη. «Ο Άντριαν μας δάνεισε ένα ανακατασκευασμένο ασθενοφόρο», λέει ο Ρόμπινσον, «και, καθώς πηγαίναμε προς το Ντονέτσκ, μας συμβούλεψε να αφαιρέσουμε τους κόκκινους σταυρούς, καθώς τα ρωσικά drones ψάχνουν για ασθενοφόρα – είναι κατάπτυστο αυτό που κάνει ο Πούτιν. Έτσι, πήρα το σουγιά μου και τους ξύγκισα».

Η περιοδεία σήμαινε σειρήνες να ηχούν, ξενοδοχεία με καταφύγια, να ξυπνούν από εκρήξεις. Ήταν έντονη και απίστευτη εποχή.

Τα Hardwicke Circus θα μπορούσαν να είχαν αφήσει τα SUV στο Λβιβ για να παραληφθούν, αλλά αντ’ αυτού ήταν αποφασισμένοι να παραδώσουν τα οχήματα σε στρατιωτικές βάσεις κοντά στην πρώτη γραμμή. Και να τραγουδήσουν για τους στρατιώτες. «Θέλαμε να δείξουμε την αλληλεγγύη μας σε αυτούς που έκαναν τη μάχη», λέει ο Φόστερ. «Όταν παραδώσαμε ένα όχημα στην 81η Ταξιαρχία, ήταν μια από εκείνες τις στιγμές που ‘έμεινες άφωνος’. Είχαμε περάσει μήνες συγκεντρώνοντας κεφάλαια και εδώ παραδίδαμε το όχημα σε αυτούς που το χρειάζονταν. Υπέγραψαν τη βρετανική μας σημαία και εμείς υπογράψαμε τη σημαία της Ταξιαρχίας τους και ήταν όλα πολύ συναισθηματικά».

Το ταξίδι με ασθενοφόρο αποδείχθηκε χρήσιμο, καθώς ο Ρόμπινσον υπέκυψε σύντομα σε πνευμονία. «Ξύπνησα στο νοσοκομείο χωρίς να ξέρω πού βρίσκομαι», λέει, «και με κράτησαν εκεί μια εβδομάδα. Το χειρότερο φαγητό που έχω φάει ποτέ – αλλά με έφτιαξαν». Μετά από οκτώ ημέρες ανάρρωσης, ταξίδεψε στην Κρακοβία της Πολωνίας και μετά στο σπίτι.

Εν τω μεταξύ, ο μπασίστας του συγκροτήματος, Γουάιλντ, υπέφερε από τόσο σοβαρή γρίπη που δεν μπορούσε να αισθανθεί τα άκρα του και μπήκε σε ένα λεωφορείο για την Πολωνία. Λίγο αργότερα, ο Ουκρανός σαξοφωνίστας του συγκροτήματος, Πτάσκα Χρομτσένκο, χρειάστηκε να νοσηλευτεί για βρογχίτιδα. Οι αδελφοί Φόστερ και ο πιανίστας Μόρισι αρρώστησαν από γρίπη, πράγμα που σήμαινε ότι μόνο ο Καρράσκο, ο βετεράνος τόσων πολλών περιοδειών, έμεινε ανεπηρέαστος.

«Ο καιρός ήταν άγριος και παίζαμε συναυλίες σε νοσοκομεία, οπότε πιάσαμε ιούς», λέει ο Φόστερ. «Συνεχίσαμε – όταν βρίσκεσαι σε ένα έθνος υπό επίθεση, δεν παραπονιέσαι ότι νιώθεις άσχημα».

Οι συναυλίες – που διεξήχθησαν στο Τερνοπίλ, Τσερκάσι, Ντνίπρο, Πολτάβα και Κίεβο – διεξάγονταν συχνά σε υπόγειους χώρους και έπρεπε να τελειώνουν πριν την μεσάνυχτη απαγόρευση κυκλοφορίας, και προσέλκυαν κυρίως γυναικείο κοινό, καθώς οι περισσότεροι άνδρες βρίσκονται στην πρώτη γραμμή.

«Η περιοδεία σήμαινε σειρήνες να ηχούν, να μένουμε σε ξενοδοχεία με καταφύγια, να ακούμε πυραύλους και drones από πάνω μας, να μας ξυπνούν εκρήξεις», λέει ο Ρόμπινσον, ο οποίος, ακόμη και μετά τη νοσηλεία του, αισθανόταν ενθαρρυμένος. «Ήταν έντονο και μια απίστευτη εποχή».

«Ήταν επικίνδυνο, ναι», λέει ο Φόστερ, «και δεν υπάρχει οδηγός, αλλά έχουμε πολλές πληροφορίες που μπορούμε να μοιραστούμε αν οι άνθρωποι θέλουν να φέρουν την τέχνη τους στην Ουκρανία».

«Αυτό πρέπει να κάνουν οι άνθρωποι στη Δύση», λέει ο Ρόμπινσον. «Να βγουν εκεί έξω και να υποστηρίξουν τους Ουκρανούς. Να δουν πώς ζουν κατά τη διάρκεια του πολέμου».

«Οι Ουκρανοί πολεμούν σκληρά και δεν υποχωρούν», λέει ο Καρράσκο. «Κοιμούνται στις μπανιέρες τους για να αποφύγουν το σπάσιμο γυαλιών και δεν παραπονιούνται. Αντίθετα, σηκώνονται κάθε πρωί και συνεχίζουν να πολεμούν. Πνεύμα Άλαμο!»

Μετά από 18 ημέρες περιοδείας στην Ουκρανία και βλέποντας αυτό το πνεύμα, ήρθε η ώρα για τα εναπομείναντα μέλη των Hardwicke Circus να κατευθυνθούν στο σπίτι. Αφού έδωσε οδηγίες στο υπόλοιπο συγκρότημα να ακολουθήσει τον Ρόμπινσον πετώντας από την Κρακοβία, ο Φόστερ έμεινε για να παραλάβει το ημι-επισκευασμένο βαν τους. Γεμίζοντάς το με εξοπλισμό του συγκροτήματος, οδήγησε για πέντε ημέρες πίσω στο Κάρλαϊλ.

«Σχεδόν κατέρρευσα όταν έφτασα σπίτι», λέει. «Εξάντληση – είχα οδηγήσει ένα ταξίδι επιστροφής πέντε και μισών χιλιάδων μιλίων! Αλλά άξιζε τον κόπο. Και όλοι στοχεύουμε να επιστρέψουμε στην Ουκρανία το 2026».

«Περισσότερες περιοδείες χωρίς δίχτυ ασφαλείας», λέει ο Ρόμπινσον. Οι τρεις βετεράνοι της εκστρατείας των Hardwicke Circus στην Ουκρανία γελούν όλοι με αναγνώριση.