Η SpaceX, η εταιρεία του Έλον Μασκ, ανακοίνωσε πως θα αναδιαμορφώσει τον αστερισμό των δορυφόρων του Starlink, χαμηλώνοντας την τροχιά περισσότερων από 4.400 δορυφόρων καθ’ όλη τη διάρκεια του 2026. Η απόφαση αυτή έρχεται λίγο αφότου το Πεκίνο εξέφρασε ανησυχίες για «προκλήσεις ασφάλειας και φύλαξης» που θέτει το εν λόγω πρόγραμμα.
Η κίνηση αυτή στοχεύει στη μετατόπιση των δορυφόρων σε περιοχές της τροχιάς που είναι λιγότερο γεμάτες από διαστημικά συντρίμμια και άλλους προγραμματισμένους αστερισμούς δορυφόρων. Έτσι, μειώνεται ο κίνδυνος συγκρούσεων και επιτρέπεται στους δορυφόρους να επανεισέλθουν στην ατμόσφαιρα ταχύτερα.
Αυτό συμβαίνει μετά από επικρίσεις από έναν εκπρόσωπο του Πεκίνου, ο οποίος χαρακτήρισε το δίκτυο της SpaceX ως απειλή, κατά τη διάρκεια άτυπης συνεδρίασης του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ. Ο ίδιος δήλωσε ότι το δίκτυο «συνωστίζει» κοινούς πόρους τροχιακών δορυφόρων και αυξάνει τον κίνδυνο ατυχημάτων στο διάστημα.
«Το Starlink ξεκινά μια σημαντική αναδιαμόρφωση του αστερισμού του, με έμφαση στην αύξηση της ασφάλειας στο διάστημα», ανέφερε σε ανάρτησή του στο διαδίκτυο ο Michael Nicolls, αντιπρόεδρος μηχανικής της Starlink. Σύμφωνα με τον Nicolls, το ύψος των δορυφόρων που περιφέρονται σε τροχιά περίπου 550 χιλιομέτρων θα μειωθεί περίπου στα 480 χιλιόμετρα κατά τη διάρκεια του 2026.
«Η χαμήλωσης των δορυφόρων συμπυκνώνει τις τροχιές τους και θα βελτιώσει την ασφάλεια στο διάστημα με διάφορους τρόπους», εξήγησε, προσθέτοντας ότι «ο αριθμός των αντικειμένων απορριμμάτων και των προγραμματισμένων αστερισμών δορυφόρων είναι σημαντικά χαμηλότερος κάτω από τα 500 χιλιόμετρα, μειώνοντας την πιθανότητα συγκρούσεων».
Οι δορυφόροι ίντερνετ σε χαμηλή γήινη τροχιά συχνά εκτοξεύονται σε υψόμετρα από 500 έως 1.200 χιλιόμετρα. Ο Διεθνής Διαστημικός Σταθμός βρίσκεται σε τροχιά στα 400 χιλιόμετρα, ενώ ο κινεζικός διαστημικός σταθμός Tiangong περιφέρεται μεταξύ 340 και 450 χιλιομέτρων.
Ο Nicolls τόνισε ότι τα οφέλη θα περιλαμβάνουν μείωση άνω του 80% του χρόνου διάσπασης (ballistic decay time), δηλαδή του χρόνου που χρειάζεται ένα αντικείμενο σε τροχιά για να πέσει πίσω στη Γη, κατά τη διάρκεια του επερχόμενου ηλιακού ελαχίστου, που αναμένεται γύρω στο 2030. Ο ήλιος λειτουργεί σε έναν κύκλο περίπου 11 ετών, με την ένταση της δραστηριότητάς του να επηρεάζει την πυκνότητα της ανώτερης ατμόσφαιρας της Γης. Κατά τη διάρκεια του ηλιακού ελαχίστου, η πυκνότητα της ατμόσφαιρας μειώνεται, παρατείνοντας τον χρόνο τροχιακής διάσπασης των δορυφόρων.
«Οι δορυφόροι Starlink έχουν εξαιρετικά υψηλή αξιοπιστία, με μόλις δύο «νεκρούς» δορυφόρους στο στόλο των άνω των 9.000 επιχειρησιακών δορυφόρων. Ωστόσο, εάν ένας δορυφόρος δυσλειτουργήσει σε τροχιά, θέλουμε να επανέλθει στην ατμόσφαιρα το συντομότερο δυνατό», ανέφερε ο Nicolls.
Στην ανάρτησή του, δήλωσε επίσης ότι η χαμήλωσης των δορυφόρων Starlink θα «συντονιστεί στενά» με ρυθμιστικές αρχές και άλλους φορείς, καθώς και με το US Space Command, την αρμόδια υπηρεσία του Υπουργείου Άμυνας των ΗΠΑ για στρατιωτικές επιχειρήσεις στο διάστημα. «Αυτές οι ενέργειες θα βελτιώσουν περαιτέρω την ασφάλεια του αστερισμού, ιδιαίτερα έναντι κινδύνων που είναι δύσκολο να ελεγχθούν, όπως οι μη συντονισμένοι ελιγμοί και εκτοξεύσεις από άλλους φορείς δορυφόρων», δήλωσε.
Κατά την άτυπη συνεδρίαση που προκάλεσε η Ρωσία τον περασμένο μήνα, ένας εκπρόσωπος του Πεκίνου ανέφερε ότι η ταχεία επέκταση «ορισμένων» δικτύων δορυφόρων ίντερνετ θέτει «σημαντικούς κινδύνους» και προειδοποίησε για τη χρήση δορυφόρων από τρομοκρατικές και αυτονομιστικές ομάδες, καθώς και για στρατιωτική αναγνώριση. Ο εκπρόσωπος επισήμανε το Starlink, δηλώνοντας ότι «τέτοιοι αστερισμοί καταλαμβάνουν πόρους συχνοτήτων-τροχιάς [που μοιράζονται από όλους τους δορυφόρους σε τροχιά για επικοινωνία και λειτουργία] και αυξάνουν σημαντικά τον κίνδυνο συγκρούσεων».
Ο εκπρόσωπος επικαλέστηκε ένα περιστατικό τον Δεκέμβριο, όταν ένας δορυφόρος Starlink διαλύθηκε στην τροχιά σε ένα σπάνιο συμβάν, καθώς και δύο ξεχωριστά περιστατικά το 2021, όταν δορυφόροι Starlink πραγματοποίησαν «επικίνδυνα κοντινές προσεγγίσεις» στον διαστημικό σταθμό Tiangong, αναγκάζοντας το διαστημόπλοιο να προβεί σε ελιγμούς αποφυγής. Η SpaceX δεν απάντησε στο αίτημα για σχολιασμό επί των δηλώσεων του Κινέζου εκπροσώπου.
Το δίκτυο δορυφόρων ίντερνετ Starlink στοχεύει να έχει περισσότερους από 42.000 δορυφόρους σε τροχιά ολοκληρωμένο. Κάθε δορυφόρος έχει σχεδιαστεί για διάρκεια ζωής πέντε ετών, προτού καεί σκόπιμα στην ατμόσφαιρα της Γης. Οι δορυφόροι Starlink, που είναι σχεδιασμένοι να αποφεύγουν αυτόνομα πιθανές συγκρούσεις, πραγματοποίησαν 145.000 ελιγμούς αποφυγής συγκρούσεων στο πρώτο εξάμηνο του 2025, σύμφωνα με το διαδικτυακό δημοσίευμα Space.com. Η Κίνα κατασκευάζει τους δικούς της αστερισμούς δορυφόρων ίντερνετ, συμπεριλαμβανομένου του δικτύου Guowang και του δικτύου ευρυζωνικής Qianfan που υποστηρίζεται από την κυβέρνηση της Σαγκάης – και τα δύο με στόχο την ανάπτυξη άνω των 10.000 δορυφόρων ίντερνετ.
