Ανακαλύψεις από ένα νεκροταφείο της Εποχής του Χαλκού, στο βορειοδυτικό τμήμα της Κίνας, φέρνουν στο φως ενδείξεις ότι οι άνθρωποι εκείνης της εποχής κατανάλωναν ποτά φτιαγμένα με μια ειδική μαγιά ρυζιού. Ερευνητές ανέλυσαν αγγεία που βρέθηκαν στη νεκρόπολη Mogou, στην επαρχία Gansu, και διαπίστωσαν την παρουσία αλκοολούχων ποτών, πιθανώς παρόμοιων με το κόκκινο κρασί ρυζιού.
Το ποτό αυτό, όπως αναφέρουν οι αρχαιολόγοι, φαίνεται να έπαιζε κεντρικό ρόλο στις ταφικές τελετές. Η παρουσία του στη νεκρόπολη Mogou υποδηλώνει μια παράδοση που πιθανόν στόχευε στην ενίσχυση του δεσμού μεταξύ ζωντανών και νεκρών. Οι δημοσιευμένες εργασίες προέρχονται από το Πανεπιστήμιο Northwest στην Xi’an, το Επαρχιακό Ινστιτούτο Πολιτιστικών Κειμηλίων και Αρχαιολογίας της Gansu, και το Πανεπιστήμιο Stanford της Καλιφόρνια, και δημοσιεύτηκαν στο επιστημονικό περιοδικό Journal of Archaeological Science: Reports.
Η περιοχή Mogou, η οποία χρησιμοποιούνταν για 600 χρόνια, από το 1700 έως το 1100 π.Χ., βρίσκεται στη βορειοδυτική επαρχία Gansu, στην βορειοανατολική άκρη του οροπεδίου του Θιβέτ. Η νεκρόπολη, όπου θάφτηκαν 5.000 άτομα, ανασκάφηκε μεταξύ 2008 και 2012. Η νεκρόπολη αυτή αποτελεί τη μεγαλύτερη στην άνω κοιλάδα του ποταμού Tao, του δεύτερου μεγαλύτερου παραποτάμου του άνω ρου του Κίτρινου Ποταμού. Επιπλέον, αποτελεί ένα σημαντικό σημείο στην κύρια διαδρομή που συνέδεε την Κεντρική Ασία με την Κεντρική Κίνα, καθιστώντας την ιδανική τοποθεσία για πολιτισμικές ανταλλαγές ανά τους αιώνες.
Οι ερευνητές περιέγραψαν μια μέθοδο αλκοολικής ζύμωσης που χρησιμοποιούσε μια μαγιά – γνωστή στα κινέζικα ως “qu” – αποτελούμενη από δημητριακά, μύκητες και ζυμομύκητες. Σε αντίθεση με τη ζύμωση που βασίζεται στο κριθάρι, η οποία αξιοποιεί τα ένζυμα που παράγονται κατά τη βλάστηση των δημητριακών και προστιθέμενη μαγιά για την παραγωγή αλκοόλ, στη χρήση μαγιάς, αυτή παράγει η ίδια τους ζυμομύκητες και τα ένζυμα από τους μικροοργανισμούς που περιέχει.
Η διαδικασία ζυθοποιίας περιλαμβάνει την ανάμειξη της μαγιάς με μαγειρεμένα αμυλούχα υλικά – όπως κεχρί, ρύζι, σιτάρι ή κριθάρι – με σκοπό την παραγωγή σακχάρων και αλκοόλ ταυτόχρονα, μια διαδικασία παρόμοια με αυτή που χρησιμοποιείται σήμερα για την παραγωγή ρυζόινων όπως η sake.
Για να κατανοήσουν καλύτερα το ρόλο των αλκοολούχων ποτών στις ταφικές τελετές, η ομάδα ανέλυσε δείγματα καταλοίπων από 42 πήλινα αγγεία, τα περισσότερα από λεπτό πηλό, που βρέθηκαν σε τέσσερις τάφους. Διαπιστώθηκε ότι 20 αγγεία φαίνεται να είχαν χρησιμοποιηθεί για τη φύλαξη ζυμωμένων ποτών ή τροφίμων. Τα κατάλοιπα που βρέθηκαν περιείχαν μύκητες και κύτταρα ζυμών σχετιζόμενα με τη ζύμωση, υποδηλώνοντας ότι χρησιμοποιήθηκαν για την παραγωγή αλκοόλ.
“Η συχνή συνύπαρξη κόκκων αμύλου ρυζιού με μύκητες Monascus και κύτταρα ζυμών ευθυγραμμίζεται με την μακροχρόνια παράδοση παραγωγής κόκκινου ρυζιού στην Κίνα κατά τη Νεολιθική και την πρώιμη Εποχή του Χαλκού, όπως έχει προηγουμένως τεκμηριωθεί,” έγραψαν οι ερευνητές. “Αυτά τα ευρήματα υποδηλώνουν ότι το ρύζι στη Mogou χρησιμοποιήθηκε κατά πάσα πιθανότητα για ζυθοποιία αλκοόλ, με τη χρήση μιας μαγιάς “qu” που περιέχει μύκητες Monascus και ρύζι ως ζυμωτικό παράγοντα.”
Το Monascus, το οποίο παράγει ένα έντονο κόκκινο χρώμα, χρησιμοποιείται από παλιά ως μαγιά ζύμωσης, χρωστική ουσία τροφίμων και συστατικό παραδοσιακής κινέζικης ιατρικής. Συνήθως βρίσκεται στην κόκκινη μαγιά ρυζιού “qu” που χρησιμοποιείται για την παρασκευή παραδοσιακής κόκκινης μπύρας ρυζιού, γνωστής συχνά ως κόκκινο αλκοόλ ρυζιού ή κόκκινο αλκοόλ, προστίθεται στο άρθρο.
Αυτή η παράδοση ζυθοποιίας της Εποχής του Χαλκού, που ξεκίνησε στην ανατολική Κίνα κατά τη Νεολιθική περίοδο και αργότερα επεκτάθηκε δυτικά, συνέχισε να διαδραματίζει κεντρικό ρόλο στις ταφικές τελετές στη Mogou για πάνω από έξι αιώνες, σύμφωνα με τη μελέτη. “Η παρουσία αυτού του ποτού σε ταφικά πλαίσια στη Mogou ευθυγραμμίζεται με ταφικές πρακτικές από παλαιότερους Νεολιθικούς πολιτισμούς, υποδηλώνοντας ότι συνδεόταν στενά με τελετουργικές δραστηριότητες, ιδιαίτερα στη λατρεία των προγόνων και στις κηδείες. Αυτή η παράδοση πιθανόν να ενίσχυε τη σύνδεση μεταξύ ζωντανών και νεκρών, λειτουργώντας ως μέσο διατήρησης συλλογικής μνήμης των προγόνων στις κοινοτικές γενιές,” κατέληξαν.
