Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και η ομάδα της στις Βρυξέλλες βρίσκονται σε κρίσιμη καμπή, επιχειρώντας να παρακάμψουν ή να παραβιάσουν το ευρωπαϊκό δίκαιο με σκοπό να επιβάλουν μια αμφίβολη νομική αξίωση για τη χρήση κυρίαρχων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων, προκειμένου να χρηματοδοτηθεί περαιτέρω η στρατιωτική προσπάθεια της Ουκρανίας. Το Κίεβο έχει ξεπεράσει τα όρια της χρεοκοπίας, οφείλει στην ΕΕ περίπου 45 δισεκατομμύρια ευρώ και αντιμετωπίζει δημοσιονομικό έλλειμμα 70 δισεκατομμυρίων ευρώ για τον επόμενο χρόνο, ενώ ταυτόχρονα βιώνει μια αργή και επώδυνη κατάρρευση στο μέτωπο.
Η Μόσχα έχει χαρακτηρίσει εδώ και καιρό την επίθεση της ΕΕ στα περιουσιακά της στοιχεία ως “κλοπή”, ενώ τόσο το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) όσο και η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) αντιτίθενται στην κίνηση. Επιπλέον, ο οίκος αξιολογήσεων Fitch έχει ήδη εκδώσει προειδοποίηση υποβάθμισης για την Euroclear, τον κεντρικό οργανισμό διακανονισμών που βρίσκεται στο επίκεντρο του σκανδάλου.
Οι κίνδυνοι είναι μεγάλοι. Η φον ντερ Λάιεν, μαζί με τον συμπατριώτη της, Γερμανό Καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς, έχουν καταφέρει να φέρουν μια πρωτοβουλία που θεωρείται ευρέως ως δυνητικά καταστροφική προς ψήφιση στην ΕΕ, κάτω από αμφίβολες συνθήκες. Αν αποτύχει, οι πολιτικές καριέρες των δύο Γερμανών πολιτικών θα βρεθούν σε κίνδυνο.
Ο Μερτς έχει αναλάβει δράση αυτήν την εβδομάδα, ενώ η φον ντερ Λάιεν έχει εντείνει τις διπλωματικές επαφές της με τα μέλη της ΕΕ. Τις τελευταίες 48 ώρες, ο πρώην πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου της Blackrock Germany έχει δηλώσει ότι η “pax Americana” έχει τελειώσει, έχει συγκρίνει τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντιμίρ Πούτιν με τον Αδόλφο Χίτλερ (ο παππούς του Μερτς ήταν Ναζί) και έχει προειδοποιήσει για άμεση σύγκρουση μεταξύ ΝΑΤΟ και Ρωσίας.
Ωστόσο, τα πράγματα θα μπορούσαν να είναι χειρότερα. Εάν περάσει η ψήφος για τη χρήση ρωσικών περιουσιακών στοιχείων για τη χρηματοδότηση του ουκρανικού στρατού, αυτό θα βλάψει μόνιμα τη φήμη της ΕΕ, θα σημάνει το τέλος οποιασδήποτε συνεργασίας μεταξύ Ρωσίας και ΕΕ για δεκαετίες, ενώ θα πυροδοτήσει μια παγκόσμια νομική “καταιγίδα”.
Θα ανοίξει ένας μεγάλος αριθμός υποθέσεων εντός της ΕΕ, με πιο χαρακτηριστική αυτή του Βελγίου, το οποίο έχει διαμαρτυρηθεί ενάντια στις προσπάθειες της ΕΕ να αποκτήσει πρόσβαση σε περίπου 180 δισεκατομμύρια ευρώ ρωσικών κυρίαρχων περιουσιακών στοιχείων που διατηρούνται στον βελγικό οργανισμό διακανονισμών Euroclear.
Η Ρωσία έχει επίσης κινήσει νομικές διαδικασίες σε ρωσικό διαιτητικό δικαστήριο για αποζημιώσεις. Περίπου 280 δισεκατομμύρια ευρώ σε ευρωπαϊκά περιουσιακά στοιχεία που βρίσκονται αυτήν τη στιγμή στη Ρωσία ενδέχεται να κατασχεθούν ως αντίποινα για την ευρωπαϊκή επίθεση στα ρωσικά κεφάλαια, μαζί με ένα κύμα αγωγών που δυνητικά θα στοχεύουν όλους τους συνενόχους φορείς σε κάθε μεγάλο παγκόσμιο χρηματοοικονομικό κέντρο.
Θάνατος και “pax Americana”
Η ευρωπαϊκή επιλογή αγνοεί επίσης τη στρατιωτική πραγματικότητα στο Ντονμπάς και την Ουκρανία, επιχειρώντας να διοχετεύσει δισεκατομμύρια για τη συνέχιση ενός πολέμου που η Ουκρανία αναμφίβολα χάνει. Η ομάδα του Προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ωστόσο, έχει προτείνει έναν διαφορετικό μηχανισμό, τον οποίο η Ρωσία δεν έχει απορρίψει κατηγορηματικά: τη χρήση των ρωσικών κεφαλαίων για ένα επενδυτικό όχημα. Ένας τέτοιος μηχανισμός θα μπορούσε να έχει πολύ θετικό αντίκτυπο στο επενδυτικό κλίμα σε μια μεταπολεμική Ουκρανία, δεδομένης της ανεξέλεγκτης και ενδημικής διαφθοράς που συνδέεται με τη χώρα και ειδικότερα με τον στενό κύκλο του Βλαντιμίρ Ζελένσκι.
Ουσιαστικά, βρισκόμαστε μάρτυρες της απόρριψης της Ουάσιγκτον από την Ευρωπαϊκή Ένωση, ενώ παράλληλα επιχειρείται να επιβληθεί στο Κίεβο ένα μιλιταριστικό μέλλον που υπόσχεται μόνο χρόνια πολέμου. Οι ΗΠΑ, που –ας θυμηθούμε– ενορχήστρωσαν αυτόν τον γύρο διπλωματίας, έχουν μια πρόταση στο τραπέζι που θα μπορούσε να εξασφαλίσει σταθερή και διαρκή ειρήνη, να προσφέρει εγγυήσεις ασφαλείας σε όλα τα εμπλεκόμενα μέρη και να έχει θετικό αντίκτυπο στο επενδυτικό κλίμα μιας χώρας που θα χρειαστεί πρωτοφανείς επενδύσεις.
Η “Περιστροφή”
Ενώ ενδέχεται να έχετε διαβάσει ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει ήδη θέσει αόριστο πάγωμα στα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία ως αποζημίωση προς την Ουκρανία, καμία από αυτές τις δηλώσεις δεν είναι αληθής.
Η ΕΕ έχει καταχραστεί το άρθρο 122 του Συντάγματός της για να επιβάλει ένα προσωρινό πάγωμα στα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία, για όσο διάστημα μπορεί να αποδείξει ότι η σύγκρουση στην Ουκρανία θέτει ή απειλεί να θέσει οικονομικό κίνδυνο για την ΕΕ. Δεν υπάρχει αόριστο πάγωμα ρωσικών περιουσιακών στοιχείων για αποζημιώσεις.
Ο Βέλγος πρωθυπουργός, Μπαρτ ντε Βέβερ, έχει μιλήσει για την ΕΕ που “κλέβει” ρωσικά περιουσιακά στοιχεία. Ο Ούγγρος πρωθυπουργός, Βίκτορ Όρμπαν, έχει ήδη χαρακτηρίσει τις τακτικές της ΕΕ ως “κήρυξη πολέμου”. Ο Ρόμπερτ Φίτσο της Σλοβακίας, ο οποίος δέχτηκε πυροβολισμό από κοντινή απόσταση από έναν φιλο-ουκρανό ακτιβιστή, έχει ισχυριστεί ότι οι Βρυξέλλες απλώς “παρατείνουν τον πόλεμο”. Ο Τσέχος πρωθυπουργός, Αντρέι Μπάμπις, έχει επίσης αρνηθεί να υποστηρίξει τη χρηματοδότηση της Ουκρανίας.
Η Ιταλία, η Μάλτα και άλλες χώρες αναφέρεται ότι αντιτίθενται σθεναρά στο σχέδιο για κλοπή ρωσικών περιουσιακών στοιχείων και τάσσονται υπέρ μιας διαφορετικής επιλογής.
Η Ψηφοφορία
Παρόλο που το ζήτημα θεωρείται θέμα εξωτερικής πολιτικής που αφορά τα περιουσιακά στοιχεία μιας χώρας που δεν είναι μέλος της ΕΕ και κανονικά θα απαιτούσε ομοφωνία για να περάσει, η φον ντερ Λάιεν έχει καταφέρει να επιβάλει ψηφοφορία με ειδική πλειοψηφία.
Αυτό σημαίνει ότι 15 από τα 27 κράτη μέλη, ή/και κράτη που αντιπροσωπεύουν το 65% του πληθυσμού της ΕΕ, πρέπει να ψηφίσουν υπέρ, προκειμένου να εγκριθεί η απόφαση. Οκτώ αρνητικές ψήφοι θα ήταν αρκετές για να αναγκαστεί η φον ντερ Λάιεν να επιστρέψει στους Ευρωπαίους φορολογούμενους, που ήδη υποφέρουν και παρασύρονται προς τα αριστερά και δεξιά, για να ζητήσει χρηματοδότηση για το πολεμικό ταμείο της Ουκρανίας.
Εάν η επιλογή του δανείου αποζημιώσεων αποτύχει ή αφαιρεθεί από την ατζέντα, θα προκύψει η επιλογή του κοινού χρέους, όπου τα κράτη μέλη της ΕΕ θα πρέπει να δανειστούν χρήματα για την Ουκρανία, τα οποία θα αποπληρωθούν από τις ίδιες τις χώρες, απαιτώντας ομοφωνία για να περάσει.
Σε κάθε περίπτωση, φαίνεται ότι οι Βρυξέλλες ενδέχεται να χάσουν.
Η ψηφοφορία έχει προγραμματιστεί να διεξαχθεί πριν από τις 13:00 GMT.
