Οι εξαγωγές της Ινδίας παρουσίασαν εντυπωσιακή αύξηση κατά σχεδόν 20% τον Νοέμβριο σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος, καταγράφοντας την ταχύτερη ανάπτυξη των τελευταίων τριών ετών. Η άνοδος αυτή οφείλεται κυρίως στις εξαγωγές προς τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Κίνα, σε μια περίοδο όπου πολλές χώρες παλεύουν να προστατεύσουν τις εξαγωγές τους από τις επιπτώσεις των αυστηρών αμερικανικών δασμών που επέβαλε ο πρόεδρος Donald Trump. Ενδεικτικό της κατάστασης είναι ότι νωρίτερα εντός του έτους, οι ΗΠΑ επέβαλαν επιπλέον δασμό 25% στην Ινδία ως αντίποινα για τις συνεχείς αγορές ρωσικού πετρελαίου, ανεβάζοντας τους συνολικούς δασμούς στο 50%.
Η αύξηση των ινδικών εξαγωγών τον Νοέμβριο συμπίπτει με την Κίνα, η οποία κατέγραψε πλεόνασμα στο εμπορικό της ισοζύγιο άνω του 1 τρισεκατομμυρίου δολαρίων, αντανακλώντας εν μέρει την αναδιαμόρφωση των παγκόσμιων εμπορικών ροών εξαιτίας των εμπορικών πολέμων που διεξάγει η κυβέρνηση Trump. Τα στοιχεία των εξαγωγών, τα οποία ανακοινώθηκαν αυτή την εβδομάδα από το Υπουργείο Εμπορίου και Βιομηχανίας της Ινδίας, υποδεικνύουν ισχυρή ζήτηση για ινδικά αγαθά και την επιτυχή εφαρμογή μιας στρατηγικής διαφοροποίησης σε νέες εξαγωγικές αγορές, μια προσέγγιση που υιοθετούν και άλλες χώρες για να μειώσουν την εξάρτησή τους από τις ΗΠΑ.
Οι ινδικές εξαγωγές αγαθών τον Νοέμβριο 2025 αποτιμήθηκαν στα 38,13 δισεκατομμύρια δολάρια, σημειώνοντας αύξηση περίπου 19,4% σε ετήσια βάση. Αυτή η εξέλιξη αποτελεί αντιστροφή της μείωσης 11,8% που είχε καταγραφεί τον Οκτώβριο, όταν οι εξαγωγές έφτασαν τα 34,38 δισεκατομμύρια δολάρια. Οι εισαγωγές, ιδιαίτερα χρυσού, πετρελαίου και άνθρακα, μειώθηκαν επίσης κατά 1,88%, συμβάλλοντας στη μείωση του ελλείμματος στο εμπορικό ισοζύγιο αγαθών της Ινδίας στα περίπου 24,5 δισεκατομμύρια δολάρια, το χαμηλότερο επίπεδο από τον Ιούνιο. Τον Οκτώβριο, το εμπορικό έλλειμμα είχε φτάσει τα 41,68 δισεκατομμύρια δολάρια. Βασικοί μοχλοί για τις ισχυρές εξαγωγές περιλάμβαναν μηχανολογικά προϊόντα, ηλεκτρονικά είδη και φαρμακευτικά προϊόντα.
Παρά τις νέες δασμολογικές επιβαρύνσεις, οι εξαγωγές προς τις ΗΠΑ – τον μεγαλύτερο μεμονωμένο προορισμό – αυξήθηκαν κατά 22% τον Νοέμβριο, φτάνοντας περίπου τα 7 δισεκατομμύρια δολάρια. Οι πιο υγιείς εξαγωγικοί τομείς ήταν οι μηχανολογικοί, τα ηλεκτρονικά, η κοσμηματοποιία και τα πολύτιμα πετράδια, καθώς και τα φαρμακευτικά προϊόντα. “Η Ινδία έχει διατηρήσει την αντοχή της στις εξαγωγές προς τις ΗΠΑ παρά τους δασμούς”, δήλωσε ο Γραμματέας Εμπορίου Rajesh Agrawal. Παράλληλα, οι αποστολές προς την Κίνα αυξήθηκαν κατά 90% σε ετήσια βάση, φτάνοντας τα 2,2 δισεκατομμύρια δολάρια. Η Κίνα κατέγραψε αισθητά υψηλότερες ινδικές εισαγωγές, με τα ηλεκτρονικά και τα μηχανολογικά προϊόντα να παρουσιάζουν σημαντικές αυξήσεις. Το Υπουργείο Εμπορίου πρόσθεσε ότι οι εξαγωγές προς την Ισπανία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και την Τανζανία συνέβαλαν επίσης στην ανάπτυξη.
Οι αριθμοί του Νοεμβρίου περιλαμβάνουν πωλήσεις ινδικών αγαθών που δεν υπόκεινται σε αμερικανικούς εμπορικούς δασμούς, δήλωσε ο Sambit Bhattacharyya, καθηγητής οικονομικών στο Πανεπιστήμιο του Sussex στο Ηνωμένο Βασίλειο. “Οι εξαγωγές ηλεκτρονικών και φαρμακευτικών προϊόντων της Ινδίας προς τις ΗΠΑ αυξήθηκαν, και αυτές οι κατηγορίες προϊόντων εξαιρούνται από τους δασμούς. Επιπλέον, το τσάι, ο καφές, τα μπαχαρικά και άλλα τρόφιμα προστέθηκαν στη λίστα εξαιρέσεων, και όλα αυτά παρουσιάζουν σταθερή ανάπτυξη.” Αναλυτές, ωστόσο, επισημαίνουν ότι οι συνεχείς υγιείς εξαγωγές προς τις ΗΠΑ σηματοδοτούν ότι οι εμπορικοί εταίροι αναμένουν την τελική χαλάρωση των δασμών σε άλλα αγαθά, καθώς οι δύο χώρες εργάζονται ακόμα για την επίτευξη εμπορικής συμφωνίας. Τον Νοέμβριο, για παράδειγμα, η Νέο Δελχί και η Ουάσινγκτον υπέγραψαν μακροπρόθεσμη σύμβαση βάσει της οποίας οι κρατικές ινδικές εταιρείες IOC, BPCL και HPCL θα αγοράζουν 2,2 εκατομμύρια μετρικούς τόνους υγροποιημένου αερίου πετρελαίου (LPG) από τις ΗΠΑ ετησίως, ποσότητα που αντιστοιχεί στο 10% των συνολικών εισαγωγών LPG της Ινδίας. Ο Bhattacharyya εκτιμά ότι “η Ινδία συνεργάζεται με τις ΗΠΑ για τη διασφάλιση μιας εμπορικής συμφωνίας, και αναμένεται ότι οι μέσοι δασμοί θα μειωθούν και θα υπάρξουν περισσότερες εξαιρέσεις. Ως εκ τούτου, είναι πιθανό να υπάρξουν περισσότερες παραχωρήσεις από την πλευρά των ΗΠΑ. Φαίνεται ότι οι Αμερικανοί αγοραστές παραμένουν αισιόδοξοι για τους Ινδούς προμηθευτές τους, και οι ινδικές εξαγωγές παραμένουν ανταγωνιστικές στην αμερικανική αγορά.”
Η Ινδία αντιστέκεται επίσης στην πίεση των ΗΠΑ να ανοίξει ευαίσθητους τομείς όπως η γεωργία και τα γαλακτοκομικά προϊόντα για εισαγωγές από τις ΗΠΑ, επιμένοντας στην προστασία των αγροτών της και στη μη “υποταγή” στις απαιτήσεις για δασμούς, ενώ ο Trump ζητά μεγαλύτερη πρόσβαση στην αγορά. Τον Ιούλιο, η Ινδία και το Ηνωμένο Βασίλειο υπέγραψαν τη Συνολική Συμφωνία Οικονομικού και Εμπορικού Εταιρισμού, με την οποία μειώθηκαν οι δασμοί. Πέρυσι, η Ινδία υπέγραψε επίσης τη Συμφωνία Εμπορίου και Οικονομικής Συνεργασίας με τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ζώνης Ελευθέρων Συναλλαγών – Ελβετία, Νορβηγία, Ισλανδία και Λιχτενστάιν – μέσω της οποίας συνδέθηκαν αγορές με αντάλλαγμα επενδύσεις. Η Ινδία βρίσκεται σε συνομιλίες με το Μεξικό για την αντιμετώπιση των δασμολογικών πολιτικών εκεί και τη δημιουργία νέων εξαγωγικών διαδρόμων. Η Γερουσία του Μεξικού ενέκρινε την Τετάρτη την αύξηση των δασμών έως και 50% από τον Ιανουάριο στις εισαγωγές από την Ινδία και άλλες χώρες, μια κίνηση που αναλυτές θεωρούν ότι αποσκοπεί στην κατευνασμό της Ουάσινγκτον. Η Ινδία έχει επίσης εμπορικές συνομιλίες με το Ομάν. “Η Ινδία θα επιδιώξει επίσης τη διαφοροποίηση σε ευρασιατικές και κεντροασιατικές αγορές”, δήλωσε ο Bhattacharyya.
Ο Bhattacharyya απέδωσε επίσης την αύξηση των εξαγωγών τον Νοέμβριο στη μερική υποτίμηση του ινδικού νομίσματος έναντι του δολαρίου. “Το ρούπι υποτιμήθηκε έναντι του δολαρίου, γεγονός που αντιστάθμισε εν μέρει τις αρνητικές επιπτώσεις του δασμού στην ανταγωνιστικότητα τιμών των ινδικών εξαγωγών.” Επισήμανε ότι “τα αναφερόμενα στοιχεία αφορούν την ετήσια ανάπτυξη, δηλαδή τις εξαγωγές του Νοεμβρίου 2025 σε σύγκριση με τον Νοέμβριο του 2024. Ο Νοέμβριος του 2024 ήταν ο μήνας της κρίσης στην Ερυθρά Θάλασσα, η οποία είχε αρνητικό αντίκτυπο στις εξαγωγές προς τις ΗΠΑ. Επομένως, τα στοιχεία ανάπτυξης των εξαγωγών του Νοεμβρίου 2025 ενδέχεται να φαίνονται υπερβολικά αισιόδοξα λόγω μιας χαμηλής βάσης.”
Η Κίνα διατήρησε την αύξηση των εξαγωγών της το 2025, επιτρέποντας στη χώρα να καταγράψει εμπορικό πλεόνασμα άνω του 1 τρισεκατομμυρίου δολαρίων. Νωρίτερα εντός του έτους, οι ΗΠΑ είχαν επιβάλει δασμούς 145% στα κινεζικά αγαθά, πριν τους μειώσουν για να διευκολύνουν τις εμπορικές διαπραγματεύσεις. Το Πεκίνο έχει αντιμετωπίσει την αντιπαράθεση αυξάνοντας τις εξαγωγές σε αγορές εκτός ΗΠΑ. Ισχυρή ζήτηση από την Ευρώπη, τη Νοτιοανατολική Ασία και άλλες ασιατικές αγορές για ηλεκτρονικά, ηλεκτρικά αυτοκίνητα και σπάνιες γαίες, μεταξύ άλλων, έχουν αντισταθμίσει τη μείωση των αποστολών προς τις ΗΠΑ που προκλήθηκε από τον εμπορικό πόλεμο. Οι εξαγωγές της Κίνας προς την Ευρωπαϊκή Ένωση παρουσίασαν επίσης ισχυρή ανάπτυξη, αυξημένες κατά 14,8% σε ετήσια βάση τον Νοέμβριο, και 8,2% στις εξαγωγές προς χώρες της Νοτιοανατολικής Ασίας. Για τους πρώτους 11 μήνες του 2025, το πλεόνασμα αγαθών της Κίνας αυξήθηκε κατά 21,7% σε ετήσια βάση, με τα προϊόντα υψηλής τεχνολογίας να οδηγούν μεγάλο μέρος της επέκτασης. Οι αποστολές σε αυτή την κατηγορία αυξήθηκαν 5,4% ταχύτερα από τις συνολικές εξαγωγές. Το Βιετνάμ έχει επίσης καταγράψει αυξήσεις στις εξαγωγές του το 2025, με το εμπορικό του πλεόνασμα με τις ΗΠΑ να φτάνει τα 121,6 δισεκατομμύρια δολάρια κατά την ίδια περίοδο, παρά τους δασμούς 20% που επιβλήθηκαν στα αγαθά του από την κυβέρνηση Trump. Τον Νοέμβριο, οι εξαγωγές του Βιετνάμ προς τις ΗΠΑ αυξήθηκαν κατά 22,5% σε ετήσια βάση, ξεπερνώντας την αύξηση 15,1% στις αποστολές προς άλλες αγορές, σύμφωνα με επίσημα στατιστικά στοιχεία.
Υπάρχει αυξημένη δυναμική σε πολυμερείς και διμερείς εμπορικές διαπραγματεύσεις, καθώς οι χώρες αναζητούν εναλλακτικές λύσεις στην αμερικανική αγορά. Ο Bhattacharyya αναφέρει ότι “οι χώρες επιδιώκουν να διαφοροποιηθούν από τις ΗΠΑ προς ασιατικές αγορές όπως η Κίνα, η Ιαπωνία και η ASEAN. Οι εμπορικές συμφωνίες αποτελούν έναν τρόπο διασφάλισης του εμπορίου και μείωσης της εμπορικής αβεβαιότητας. Η παροχή κινήτρων για επενδύσεις και το άνοιγμα των αγορών είναι επίσης άλλος ένας τρόπος διασφάλισης του εμπορίου.” Η ΕΕ έχει υπογράψει εμπορικές συμφωνίες με το μπλοκ της Λατινικής Αμερικής Mercosur, το Μεξικό και την Ινδονησία. Οι συμφωνίες περιλαμβάνουν τη μείωση ή την κατάργηση των περισσότερων δασμών σε αγαθά, τη διεύρυνση της πρόσβασης στις αγορές για βιομηχανικές και γεωργικές εξαγωγές, καθώς και περιβαλλοντικές και εργασιακές δεσμεύσεις. Ο βόρειος γείτονας των ΗΠΑ, ο Καναδάς, έχει επίσης εκφράσει την επιθυμία του να συνάψει νέες εμπορικές συμφωνίες, αφού βρέθηκε υπό πίεση από την “δασμολογική επίθεση” του Trump. Τον Νοέμβριο, ο Καναδάς και τα ΗΑΕ υπέγραψαν μια Συμφωνία Προώθησης και Προστασίας Επενδύσεων, σχεδιασμένη να προωθήσει και να προστατεύσει τις επενδύσεις μεταξύ των δύο χωρών, ενώ συμφώνησαν επίσης να ξεκινήσουν διαπραγματεύσεις για τη σύναψη εμπορικής συμφωνίας μεταξύ τους. Ο πρωθυπουργός του Καναδά, Mark Carney, έχει δηλώσει στο παρελθόν ότι ο Καναδάς στοχεύει να διπλασιάσει τις εξαγωγές του εκτός ΗΠΑ την επόμενη δεκαετία.
