Η Νότια Αφρική προχώρησε στη σύλληψη και απέλαση επτά υπηκόων από την Κένυα, οι οποίοι εργάζονταν παράνομα σε κέντρο επεξεργασίας αιτήσεων ασύλου, στο πλαίσιο ενός αμφιλεγόμενου προγράμματος των Ηνωμένων Πολιτειών που αφορά αποκλειστικά λευκούς Αφρικάνερ. Οι συλλήψεις αυτές, που πραγματοποιήθηκαν στο Γιοχάνεσμπουργκ, έπειτα από πληροφορίες που έδειχναν ότι οι Κενυάτες είχαν εισέλθει στη χώρα με τουριστικές βίζες και ανέλαβαν εργασία, ενώ το Υπουργείο Εσωτερικών της Νότιας Αφρικής είχε προηγουμένως απορρίψει αιτήσεις εργασιακών βίζα για τις ίδιες θέσεις.
Οι επτά αλλοδαποί θα αντιμετωπίσουν πενταετή απαγόρευση επανεισόδου στη Νότια Αφρική. Η επιχείρηση αυτή έχει προκαλέσει νέα διπλωματική διαμάχη μεταξύ της Πρετόρια και της Ουάσινγκτον, προσθέτοντας στις εντάσεις που έχουν κλιμακωθεί κατά τη διάρκεια του 2025, λόγω των ευρέως απορριφθέντων ισχυρισμών του Προέδρου των ΗΠΑ, Donald Trump, ότι οι λευκοί Νοτιοαφρικανοί αντιμετωπίζουν “γενοκτονία” και φυλετικές διώξεις.
Το Υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ δήλωσε ότι “η παρέμβαση στις επιχειρήσεις παροχής ασύλου μας είναι απαράδεκτη” και ζήτησε άμεση διευκρίνιση. Σύμφωνα με αναφορές, δύο υπάλληλοι της αμερικανικής κυβέρνησης κρατήθηκαν σύντομα κατά τη διάρκεια της επιδρομής, αν και η νοτιοαφρικανική ανακοίνωση διευκρίνισε ότι δεν συνελήφθησαν Αμερικανοί αξιωματούχοι.
Οι Κενυάτες εργάζονταν για κέντρα επεξεργασίας που διευθύνονταν από τους Amerikaners, μια ομάδα λευκών Νοτιοαφρικανών, και την RSC Africa, έναν οργανισμό υποστήριξης προσφύγων με έδρα την Κένυα, ο οποίος λειτουργεί από την Church World Service. Αυτοί οι οργανισμοί χειρίζονται τις αιτήσεις για το πρόγραμμα του Trump, το οποίο έχει φέρει μικρό αριθμό λευκών Νοτιοαφρικανών στις ΗΠΑ φέτος. Το Υπουργείο Διεθνών Σχέσεων και Συνεργασίας της Νότιας Αφρικής ανέφερε ότι η παρουσία ξένων αξιωματούχων που συντονίζονται με εργαζόμενους χωρίς άδεια “εγείρει σοβαρά ερωτήματα σχετικά με την πρόθεση και το διπλωματικό πρωτόκολλο”, και έχουν ξεκινήσει επίσημες επαφές τόσο με τις ΗΠΑ όσο και με την Κένυα.
Ο Trump είχε εγκαινιάσει το πρόγραμμα επανεγκατάστασης τον Φεβρουάριο μέσω εκτελεστικού διατάγματος με τίτλο “Αντιμετώπιση Εξωφρενικών Ενεργειών της Δημοκρατίας της Νότιας Αφρικής”, διακόπτοντας κάθε βοήθεια από τις ΗΠΑ και δίνοντας προτεραιότητα στους πρόσφυγες Αφρικάνερ, τους οποίους ισχυρίζεται ότι αντιμετωπίζουν κρατική διάκριση. Τον Σεπτέμβριο, όρισε ιστορικά χαμηλό όριο προσφύγων στις 7.500 για το 2026, με τις περισσότερες θέσεις να προορίζονται για λευκούς Νοτιοαφρικανούς.
Ειδικοί εκτιμούν ότι η αντίθεση στον τρόπο που ο Trump αντιμετωπίζει τους λευκούς Νοτιοαφρικανούς πρόσφυγες σε σχέση με πρόσφυγες άλλων φυλών από άλλες χώρες, δείχνει μια “διαστρεβλωμένη ειλικρίνεια” σχετικά με τη συμπεριφορά και την κοσμοθεωρία του Trump. Η κυβέρνηση της Νότιας Αφρικής απορρίπτει κατηγορηματικά τους ισχυρισμούς περί διώξεων, αναφέροντας ότι οι Αφρικάνερ είναι μεταξύ των “πιο προνομιούχων οικονομικά” πολιτών της χώρας. Μεγάλες οργανώσεις Αφρικάνερ απέρριψαν επίσης την προσφορά του Trump, δηλώνοντας ότι η μετανάστευση θα σήμαινε “θυσία της πολιτιστικής ταυτότητας των απογόνων τους”.
Οι σχέσεις μεταξύ των δύο χωρών έχουν επιδεινωθεί σημαντικά φέτος. Ο Trump είχε απελάσει τον πρεσβευτή της Νότιας Αφρικής τον Μάρτιο, μποϊκόταρε τη σύνοδο κορυφής της G20 στο Γιοχάνεσμπουργκ τον Νοέμβριο, και τον προηγούμενο μήνα απέκλεισε τη Νότια Αφρική από τη συμμετοχή στην G20 του Μαϊάμι το 2026, χαρακτηρίζοντάς την “μη χώρα άξια συμμετοχής οπουδήποτε” σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Μόλις μία ημέρα πριν από τις συλλήψεις, η Νότια Αφρική είχε καταδικάσει τον αποκλεισμό της από την G20 ως “προσβολή στον πολυμερισμό”.
