Μια συναρπαστική ανακάλυψη που αλλάζει όλα όσα ξέραμε για την ιστορία του μεταξιού έφεραν στο φως Κινέζοι επιστήμονες στο Ουζμπεκιστάν. Ενώ μέχρι σήμερα πιστεύαμε ότι η τεχνολογία παραγωγής μεταξιού εξαπλώθηκε από την Κίνα μέσω του Δρόμου του Μεταξιού τον 2ο αιώνα π.Χ., νέα ευρήματα δείχνουν ότι η διαδικασία ήταν ήδη γνωστή στην περιοχή σχεδόν 2.000 χρόνια νωρίτερα.
Η ερευνητική ομάδα, με επικεφαλής τον Zhou Xinying από την Κινεζική Ακαδημία Επιστημών, εντόπισε σε ανασκαφές στον αρχαιολογικό χώρο Sapallitepa, κατά μήκος του ποταμού Surkhan, τρία αρχαία κουκούλια μεταξοσκώληκα. Οι αναλύσεις με ραδιοάνθρακα έδειξαν ότι τα κουκούλια χρονολογούνται μεταξύ 1940 και 1765 π.Χ., αποτελώντας τα παλαιότερα δείγματα εκτρεφόμενου μεταξοσκώληκα που έχουν βρεθεί εκτός Κίνας.
Το πιο εντυπωσιακό στοιχείο δεν είναι μόνο τα κουκούλια, αλλά και η ανακάλυψη κάρβουνου από μουριά, το οποίο ανήκει στο είδος της κινεζικής λευκής μουριάς. Εφόσον η μουριά είναι η βασική τροφή για τον μεταξοσκώληκα, οι επιστήμονες κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι οι αρχαίοι πληθυσμοί στο σημερινό Ουζμπεκιστάν είχαν ήδη αναπτύξει ένα ολοκληρωμένο σύστημα εκτροφής και παραγωγής μεταξιού από το 2.000 π.Χ. περίπου.
Πώς όμως έφτασε αυτή η τεχνογνωσία τόσο μακριά, πολύ πριν την ίδρυση του επίσημου Δρόμου του Μεταξιού; Οι αρχαιολόγοι στρέφουν τώρα το βλέμμα τους προς τη Νότια Ασία. Λόγω της ανεύρεσης υπολειμμάτων από εσπεριδοειδή που συνδέονται με τους πρόποδες των Ιμαλαΐων και την κοιλάδα του Ινδού, η επικρατέστερη θεωρία είναι ότι η τεχνολογία μεταφέρθηκε μέσω μιας διαδρομής στις νότιες πλαγιές των Ιμαλαΐων. Οι μελλοντικές έρευνες αναμένεται να ρίξουν περισσότερο φως σε αυτό το αρχαίο μυστήριο της προϊστορικής παγκοσμιοποίησης.