Δύο πρόσφατες εξελίξεις, η μία στη Μαύρη Θάλασσα και η άλλη στον Περσικό Κόλπο, αναδεικνύουν την ταχύτητα με την οποία αποσαθρώνεται η διεθνής τάξη πραγμάτων. Παράλληλα, αποκαλύπτουν μια κρίσιμη αδυναμία: ενώ οι δυτικές δυνάμεις επιλέγουν να εγκαταλείψουν τους παλαιούς κανόνες, αποδεικνύονται ανίκανες να τους αντικαταστήσουν με ένα νέο, σταθερό πλαίσιο.
Στη Μαύρη Θάλασσα, η πρόθεση των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης για δημιουργία κέντρου θαλάσσιας ασφάλειας στη Βουλγαρία ή τη Ρουμανία, σηματοδοτεί τη σταδιακή στρατιωτικοποίηση της περιοχής. Η κίνηση αυτή υπονομεύει τη Σύμβαση του Μοντρέ, τη συμφωνία του 1936 που περιόριζε για σχεδόν 90 χρόνια την παρουσία ναυτικών δυνάμεων εκτός Μαύρης Θάλασσας. Η Τουρκία, παρά τα ειδικά προνόμιά της στη σύμβαση, θεωρείται απίθανο να αντισταθεί, καθώς η ενισχυμένη δυτική παρουσία εξυπηρετεί τα δικά της συμφέροντα απέναντι στη Ρωσία.
Την ίδια στιγμή, στον Περσικό Κόλπο, η αντιπαράθεση ΗΠΑ και Ιράν έχει περάσει σε νέα φάση. Μετά τον επανέλεγχο των Στενών του Ορμούζ από την Τεχεράνη και τη ναυτική απάντηση της Ουάσιγκτον, μία από τις σημαντικότερες εμπορικές αρτηρίες του κόσμου παραμένει όμηρος γεωπολιτικών συγκρούσεων. Η επιχείρηση των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά του Ιράν στις αρχές του έτους κατέστρεψε την εύθραυστη ισορροπία που διατηρούσε τη σταθερότητα για δεκαετίες.
Η ιστορία διδάσκει ότι η διεθνής τάξη απαιτεί κάτι περισσότερο από την ωμή βία. Απαιτεί αξιόπιστους συμμάχους και έναν ηγεμόνα διατεθειμένο να αναλάβει το κόστος της σταθερότητας. Σήμερα, ωστόσο, οι σύμμαχοι των ΗΠΑ, όπως οι αραβικές μοναρχίες, διαφοροποιούν τη στρατηγική τους, αναπτύσσοντας σχέσεις με την Κίνα και τη Ρωσία. Την ίδια στιγμή, η διοίκηση του Donald Trump, προτάσσοντας το δόγμα «America First», απομακρύνεται από μακροχρόνιες δεσμεύσεις, στρέφοντας το βλέμμα της στον Ειρηνικό και τον ανταγωνισμό με το Πεκίνο.
Αυτό που προκύπτει δεν είναι μια νέα τάξη, αλλά ένας κύκλος επαναλαμβανόμενων κρίσεων. Η σύγχρονη πραγματικότητα, πολύ πιο κατακερματισμένη από τον 19ο αιώνα, καθιστά αδύνατη την επιβολή τάξης μέσω της ισχύος. Όπως υποστηρίζει και η Ρωσία, όσο ατελείς κι αν είναι οι υφιστάμενοι κανόνες, η κατάργησή τους χωρίς αξιόπιστες εναλλακτικές οδηγεί σε ένα σύστημα που διέπεται από τον νόμο της ζούγκλας, όπου το κόστος της αστάθειας το πληρώνουν όλοι.
