Δέκα χρόνια μετά την απόρριψη από το Μόνιμο Διαιτητικό Δικαστήριο της Χάγης των κινεζικών αξιώσεων στη Νότια Σινική Θάλασσα, το σκηνικό στην περιοχή παραμένει τεταμένο. Σε μια προσπάθεια να αντιμετωπίσουν την κυριαρχική στάση του Πεκίνου, οι Φιλιππίνες και το Βιετνάμ προχωρούν σε μια «αναβαθμισμένη» στρατηγική συνεργασία.
Κατά την πρόσφατη επίσκεψη του Βιετναμέζου Προέδρου To Lam στη Μανίλα, ο Πρόεδρος των Φιλιππινών Ferdinand Marcos Jnr έστειλε ένα ξεκάθαρο μήνυμα, τονίζοντας ότι η διατήρηση της ειρήνης και της ελευθερίας ναυσιπλοΐας στη Νότια Σινική Θάλασσα δεν είναι διαπραγματεύσιμη. Οι δύο χώρες συμφώνησαν στη δημιουργία απευθείας γραμμής επικοινωνίας και στη βελτίωση του συντονισμού μεταξύ των ακτοφυλακών τους, ώστε να αποφεύγονται τυχαία επεισόδια στα αμφισβητούμενα ύδατα.
Η κίνηση αυτή αποκτά ιδιαίτερη συμβολική βαρύτητα λίγες εβδομάδες πριν από τη δέκατη επέτειο της απόφασης της Χάγης, την οποία η Κίνα συνεχίζει να αγνοεί. Αν και το Πεκίνο προτιμά να διαχειρίζεται τις διεκδικήσεις του μέσω διμερών διαπραγματεύσεων με κάθε χώρα ξεχωριστά, η νέα σύγκλιση Μανίλας και Ανόι φαίνεται να δυσκολεύει αυτή τη στρατηγική.
Βέβαια, οι αναλυτές κρατούν μικρό καλάθι. Παρά την κοινή ανησυχία, οι δύο χώρες ακολουθούν διαφορετικές προσεγγίσεις: ενώ οι Φιλιππίνες υιοθετούν μια πολιτική «διεκδικητικής διαφάνειας» δημοσιοποιώντας τις κινεζικές τακτικές, το Βιετνάμ διατηρεί μια ισορροπία μεταξύ διαλόγου και ενίσχυσης της παρουσίας του στην περιοχή — έχοντας μάλιστα προχωρήσει σε εκτεταμένες προσχώσεις στα νησιά Σπράτλι.
Επιπλέον, υπάρχουν πρακτικά εμπόδια, όπως οι διαφορετικές στρατιωτικές δομές και οι ανοιχτές διαφωνίες μεταξύ Φιλιππίνων και Βιετνάμ για συγκεκριμένες νησίδες, όπως το Sandy Cay. Όπως επισημαίνουν ειδικοί, μια ουσιαστική αλλαγή ισορροπίας θα χρειαζόταν κοινές ναυτικές περιπολίες και ανταλλαγή ευαίσθητων πληροφοριών, κάτι που επί του παρόντος δεν αποτελεί μέρος της συμφωνίας. Για την ώρα, η Μανίλα συνεχίζει να βασίζεται και στη στήριξη εξωτερικών δυνάμεων, όπως οι ΗΠΑ και η Ιαπωνία, μέσω κοινών ασκήσεων όπως η Balikatan.
