Η πρόσφατη ανακοίνωση της ισραηλινής κυβέρνησης στις 3 Δεκεμβρίου, σχετικά με το άνοιγμα της διόδου Ράφα προς την Αίγυπτο “τις επόμενες ημέρες”, ώστε Παλαιστίνιοι να εγκαταλείψουν τη Γάζα μετά από μήνες, πλαισιώθηκε ως ανθρωπιστική κίνηση για όσους χρειάζονται επείγουσα ιατρική περίθαλψη, εκπαίδευση ή επανένωση με την οικογένεια. Ωστόσο, αυτή η ανακοίνωση αντιμετώπισε άμεση άρνηση από την Αίγυπτο και σθεναρή απόρριψη από αρκετές αραβικές και μουσουλμανικές χώρες.
Ενώ στον υπόλοιπο κόσμο αυτή η αντίδραση μπορεί να φανεί σκληρή, υπονοώντας ότι οι αραβικές χώρες κρατούν τους Παλαιστίνιους εναντίον της θέλησής τους στη Γάζα, στην πραγματικότητα εξυπηρετεί την ισραηλινή αφήγηση ότι οι γειτονικές αραβικές χώρες φέρουν την ευθύνη για τον πόνο των Παλαιστινίων, καθώς “δεν τους επιτρέπουν να εισέλθουν”.
Πρόκειται για ένα ψεύδος που έχει δυστυχώς διαδοθεί στα δυτικά μέσα ενημέρωσης, παρόλο που διαψεύδεται εύκολα. Οι αραβικές χώρες δεν μας κρατούν στη Γάζα εναντίον της θέλησής μας, ούτε η Χαμάς. Το ζητούμενο είναι η διασφάλιση της δυνατότητας επιστροφής, εάν κάποιοι εκκενώσουν προσωρινά. Το Ισραήλ, όμως, αρνείται να το εγγυηθεί, καθιστώντας σαφές στην ανακοίνωση της 3ης Δεκεμβρίου ότι η διάβαση Ράφα θα λειτουργούσε μόνο μονόδρομα, για την αποχώρηση Παλαιστινίων. Αυτή η κίνηση αποσκοπεί ξεκάθαρα στην προώθηση της αναγκαστικής εκτόπισης του παλαιστινιακού πληθυσμού από την πατρίδα του.
Για τους Παλαιστίνιους, αυτή η κατάσταση δεν είναι νέα, αλλά μέρος ενός μακροχρόνιου και συνειδητού σχεδίου. Από την ίδρυσή του, το ισραηλινό κράτος επικεντρώνεται στην εκδίωξη, τη διαγραφή και την αναγκαστική εκτόπιση των Παλαιστινίων. Το 1948, 750.000 Παλαιστίνιοι εκδιώχθηκαν από τα σπίτια τους χωρίς δυνατότητα επιστροφής. Ο 88χρονος παππούς του συγγραφέα, παρότι κατέχει ακόμη το Kτηματολόγιο (Tabu) για τα ντάναμ γης που του ανήκουν στο χωριό Barqa, 37 χλμ βόρεια της Γάζας, δεν επιτρέπεται να επιστρέψει. Το 1967, με την κατοχή της Γάζας, απαγορεύτηκε η επιστροφή Παλαιστινίων που σπούδαζαν ή εργάζονταν στο εξωτερικό. Στη Δυτική Όχθη, όπου η αποικιοκρατία συνεχίζεται εδώ και 58 χρόνια, Παλαιστίνιοι εκτοπίζονται τακτικά από τα σπίτια και τις γαίες τους.
Μόνο τα τελευταία δύο χρόνια, το Ισραήλ έχει κατασχέσει περίπου 55.000 ντάναμ παλαιστινιακής γης, εκτοπίζοντας περισσότερους από 2.800 Παλαιστίνιους. Στην Ιερουσαλήμ, Παλαιστίνιοι που οι οικογένειές τους ζουν στην πόλη για αιώνες κινδυνεύουν να χάσουν την κατοικία τους αν δεν αποδείξουν ότι είναι το “κέντρο της ζωής τους”. Τα τελευταία 25 χρόνια, έχουν ανακληθεί πάνω από 10.000 παλαιστινιακές άδειες κατοικίας.
Από τον Οκτώβριο του 2023, το Ισραήλ έχει επιχειρήσει επανειλημμένως να προκαλέσει μαζικές αναγκαστικές εκτοπίσεις στη Γάζα, διαιρώντας την περιοχή σε απομονωμένες ζώνες και εξαπολύοντας διαδοχικές επιχειρήσεις για να ωθήσει τους κατοίκους του βορρά προς τον νότο. Κάθε κύμα βομβαρδισμών είχε τον ίδιο στόχο: να ξεριζώσει τους κατοίκους της Γάζας από τα σπίτια τους και να τους ωθήσει προς τα σύνορα με την Αίγυπτο.
Σύμφωνα με τον Diaa Rashwan, πρόεδρο της Αιγυπτιακής Υπηρεσίας Πληροφόρησης, το Κάιρο απέρριψε την ισραηλινή πρόταση, θεωρώντας την προσπάθεια αποφυγής των δεσμεύσεων της δεύτερης φάσης της κατάπαυσης του πυρός. Αυτή η φάση προβλέπει την αποχώρηση του Ισραήλ από τη Γάζα, την υποστήριξη της ανασυγκρότησης, τη διακυβέρνηση της Λωρίδας από παλαιστινιακή επιτροπή και την ανάπτυξη δύναμης ασφαλείας. Ανακοινώνοντας το άνοιγμα της Ράφα, το Ισραήλ προσπάθησε να παρακάμψει αυτές τις υποχρεώσεις και να μετατοπίσει την πολιτική συζήτηση προς την αποπληθυσμό αντί για την ανασυγκρότηση.
Η πρόθεση του Ισραήλ να δημιουργήσει συνθήκες για αναπόφευκτη εκδίωξη καθίσταται σαφής και από άλλες πολιτικές. Συνεχίζει να βομβαρδίζει τη Λωρίδα, σκοτώνοντας εκατοντάδες αμάχους και τρομοκρατώντας εκατοντάδες χιλιάδες. Συνεχίζει να εμποδίζει την είσοδο επαρκούς ποσότητας τροφίμων και φαρμάκων. Δεν επιτρέπει υλικά ανοικοδόμησης ή προσωρινές κατοικίες. Κάνει τα πάντα για να μεγιστοποιήσει τον πόνο του παλαιστινιακού λαού.
Αυτή η πραγματικότητα γίνεται ακόμη πιο σκληρή από τον σκληρό χειμώνα. Οι κρύοι άνεμοι διαπερνούν υπερπλήρη καταυλισμούς με εξαντλημένους ανθρώπους που έχουν υποστεί κάθε είδους τραύμα. Παρά την πείνα, την εξάντληση και την απελπισία, οι Παλαιστίνιοι συνεχίζουν να προσκολλώνται στη γη τους και απορρίπτουν κάθε ισραηλινή προσπάθεια εκτόπισης και διαγραφής.
Απορρίπτουν επίσης κάθε μορφή εξωτερικής κηδεμονίας ή ελέγχου της μοίρας τους. Απαιτούν πλήρη παλαιστινιακή κυριαρχία επί της γης τους, των πόρων τους και των διαβάσεών τους. Η θέση τους είναι σαφής: η διάβαση Ράφα πρέπει να ανοίξει και προς τις δύο κατευθύνσεις, όχι ως εργαλείο εκτοπισμού, αλλά ως δικαίωμα ελεύθερης κυκλοφορίας.
Η Ράφα πρέπει να είναι προσβάσιμη για όσους επιθυμούν να επιστρέψουν, και για όσους χρειάζεται να φύγουν προσωρινά: φοιτητές που επιθυμούν να συνεχίσουν τις σπουδές τους στο εξωτερικό, ασθενείς που χρειάζονται επειγόντως ιατρική περίθαλψη που δεν είναι διαθέσιμη στη Γάζα, και οικογένειες που έχουν χωριστεί και λαχταρούν να επανενωθούν. Χιλιάδες κρίσιμα άρρωστοι Παλαιστίνιοι έχουν στερηθεί σωτήριας περίθαλψης λόγω του αποκλεισμού, ενώ εκατοντάδες φοιτητές με προσφορές και υποτροφίες από αναγνωρισμένα πανεπιστήμια παγκοσμίως δεν έχουν καταφέρει να ταξιδέψουν για να συνεχίσουν τις σπουδές τους. Η Ράφα πρέπει επίσης να είναι ανοιχτή για όσους απλώς χρειάζονται ξεκούραση μετά από χρόνια τραύματος – για να βγουν για λίγο από τη Γάζα και να επιστρέψουν με αξιοπρέπεια. Η κινητικότητα δεν είναι προνόμιο, είναι βασικό ανθρώπινο δικαίωμα.
Αυτό που απαιτούν είναι απλό: το δικαίωμα να καθορίζουν το μέλλον τους, χωρίς εξαναγκασμό, χωρίς διαπραγματεύσεις για την ύπαρξή τους, και χωρίς να ωθούνται σε αναγκαστική εκτόπιση μεταμφιεσμένη σε ανθρωπιστικό πρόγραμμα.
