Αν νιώθετε αμηχανία κάθε φορά που βρίσκεστε σε μια ευρωπαϊκή χώρα και αναρωτιέστε αν πρέπει να φιλήσετε κάποιον κατά την υποδοχή και πόσες φορές, σκεφτείτε την εμπειρία του Ολλανδού θεολόγου Desiderius Erasmus. Επισκεπτόμενος την Αγγλία το 1499, ο Erasmus έμεινε έκπληκτος –ή ίσως και θορυβημένος– βλέποντας ένα έθνος που λάτρευε τα φιλιά. Όπως έγραψε χαρακτηριστικά, όπου κι αν πήγαινες σε υποδέχονταν με φιλιά, ενώ το ίδιο συνέβαινε και κατά τον αποχαιρετισμό.

Το φιλί, αν και μοιάζει μια ενστικτώδης και φυσική πράξη, κουβαλά μια βαθιά ιστορία, όπως αναλύει στο βιβλίο της «The Kiss: A History of Passion and Power» η Katie Barclay, καθηγήτρια στο Macquarie University του Sydney. Στον μεσαίωνα, το «osculum pacis» ή φιλί της ειρήνης, ήταν μια κίνηση νομιμοποίησης διαπραγματεύσεων, καθώς πίστευαν ότι το φιλί στο στόμα επέτρεπε στις ψυχές να ενωθούν. Ωστόσο, το φιλί είχε και σκοτεινές πτυχές, όπως το «φιλί του ποδιού» που χρησιμοποιούνταν για να ταπεινωθούν ηττημένοι ηγεμόνες, μια πρακτική που το 911 προκάλεσε την οργή του Βίκινγκ ηγέτη Rollo απέναντι στον Φράγκο βασιλιά.

Με το πέρασμα των αιώνων, το φιλί σταμάτησε να είναι ένας δημόσιος κώδικας συμπεριφοράς και περιορίστηκε σταδιακά στον ιδιωτικό κόσμο του έρωτα και της σεξουαλικότητας. Στις αρχές του 20ού αιώνα, η ηθική της εποχής προσπάθησε να επιβάλει αυστηρούς κανόνες: από την απαγόρευση παιχνιδιών με φιλιά στα σχολεία του Λονδίνου το 1908 λόγω της διφθερίτιδας, έως τις προειδοποιητικές επιγραφές στις σαλιάρες των μωρών τη δεκαετία του 1930 που έγραφαν «μη με φιλάτε».

Η πολιτική διάσταση του φιλιού παραμένει επίκαιρη. Από τον περιβόητο κώδικα Hays του 1934 που λογόκρινε τα κινηματογραφικά φιλιά, μέχρι τα «kiss-ins» των ακτιβιστών τη δεκαετία του 1970, το φιλί αποτέλεσε εργαλείο διεκδίκησης. Ακόμα και σήμερα, το θέμα της συγκατάθεσης βρίσκεται στο επίκεντρο, με πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα το περιστατικό του 2023, όταν ο Luis Rubiales, πρώην πρόεδρος της ισπανικής ποδοσφαιρικής ομοσπονδίας, καταδικάστηκε για σεξουαλική επίθεση μετά το φιλί που έδωσε στην αρχηγό Jenni Hermoso μετά τη νίκη της Ισπανίας στο Παγκόσμιο Κύπελλο. Όπως υπογραμμίζει η Barclay, κάθε φορά που φιλιόμαστε, φέρουμε το βάρος μιας μακράς ιστορίας.