Ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι δήλωσε ότι το Κίεβο είναι πρόθυμο να εγκαταλείψει τη μακροχρόνια επιδίωξη ένταξης στο ΝΑΤΟ, εφόσον εξασφαλιστούν δεσμευτικές εγγυήσεις ασφαλείας από τις δυτικές χώρες. Η δήλωση αυτή έρχεται λίγο πριν από συναντήσεις με Αμερικανούς απεσταλμένους και Ευρωπαίους συμμάχους στο Βερολίνο.
Ο Ζελένσκι χαρακτήρισε την πρόταση ως μια παραχώρηση από την πλευρά της Ουκρανίας, μετά από χρόνια διεκδίκησης της ένταξης στο ΝΑΤΟ ως του ισχυρότερου αποτρεπτικού παράγοντα έναντι μελλοντικών ρωσικών επιθέσεων. Τόνισε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες, οι Ευρωπαίοι εταίροι και άλλοι σύμμαχοι θα μπορούσαν να παράσχουν νομικά δεσμευτικές εγγυήσεις ασφαλείας.
«Από την αρχή, η επιθυμία της Ουκρανίας ήταν να ενταχθεί στο ΝΑΤΟ, για πραγματικές εγγυήσεις ασφαλείας. Κάποιοι εταίροι από τις ΗΠΑ και την Ευρώπη δεν υποστήριξαν αυτή την κατεύθυνση», δήλωσε ο Ζελένσκι, απαντώντας σε ερωτήσεις δημοσιογράφων σε μια συνομιλία στο WhatsApp.
«Έτσι, σήμερα, οι διμερείς εγγυήσεις ασφαλείας μεταξύ Ουκρανίας και ΗΠΑ, εγγυήσεις τύπου Άρθρου 5 από τις ΗΠΑ, και εγγυήσεις ασφαλείας από Ευρωπαίους συναδέλφους, καθώς και άλλες χώρες – Καναδάς, Ιαπωνία – αποτελούν μια ευκαιρία για την αποτροπή μιας νέας ρωσικής εισβολής», πρόσθεσε. «Και αυτό είναι ήδη ένας συμβιβασμός από την πλευρά μας», υπογράμμισε, τονίζοντας ότι τέτοιες εγγυήσεις πρέπει να είναι νομικά δεσμευτικές.
Η αλλαγή αυτή θα αποτελούσε σημαντική εξέλιξη για την Ουκρανία, η οποία μακροχρόνια επιδιώκει την ένταξη στο ΝΑΤΟ, παρά το γεγονός ότι η Μόσχα αντιλαμβάνεται την επέκταση της συμμαχίας ως απειλή. Ενώ η κίνηση αυτή ευθυγραμμίζεται με έναν από τους δηλωμένους πολεμικούς στόχους της Ρωσίας, το Κίεβο συνεχίζει να απορρίπτει απαιτήσεις για παραχώρηση εδαφών.
Ο Ζελένσκι δήλωσε ότι επιδιώκει μια «αξιοπρεπή» ειρήνη και σταθερές διαβεβαιώσεις ότι η Ρωσία δεν θα εξαπολύσει νέα επίθεση, καθώς διπλωμάτες συγκεντρώνονται για να συζητήσουν μια σύγκρουση που θα μπορούσε να είναι η πιο αιματηρή στην Ευρώπη μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Κατηγόρησε επίσης τη Μόσχα ότι παρατείνει τον πόλεμο μέσω συνεχών επιθέσεων σε ουκρανικές πόλεις και κρίσιμες υποδομές.
Οι συνομιλίες διεξάγονται εν μέσω πίεσης από τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ για την επίτευξη μιας συμφωνίας. Ο απεσταλμένος του Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ, και ο γαμπρός του, Τζάρεντ Κούσνερ, έφτασαν την Κυριακή στην γερμανική πρωτεύουσα Βερολίνο για συζητήσεις με Ουκρανούς και Ευρωπαίους εκπροσώπους. Η απόφαση να σταλεί ο Γουίτκοφ, ο οποίος έχει ηγηθεί προηγουμένως διαπραγματεύσεων τόσο με το Κίεβο όσο και με τη Μόσχα, υποδηλώνει ότι η Ουάσινγκτον βλέπει περιθώρια προόδου.
Ο Ζελένσκι ανέφερε ότι η Ουκρανία, η Ευρώπη και οι ΗΠΑ εξετάζουν ένα σχέδιο 20 σημείων που θα μπορούσε να οδηγήσει σε κατάπαυση του πυρός, αν και επανέλαβε ότι το Κίεβο δεν διεξάγει απευθείας συνομιλίες με τη Ρωσία. Είπε ότι μια ανακωχή στις τρέχουσες γραμμές επαφής θα μπορούσε να θεωρηθεί δίκαιη, σημειώνοντας παράλληλα ότι η Ρωσία συνεχίζει να απαιτεί αποχώρηση της Ουκρανίας από τμήματα του Ντόνετσκ και του Λουχάνσκ που εξακολουθούν να ελέγχονται από το Κίεβο.
Παρά τις διπλωματικές προσπάθειες, οι ρωσικές επιθέσεις συνεχίζονται, αφήνοντας χιλιάδες ανθρώπους χωρίς ηλεκτρικό ρεύμα σε πρόσφατα χτυπήματα. Ουκρανοί αξιωματούχοι λένε ότι η Μόσχα στοχεύει σκόπιμα το δίκτυο ηλεκτροδότησης για να στερήσει τους πολίτες από θέρμανση και νερό κατά τη διάρκεια του χειμώνα.
Οι μάχες έχουν επίσης ενταθεί στη Μαύρη Θάλασσα. Ρωσικές δυνάμεις έπληξαν πρόσφατα ουκρανικά λιμάνια, προκαλώντας ζημιές σε πλοία τουρκικής ιδιοκτησίας, συμπεριλαμβανομένου ενός πλοίου που μετέφερε προμήθειες τροφίμων. Μια επίθεση στην Οδησσό προκάλεσε την ανάφλεξη σιλό σιτηρών, σύμφωνα με τον αναπληρωτή πρωθυπουργό Ολέκσι Κουλέμπα. Ο Ζελένσκι δήλωσε ότι οι επιθέσεις «δεν είχαν καμία… στρατιωτική σκοπιμότητα».
Ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν προειδοποίησε κατά περαιτέρω κλιμάκωσης, λέγοντας ότι η Μαύρη Θάλασσα δεν πρέπει να γίνει «περιοχή αντιπαράθεσης». «Όλοι χρειάζονται ασφαλή ναυσιπλοΐα στη Μαύρη Θάλασσα», δήλωσε ο Ερντογάν, καλώντας σε «περιορισμένη κατάπαυση του πυρός» που να καλύπτει λιμάνια και ενεργειακές εγκαταστάσεις. Η Τουρκία ελέγχει τα Στενά του Βοσπόρου, μια ζωτικής σημασίας διαδρομή για τις εξαγωγές ουκρανικών σιτηρών και ρωσικού πετρελαίου.
