Την επόμενη εβδομάδα κάνει πρεμιέρα η live-action εκδοχή της ταινίας Moana, της επιτυχημένης παραγωγής της Disney που κυκλοφόρησε το 2016 με τη συμμετοχή του Dwayne Johnson. Ωστόσο, η πραγματική Moana δεν είναι αυτή που γνωρίζει το ευρύ κοινό σήμερα, αλλά μια παραγωγή που μετρά έναν αιώνα ζωής. Πρόκειται για ένα βωβό ντοκιμαντέρ του 1926, το οποίο αν και έχει ξεχαστεί από τους πολλούς, αποτέλεσε πηγή έμπνευσης για τους δημιουργούς της σημερινής ταινίας.
Ο ιστορικός κινηματογράφου Bruce Posner υποστηρίζει πως οι δημιουργοί της Disney άντλησαν ιδέες από το πρωτότυπο έργο του 1926. Ο δημιουργός εκείνης της ταινίας, ο Αμερικανός Robert Flaherty, είχε γίνει γνωστός για το Nanook of the North, ένα έργο που εστίαζε στον πολιτισμό των Ινουίτ. Αναζητώντας το επόμενο θέμα του, επέλεξε τη Σαμόα. Παρότι αρχικά φανταζόταν μια ιστορία με θαλάσσια τέρατα, η πραγματικότητα που συνάντησε στο νησί ήταν πολύ πιο ειρηνική, οδηγώντας τον στη δημιουργία μιας ποιητικής καταγραφής της ζωής μιας οικογένειας.
Τα γυρίσματα δεν ήταν καθόλου εύκολα για τον Flaherty, ο οποίος αναγκάστηκε να δημιουργήσει ένα υποτυπώδες εργαστήριο επεξεργασίας φιλμ μέσα σε μια σπηλιά με γλυκό νερό, με αποτέλεσμα να δηλητηριαστεί κατά λάθος από το νερό που κατανάλωσε. Αν και η ταινία δεν σημείωσε εισπρακτική επιτυχία στην ευρεία κυκλοφορία της, ο κριτικός John Grierson την αποκάλεσε «ντοκιμαντέρ», επινοώντας τον όρο για το νέο αυτό είδος.
Σήμερα, η ταινία εξετάζεται και για τα στοιχεία σκηνοθεσίας της, καθώς ο Flaherty αναπαρέστησε πρακτικές που δεν εφαρμόζονταν πια στην κοινωνία της Σαμόα της δεκαετίας του 1920, προκαλώντας κριτική για τον εξιδανικευμένο τρόπο απεικόνισης. Παρ’ όλα αυτά, η Dr. Dionne Fonoti από το Εθνικό Πανεπιστήμιο της Σαμόα σημειώνει πως οι ντόπιοι δεν το βλέπουν αρνητικά, θεωρώντας το μια πολύτιμη ματιά στο παρελθόν. Η ίδια τονίζει τη σύνδεση της ταινίας με τη σύγχρονη Moana, καθώς η Disney, σε αντίθεση με το παρελθόν, συνεργάστηκε στενά με ειδικούς από τα νησιά του Ειρηνικού, εξασφαλίζοντας μια πιο αντιπροσωπευτική προσέγγιση. Όπως καταλήγει ο Posner, το βωβό φιλμ του 1926 παραμένει ένα «διαμάντι» ομορφιάς και ανθρωπιάς, που αξίζει να ανακαλυφθεί εκ νέου.
