Το μνημόνιο συνεννόησης (MoU) που υπέγραψαν οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν δεν αποτελεί συνθήκη ειρήνης, ούτε καν ένα αξιόπιστο πλαίσιο για μια τέτοια προοπτική. Πολλοί επικριτές έσπευσαν να το χαρακτηρίσουν ως ταπείνωση, υποστηρίζοντας ότι ο Πρόεδρος Donald Trump οδηγήθηκε σε διαπραγματεύσεις από τις οποίες βγήκε χαμένος. Ωστόσο, αυτή η ανάγνωση συγχέει τον αντικατοπτρισμό με την πραγματικότητα.
Η κυβέρνηση Trump προσήλθε σε αυτές τις συνομιλίες έχοντας πλήρη επίγνωση της φύσης του ιρανικού καθεστώτος. Κανείς στην ομάδα διαπραγμάτευσης δεν τρέφει την αυταπάτη ότι η Τεχεράνη σκοπεύει να τηρήσει δεσμεύσεις που περιορίζουν τις βασικές της φιλοδοξίες. Το μνημόνιο δεν είναι διευθέτηση ειρήνης, αλλά μια αμοιβαία αποδεκτή παύση, μια τακτική διακοπή για λόγους που δεν σχετίζονται με την εμπιστοσύνη, αλλά με τον χρόνο.
Η ιστορία του Ιράν είναι αδιάψευστος μάρτυρας: πρόκειται για μια συνεχή καταγραφή συμφωνιών που εγκαταλείπονται μόλις η τήρησή τους έρχεται σε σύγκρουση με τους στόχους του καθεστώτος. Το δόγμα είναι σταθερό: το Ιράν διαπραγματεύεται υπό πίεση, υπογράφει ό,τι είναι απαραίτητο για να την εκτονώσει και συνεχίζει την πορεία του μόλις η άμεση απειλή παρέλθει. Η αποτυχημένη συμφωνία του 2015, γνωστή ως JCPOA, χρησίμευσε ακριβώς ως μια τέτοια «επιδοτούμενη ανάπαυλα», επιτρέποντας στο Ιράν να παγιώσει τους πόρους του και να ενισχύσει τα δίκτυα των αντιπροσώπων του.
Στο επίκεντρο παραμένει το πυρηνικό πρόγραμμα. Παρά τις δεσμεύσεις στη Συνθήκη Μη Διάδοσης Πυρηνικών Όπλων, το Ιράν έχει επιδείξει συστηματική εξαπάτηση, κατασκευάζοντας μυστικές εγκαταστάσεις εμπλουτισμού. Οι ηγέτες του δεν λειτουργούν με όρους ορθολογικού κόστους-οφέλους, καθώς οι επιδιώξεις τους είναι βαθιά θεολογικές και στρατηγικές.
Σήμερα, ο Trump αντιλαμβάνεται ότι το μνημόνιο αποτελεί έναν απαραίτητο χρόνο αναπνοής. Για το Ιράν, η επιβίωση για τα επόμενα δυόμισι χρόνια της θητείας του Trump αποτελεί νίκη. Για τις ΗΠΑ, ο στόχος είναι η διατήρηση της ροής στα Στενά του Ορμούζ και η αναπλήρωση του στρατιωτικού εξοπλισμού. Η παύση αυτή δεν αποτελεί υποχώρηση, αλλά προετοιμασία. Το Ιράν δεν έχει αλλάξει και η σύγκρουση θα επανέλθει· η ουσία είναι αν οι ΗΠΑ θα είναι καλύτερα προετοιμασμένες όταν έρθει εκείνη η στιγμή.
