Στις απομονωμένες περιοχές της Κολομβίας, όπου τα νοσοκομεία απέχουν ώρες ή και ημέρες ταξιδιού, οι παραδοσιακές μαίες (parteras tradicionales) αποτελούν τη μοναδική «σανίδα σωτηρίας» για τις εγκύους. Με το σύστημα υγείας να αδυνατεί συχνά να φτάσει σε κοινότητες όπως το Quibdo, οι γυναίκες αυτές γεφυρώνουν το χάσμα, παρακολουθώντας κυήσεις και φέρνοντας στον κόσμο χιλιάδες παιδιά.
Η Nohemí Manco, μια 53χρονη «experta» από το Choco, έχει βοηθήσει στη γέννηση περίπου 1.200 μωρών ξεκινώντας από τα 14 της χρόνια. Όπως τονίζει η ίδια, η δουλειά τους είναι μια προσφορά αγάπης, αν και η έλλειψη αναγνώρισης και χρηματοδότησης παραμένει πρόβλημα. Σύμφωνα με την Liany Katerine Ariza Ruiz, ερευνήτρια δημόσιας υγείας στο Pontificia Universidad Javeriana, οι μαίες είναι ο βασικός πόρος σε αγροτικές περιοχές όπου η πρόσβαση σε υποδομές παρεμποδίζεται ακόμα και από την παρουσία ένοπλων ομάδων.
Το πρόβλημα της θνησιμότητας παραμένει οξύ. Ενώ ο εθνικός δείκτης μητρικής θνησιμότητας στην Κολομβία είναι 44,5 θάνατοι ανά 100.000 γεννήσεις, σε περιοχές όπως το Choco και το Narino το ποσοστό υπερβαίνει τους 76 θανάτους. Οι μαίες, όπως η Visitacion Perea και η Lucila Caizamo, συχνά λειτουργούν ως ενδιάμεσοι κρίκοι, εκπαιδεύοντας τις γυναίκες και κατευθύνοντάς τες σε νοσοκομεία όταν προκύπτουν επιπλοκές.
Παρά τις προκλήσεις, όπως οι διακρίσεις που βίωναν παλαιότερα στα νοσοκομεία, η τάση αλλάζει. Οργανισμοί όπως το UNFPA και η Agency for Territorial Renewal συνεργάζονται πλέον με τις μαίες, παρέχοντάς τους εξοπλισμό και διοργανώνοντας κοινά σεμινάρια με γιατρούς. Η Alina Bravo, γραμματέας υγείας του Choco, αναγνωρίζει ότι η συμβολή τους είναι καθοριστική, καθώς η εμπειρία τους στη διαχείριση της εγκυμοσύνης και τις φυσικές μεθόδους συμπληρώνει την ιατρική επιστήμη, σώζοντας ζωές σε μέρη όπου η επίσημη ιατρική περίθαλψη φτάνει δύσκολα.
