«Οι άνθρωποι της ηπειρωτικής Ευρώπης έχουν ερωτική ζωή, ενώ οι Άγγλοι έχουν θερμοφόρες». Με αυτόν τον εύστοχο αφορισμό, ο Ούγγρος δημοσιογράφος George Mikes στο βιβλίο του «How to Be an Alien» (1946), συνέλαβε την ουσία μιας παράδοσης όπου ξένοι παρατηρητές ερμηνεύουν τη Βρετανία για λογαριασμό των ίδιων των Βρετανών. Σε αυτή τη λογοτεχνική διαδρομή, από τον Voltaire μέχρι τον VS Naipaul, έρχεται να προστεθεί το «Fantastic Kingdom» της Helene von Bismarck.

Η συγγραφέας, έχοντας καταγωγή που την συνδέει με τον «Σιδηρούν Καγκελάριο» και έχοντας μεγαλώσει σε διπλωματικό περιβάλλον με σπουδές στις Βρυξέλλες —συμμαθήτρια των Boris Johnson και Ursula von der Leyen—, φαινόταν ο ιδανικός άνθρωπος για να αναλύσει τις αντιφάσεις της χώρας. Το βιβλίο της διαπραγματεύεται την εικόνα μιας Βρετανίας που είναι ταυτόχρονα μοναρχία και φιλελεύθερη δημοκρατία, ένα κράτος τεσσάρων εθνών, εχθρικό προς τη μετανάστευση αλλά αξιοσημείωτα πολυπολιτισμικό.

Ωστόσο, το μεγάλο «αγκάθι» του έργου είναι ότι, παρά την επιμονή της στην ξένη καταγωγή της, η Von Bismarck γράφει συχνά σαν να είναι «εκ των έσω», υιοθετώντας τις συμβατικές απόψεις του Westminster. Παρά το γεγονός ότι εντοπίζει εύστοχα τα παράδοξα της βρετανικής ζωής, όπως την εμμονή με την παράδοση σε συνδυασμό με την επιλεκτική ιστορική αμνησία, το βιβλίο επισκιάζεται από μια υπερβολική εμμονή με το Brexit. Η οπτική της μοιάζει εγκλωβισμένη σε ένα χρονικό κενό προ της πανδημίας, όπου το δημοψήφισμα και οι συνέπειές του παραμένουν το κυρίαρχο θέμα.

Επιπλέον, η συγγραφέας επιδεικνύει μια περίεργη διστακτικότητα να εμβαθύνει σε ακανθώδη ζητήματα, όπως η ανεξαρτησία της Σκωτίας ή η ρητορική της Suella Braverman για το μεταναστευτικό, αποφεύγοντας να πάρει θέση. Παρά το γεγονός ότι απευθύνεται σε Βρετανούς αναγνώστες, αναλώνεται συχνά σε επεξηγήσεις αυτονόητων πολιτικών διαδικασιών, ενώ θα μπορούσε να είχε προσφέρει πολύτιμες συγκρίσεις μεταξύ του βρετανικού πραγματισμού και της γερμανικής νομικίστικης προσέγγισης.

Τελικά, το «Fantastic Kingdom» που κυκλοφορεί από τον εκδοτικό οίκο John Murray στην τιμή των 25 λιρών, στερείται του απαραίτητου κριτικού πνεύματος. Όπως επισημαίνεται, αναγνώστες που αναζητούν μια πιο διεισδυτική ανάλυση ίσως βρουν πιο ανταποδοτικές εναλλακτικές, όπως το πρόσφατο «Yesterday» του Brian Harrison. Το αποτέλεσμα είναι να μένει κανείς με την αίσθηση ότι η Helene von Bismarck γνωρίζει πολλά περισσότερα από όσα είναι διατεθειμένη να αποκαλύψει.