Η φράση-κλειδί «εργαζόμενοι κατ’ οίκον» περιγράφει μια πραγματικότητα που βιώνουν καθημερινά περίπου 260 εκατομμύρια άνθρωποι σε ολόκληρο τον κόσμο. Ανάμεσά τους, η Shehnaz Bano, μια 38χρονη μητέρα στο New Delhi, που περνά ατελείωτες ώρες ράβοντας κομμάτια για δερμάτινα μπουφάν στο πάτωμα του μονοδιάστατου σπιτιού της. Η αμοιβή της; Μόλις 100 ρουπίες (περίπου 1 δολάριο) ανά τεμάχιο, ενώ το τελικό προϊόν πωλείται στις διεθνείς αγορές για πάνω από 200 δολάρια.
Στις 20 Ιουνίου 1996, στη Γενεύη, η Διεθνής Οργάνωση Εργασίας (ILO) υιοθέτησε τη «Σύμβαση 177», η οποία αναγνώρισε για πρώτη φορά τους εργαζομένους κατ’ οίκον ως ισότιμους με τους υπόλοιπους μισθωτούς. Παρά την ιστορική αυτή σημασία, 30 χρόνια μετά, η κατάσταση παραμένει αποκαρδιωτική. Μόνο 13 χώρες έχουν επικυρώσει τη σύμβαση, ενώ στην περιοχή της Νότιας Ασίας –όπου συγκεντρώνεται ο μεγαλύτερος αριθμός τέτοιων εργαζομένων– η αδιαφορία παραμένει κυρίαρχη.
Η Renana Jhabvala, ακτιβίστρια της οργάνωσης SEWA, θυμάται τον ενθουσιασμό της υιοθέτησης της σύμβασης στη Γενεύη. Ωστόσο, η πραγματικότητα για τις γυναίκες, που αποτελούν το 57% αυτού του εργατικού δυναμικού, είναι ζοφερή. Στο Kapashera του New Delhi, γυναίκες όπως η Sangeeta Devi και η Putul Devi παλεύουν να ισορροπήσουν μεταξύ της επιβίωσης των οικογενειών τους και της εξοντωτικής εργασίας σε ακατάλληλους χώρους, χωρίς ασφάλιση ή σταθερό ωράριο.
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι το πρόβλημα εντοπίζεται στη βαθιά ριζωμένη πεποίθηση ότι το σπίτι αποτελεί αποκλειστικά χώρο διαβίωσης και όχι εργασίας. Η Shalini Sinha της WIEGO υπογραμμίζει την επείγουσα ανάγκη για εξειδικευμένη νομοθεσία, καθώς οι υπάρχουσες προσπάθειες, όπως ο κώδικας κοινωνικής ασφάλισης του 2020 στην Ινδία, παραμένουν ανεπαρκείς στην πράξη. Για τις γυναίκες που αδυνατούν να εργαστούν εκτός σπιτιού λόγω έλλειψης δομών φροντίδας παιδιών, η Σύμβαση 177 παραμένει ένα ημιτελές εργαλείο διεκδίκησης δικαιωμάτων σε έναν κόσμο που συνεχίζει να τις αγνοεί.
