Τους πρώτους εννέα μήνες του έτους, η Κίνα πρόσθεσε 310 γιγαβάτ δυναμικότητας ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, σημειώνοντας αύξηση 47,7% σε σχέση με πέρυσι και αντιστοιχώντας στο 84,4% όλων των νέων εγκαταστάσεων παραγωγής ενέργειας στη χώρα, σύμφωνα με την Εθνική Διοίκηση Ενέργειας. Αυτή η πρόοδος δεν είναι απλώς επίδειξη κλιματικής ηγεσίας ή αύξηση δυναμικότητας· περιλαμβάνει μια ολιστική αναδόμηση του ενεργειακού συστήματος.
Η Κίνα αντικαθιστά την τάξη των ορυκτών καυσίμων του 20ου αιώνα με μια «ηλεκτρο-βιομηχανική τάξη» του 21ου αιώνα, όπου η ισχύς δεν έγκειται στον έλεγχο του πετρελαίου και του φυσικού αερίου, αλλά σε αυτούς που διαχειρίζονται τα δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας, τις μπαταρίες και τα ορυκτά. Αυτή η αλλαγή οφείλεται εν μέρει στις ενεργειακές ευπάθειες της Κίνας.
Παρά τη σημαντική εγχώρια παραγωγή ενέργειας, η ταχεία βιομηχανοποίηση της Κίνας τροφοδοτήθηκε από εισαγόμενο πετρέλαιο και φυσικό αέριο. Καθώς η ζήτηση ξεπερνούσε σταθερά την εγχώρια προσφορά, η Κίνα έγινε καθαρός εισαγωγέας πετρελαίου το 1993. Αυτή η εξάρτηση από εισαγόμενο πετρέλαιο και φυσικό αέριο – κυρίως μέσω του Στενού της Μαλάκας, το οποίο διακινεί περίπου το 80% των εισαγωγών πετρελαίου της – σε συνδυασμό με τον αμερικανικό ναυτικό έλεγχο ζωτικών θαλάσσιων διαδρομών στη Νότια Σινική Θάλασσα και τον Ινδικό Ωκεανό, αυξάνει τους κινδύνους για την Κίνα.
Η θαλάσσια ανασφάλεια έχει υπογραμμίσει περαιτέρω τους κινδύνους που συνεπάγεται η εξάρτηση από τα θαλάσσια ορυκτά καύσιμα. Κατά συνέπεια, η Κίνα έχει στραφεί στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας για να μειώσει τις ευπάθειές της και να ενισχύσει τη μακροπρόθεσμη ενεργειακή της ασφάλεια.
Η ώθηση της Κίνας προς τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, ωστόσο, επηρεάζεται επίσης από εγχώριους παράγοντες. Παρά την αυξανόμενη δυναμικότητα ανανεώσιμων πηγών, η Κίνα παραμένει σε μεγάλο βαθμό εξαρτημένη από τον εγχώριο άνθρακα για την ηλεκτρική ενέργεια. Πέρυσι, το 58% της ηλεκτρικής της ενέργειας προερχόταν από άνθρακα. Ωστόσο, οι μονάδες παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας με καύση άνθρακα προκαλούν επίσης ατμοσφαιρική ρύπανση και δυσαρέσκεια του κοινού, γεγονός που δημιουργεί κίνητρο για την επέκταση της στροφής προς τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.
Αλλά ενώ η εθνική πολιτική για την ενεργειακή μετάβαση είναι σαφής, οι τοπικές κυβερνήσεις διαθέτουν σημαντική επιρροή και πρέπει να εξισορροπήσουν τις ενεργειακές προτεραιότητες με την επιδίωξη της εθνικής ανάπτυξης.
Το Πεκίνο καθοδηγείται τόσο από περιβαλλοντικές ανησυχίες όσο και από διαρθρωτικές ενεργειακές αναποτελεσματικότητες για να επενδύσει βαριά στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Μέσω σταθερών πολιτικών, προηγμένης τεχνολογίας δικτύων και βελτιώσεων στην παραγωγή, το Πεκίνο στοχεύει στη δημιουργία ενός ολοκληρωμένου συστήματος ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.
Το ταξίδι της Κίνας για να γίνει αρχιτέκτονας της τάξης των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας μπορεί να συνδεθεί με την επιτυχία της σε τέσσερις πυλώνες: παραγωγή, εκσυγχρονισμός, αποθήκευση και πρόσβαση σε κρίσιμα ορυκτά.
Η Κίνα κυριαρχεί στην αλυσίδα εφοδιασμού της παραγωγής ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, από ηλιακά πάνελ και ανεμογεννήτριες μέχρι μπαταρίες και εξαρτήματα ηλεκτρικών οχημάτων. Ενισχυμένη από πολιτικές, επιδοτήσεις και έρευνα και ανάπτυξη, η Κίνα επηρεάζει τα παγκόσμια τεχνολογικά πρότυπα, κάτι που της προσφέρει τόσο οικονομικά όσο και γεωπολιτικά πλεονεκτήματα.
Ως μέρος του εκσυγχρονισμού του δικτύου της, οι επενδύσεις της Κίνας σε συστήματα μετάδοσης εξαιρετικά υψηλής τάσης σημαίνουν ότι η ηλεκτρική ενέργεια που παράγεται στις ηλιόλουστες εσωτερικές περιοχές μπορεί να μεταδοθεί στις παράκτιες πόλεις. Η τεχνολογία έξυπνων δικτύων της έχει βρει εκτεταμένες αγορές στην Ασία, τη Μέση Ανατολή και την Αφρική, επεκτείνοντας τον ρόλο της πολύ πέρα από αυτόν ενός παραγωγού ηλιακών πάνελ. Εν τω μεταξύ, η ηγετική θέση της Κίνας στην αποθήκευση ενέργειας με μπαταρίες της επιτρέπει να διασφαλίζει τη σταθερότητα της προσφοράς, κάτι που είναι απαραίτητο για τη βιωσιμότητα του τομέα των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.
Επιπλέον, συνεργαζόμενη με τον Παγκόσμιο Νότο, η Κίνα έχει πρόσβαση σε κρίσιμα υλικά όπως το λίθιο, το κοβάλτιο και οι σπάνιες γαίες, ζωτικής σημασίας για τις μπαταρίες και την τεχνολογία ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.
Ωστόσο, η στρατηγική της Κίνας για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας δεν μειώνει μόνο τις ενεργειακές της ευπάθειες, αλλά ενισχύει επίσης την επιρροή της και την τοποθετεί ως ηγέτη σε μια νέα ενεργειακή τάξη. Αυτή η νέα τάξη εξάγεται μέσω της Πράσινης Πρωτοβουλίας “Belt and Road”, αναπτυξιακών διαδρομών και καθορισμού προτύπων.
Η Κίνα κατασκευάζει ηλιακά πάρκα, αιολικά πάρκα και υδροηλεκτρικά έργα στο εξωτερικό, προσφέροντας ένα ολοκληρωμένο οικοσύστημα χρηματοδότησης, εξοπλισμού, εργασίας και κατάρτισης. Με την Αφρική, τη Νότια Ασία και τη Νοτιοανατολική Ασία να υιοθετούν όλο και περισσότερο την κινεζική τεχνολογία, η Κίνα μοντελοποιεί αναπτυξιακές διαδρομές, παρέχει οικονομικά αποδοτικές λύσεις και ενισχύει την ενεργειακή ανθεκτικότητα. Κρίσιμα, καθορίζει επίσης τα τεχνολογικά πρότυπα και τις νόρμες.
Παρά την ηγετική της θέση στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, η Κίνα παραμένει αγκυρωμένη στον άνθρακα για διάφορους λόγους. Πρώτον, επιθυμεί μια σταθερή μετάβαση, διασφαλίζοντας ότι η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας καλύπτει τη ζήτηση, διατηρώντας παράλληλα σταθερές τιμές. Δεύτερον, υπάρχει η απροθυμία των επαρχιακών κυβερνήσεων, πολλές από τις οποίες εξακολουθούν να δίνουν προτεραιότητα στον άνθρακα για να υποστηρίξουν την τοπική βιομηχανία. Πράγματι, ο άνθρακας αποτελεί σημαντικό εφεδρικό μέσο όταν οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας είναι ανεπαρκείς ή το δίκτυο αποτυγχάνει. Έτσι, η ενεργειακή μετάβαση της Κίνας είναι αργή, πραγματιστική και όχι υπερβολικά απορροφημένη από την πράσινη ρητορική.
Η στροφή της Κίνας από την ενεργειακή εξάρτηση στην κυριαρχία προσφέρει περισσότερα από απλά οικονομικά οφέλη· μετατοπίζει επίσης την ισχύ, καθώς η Κίνα ελέγχει όλο και περισσότερο την τεχνολογία, τα ορυκτά και τις υποδομές. Αυτό έχει διάφορες επιπτώσεις στην παγκόσμια ενεργειακή τάξη.
Πρώτον, με τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ευρώπη να μην ταιριάζουν με την παραγωγική κλίμακα της Κίνας, οι κατακερματισμένες στρατηγικές τους για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας θα αυξήσουν μόνο την εξάρτησή τους από την Κίνα. Δεύτερον, σε αυτήν την ηλεκτρο-βιομηχανική τάξη, η ισχύς, που κάποτε συνδεόταν με τον έλεγχο του πετρελαίου και του φυσικού αερίου, θα προκύπτει όλο και περισσότερο από τον έλεγχο των αλυσίδων εφοδιασμού ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, των ορυκτών και των συστημάτων δικτύων – όλους τους τομείς στους οποίους η Κίνα ηγείται τώρα.
Τέλος, καθώς η κινεζική τεχνολογία γίνεται η προεπιλεγμένη, η Κίνα καθορίζει τα παγκόσμια πρότυπα στην ενεργειακή ασφάλεια. Η στροφή προς τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας αποτελεί σημείο καμπής, διαμορφώνοντας το μέλλον της ενέργειας και της οικονομίας, ενώ παράλληλα κλίνει την παγκόσμια ισορροπία δυνάμεων υπέρ των ασιατικών και αφρικανικών οικονομιών.
Η μελλοντική ενεργειακή εποχή δεν θα χτιστεί με υποσχέσεις ή διαπραγματεύσεις, αλλά με δράση. Η Κίνα χτίζει με τη μεγαλύτερη ταχύτητα και στην μεγαλύτερη κλίμακα. Η άνοδός της στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας δεν είναι απλώς μια ιστορία εκπομπών, γεωπολιτικής δύναμης και οικονομικής ασφάλειας· είναι μια στροφή προς τη βιώσιμη ανάπτυξη, την καθαρή μετάβαση και την ένταξη. Καθώς η παγκόσμια ενεργειακή τάξη διευρύνεται, ο ρόλος της Κίνας ως αρχιτέκτονα της πράσινης τεχνολογίας θα γίνεται όλο και πιο κεντρικός.
